Teherani ka propozuar një plan 10-pikësh për paqe afatgjatë, i cili është kthyer në bazën kryesore të negociatave me SHBA-në pas një armëpushimi të përkohshëm dyjavor, por kushtet e tij janë cilësuar si shumë të forta dhe të vështira për t’u pranuar nga Uashingtoni.
Irani ka paraqitur një plan 10-pikësh si bazë për një marrëveshje të mundshme paqeje me Shtetet e Bashkuara të Amerikës duke vendosur kushte të gjera që përfshijnë heqjen e të gjitha sanksioneve amerikane, kontrollin mbi Ngushticën e Hormuzit dhe ndalimin e sulmeve izraelite në rajon, përfshirë Libanin.
Plani vjen në një moment kritik, pasi të dyja palët kanë rënë dakord për një armëpushim të përkohshëm dyjavor, ndërkohë që negociatat pritet të zhvillohen në Islamabad.
Sipas detajeve të publikuara nga media ndërkombëtare, kërkesat kryesore të Iranit përfshijnë:
Heqjen e plotë të sanksioneve ekonomike ndaj Iranit dhe lirimin e fondeve të ngrira
Kontrollin dhe menaxhimin e Iranit mbi Ngushticën e Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të naftës në botë
Tërheqjen e forcave ushtarake amerikane nga rajoni
Garanci për një agresion të mundshëm nga SHBA-ja dhe aleatët e saj
Kompensim për dëmet e luftës
Ndalim i përhershëm i sulmeve ndaj Iranit dhe aleatëve të tij, përfshirë Hezbollahun në Liban
Një element kyç i planit është edhe kërkesa që çdo marrëveshje të jetë e përhershme dhe jo thjesht një armëpushim i përkohshëm, pasi Teherani argumenton se pauzat afatshkurtra do t’i jepnin kohë kundërshtarëve për të rifilluar sulmet.
MOSPAJTIMET KRYESORE
Megjithatë, disa pika mbeten shumë të debatueshme:
SHBA-ja nuk ka pranuar të gjitha kërkesat të Iranit, sidomos për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit dhe heqjen totale të sanksioneve
Izraeli ka deklaruar se armëpushimi nuk përfshin Libanin, duke vazhduar operacionet kundër Hezbollahut
Analistët e konsiderojnë planin si një pozicion negociues maksimal, që synon të rrisë presionin diplomatik ndaj Perëndimit
Kriza lidhet ngushtë me kontrollin e Ngushticës së Hormuzit, përmes së cilës kalon rreth 20% e furnizimit global të naftës, duke e bërë atë një pikë strategjike për ekonominë botërore.
Plani 10-pikësh i Iranit përfaqëson një ofertë gjithëpërfshirëse për paqe, por me kërkesa që ndryshojnë ndjeshëm balancën strategjike në rajon.
Ndërsa armëpushimi i përkohshëm ka ulur tensionet, rruga drejt një marrëveshjeje të qëndrueshme mbetet e pasigurt, për shkak të dallimeve të thella mes palëve.