Vendimi i Ministrisë së Drejtësisë që provimi i jurisprudencës të mbahet vetëm në gjuhën maqedonase ka nxitur reagime të forta nga studentët shqiptarë, partitë politike dhe institucionet diplomatike. Studentët, përmes një peticioni të nënshkruar nga 385 juristë të ardhshëm, kërkojnë që provimi të jepet edhe në gjuhën shqipe, duke theksuar se kjo u garantohen me ligj, ndërsa autoritetet insistojnë se provimi shërben si test për njohjen aktive të gjuhës maqedonase si kusht për ushtrimin e profesioneve juridike.
Provimi i jurisprudencës nuk mund të mbahet në shqip sepse shërben si test për njohjen aktive të gjuhës maqedonase, e cila është kusht ligjor për ushtrimin e profesioneve juridike (gjyqtar, prokuror, avokat, noter, përmbarues), thonë nga Ministria e Drejtësisë, pas peticionit të studentëve shqiptarë të cilët kërkuan që krahas provimit të jurisprudencës në maqedonisht, i njëjti të mbahet edhe në shqip.
Nga Bashkimi Demokratik për Integrim thonë se mohimi I të drejtës për testim në shqip të juristëve përbën shkelje të të drejtës kolektive dhe të marrëveshjeve politike që kanë garantuar stabilitetin ndëretnik.
“Vendimi i Ministrisë së Drejtësisë, i drejtuar nga Igor Filkov, për të refuzuar zyrtarisht peticionin e studentëve dhe për të lejuar dhënien e provimit të jurisprudencës vetëm në gjuhën maqedonase, përbën një hap serioz prapa në respektimin e të drejtave kolektive të shqiptarëve dhe një barrierë të drejtpërdrejtë për përfaqësimin e barabartë në sistemin gjyqësor. Bashkimi Demokratik për Integrim vlerëson se çdo tentativë për relativizimin e statusit të gjuhës shqipe përbën shkelje të marrëveshjeve politike që kanë garantuar stabilitetin ndëretnik dhe orientimin evropian të vendit” thonë nga BDI-ja.
Bilall Kasami nga Koalicioni VLEN thotë për çështjen e provimit të jurispodencës edhe në gjuhën shqipe po zhvillohen bisedime në kuadër të qeverisë për të gjetur zgjidhje.
Së fundmi 385 studentë shqiptarë nga tre fakultete të juridikut (UT, UEJL, UNT) në Maqedoninë e Veriut përmes një peticioni kërkojnë nga institucionet që provimi i jurisprudencës të jepet edhe në gjuhën shqipe, në gjuhën në të cilën i kryejnë studimet, pasi siç thonë, u takon me ligj. Peticioni është dorëzuar te Ministra e Drejtësisë, Agjencia për Zbatimin e Gjuhëve, Inspektorati për Përdorimin e Gjuhëve, Kryetari i Kuvendit dhe te zëvendëskryeministri i pare.
Në lidhje me peticionin e parashtruar nga studentët, nga Agjensioni për Zbatimin e Gjuhës theksojnë “se organ kompetent për organizimin, realizimin dhe mbajtjen e provimit të jurisprudencës, përfshirë formimin e komisione e, procedurat përkatëse dhe mbajtjen e evidencës, është Ministria e Drejtësisë”.
“Agjencia e Zbatimit të Gjuhës e RMV-së mbetet në gatishmëri të plotë institucionale për të ofruar mbështetje për të gjitha kërkesat që i parashtrohen institucionit tonë”, thanë nga AZGJ.
Shqetësimet e studentëve shqiptarë kanë arritur edhe në Ambasadën e Shqipërisë në Shkup. Ambasadori Denion Meidani tha se e kanë adresuar këtë çështje në instancat relevante.
“Kërkesat e studentëve për qasje të barabartë në arsim dhe në proceset profesionale janë pjesë e një debati më të gjerë mbi zbatimin praktik të të drejtave të garantuara me ligj dhe funksionimin efektiv të institucioneve”, tha Denion Meidani.
Ambasadori thotë se këtë shqetësim e kanë adresuar në disa instanca relevante, duke theksuar rëndësinë e respektimit të të drejtave gjuhësore, në përputhje me legjislacionin në fuqi dhe me parimet e barazisë qytetare.