Në periudhën 2020-2024, u regjistruan 508 raste të abuzimit seksual të fëmijëve, nga të cilat 455 vajza raportuan veten si viktima dhe 53 djem si viktima. Shumica e rasteve kanë të bëjnë me krime të rënda si: përdhunimi i një fëmije nën 15 vjeç – 186 raste. 99 raste u regjistruan për sulm seksual dhe përdhunim, dhe 96 raste për seks jashtëmartesor me një fëmijë.
“Gjatë vitit 2025, në vend u regjistruan 96 fëmijë viktima të reja të krimeve kundër lirisë seksuale dhe moralit seksual, nga të cilat 88 ishin vajza dhe 8 ishin djem. Përsëri, krimi më i shpeshtë i regjistruar ishte përdhunimi i një fëmije nën 15 vjeç me 48 viktima. Edhe pse abuzimi seksual i fëmijëve prek kryesisht vajzat, të dhënat konfirmojnë se edhe djemtë janë viktima, dhe është e mundur që numri aktual i viktimave meshkuj të jetë më i lartë duke pasur parasysh vështirësitë në raportim për shkak të turpit, stigmës dhe normave shoqërore. Krime të tjera të regjistruara janë: Ngacmimi seksual, i cili u raportua deri në 30 herë, që është një rritje nga viti 2022 e tutje, si dhe shfaqja e materialeve pornografike, prodhimi dhe shpërndarja e pornografisë së fëmijëve dhe incesti”, tha Bajramovska-Mustafa.
Mbi 57% e viktimave janë fëmijë të moshës 11 deri në 15 vjeç. Rreth 90% e viktimave janë vajza.
Sipas përkatësisë etnike, numri më i madh janë maqedonas, dhe numri i dytë më i madh janë fëmijë romë (mbi 28% e viktimave), gjë që tregon një lidhje midis abuzimit seksual dhe faktorëve të varfërisë, përjashtimit social dhe qasjes së kufizuar në mbrojtjen institucionale.
“Për fat të keq, raste të abuzimit seksual janë regjistruar edhe tek fëmijët nën moshën 10 vjeç, përfshirë një fëmijë 3-vjeçar. Ky është një alarm serioz për veprim urgjent dhe sistematik, veçanërisht në fushën e parandalimit dhe njohjes së hershme të rreziqeve”, tha ajo.
Bajramovska-Mustafa shtoi se raportuesit më të shpeshtë të rasteve janë prindërit (gjegjësisht kujdestarët) dhe institucionet mjekësore, dhe më rrallë institucionet arsimore ose qendrat e punës sociale, gjë që tregon nevojën për të forcuar rolin edukativ dhe mbrojtës të shkollave dhe qendrave të punës sociale.
Përfundimi i përgjithshëm, tha ajo, është se pavarësisht ekzistencës së një kuadri formal ligjor dhe strategjik, sistemi për mbrojtjen e fëmijëve viktima nuk ofron mbështetje të qëndrueshme, në kohë dhe të përshtatur duke respektuar parimin e interesit më të mirë të fëmijës.
“Analiza tregon ekzistencën e stigmës, frikës dhe mosbesimit midis viktimave dhe familjeve të tyre, të cilët shpesh refuzojnë të bashkëpunojnë për shkak të turpit. Heshtja e viktimave tregon nevojën për një numër më të madh mekanizmash konfidencialë për raportimin e rasteve të tilla. Përveç kësaj, analiza tregon dobësi serioze në veprimet e institucioneve. Edhe pse ligji përcakton që fëmija duhet të dëgjohet vetëm një herë, në praktikë kjo nuk zbatohet në mënyrë konsistente. Si rezultat, fëmijët janë të ekspozuar ndaj ripërjetimit të traumës, pra ndodh viktimizimi sekondar, që është një dështim serioz institucional, sepse në vend të mbrojtjes, sistemi në raste të caktuara e zgjat më tej dëmin”, tha këshilltari.
Përveç kësaj, nuk ka ambiente të përshtatshme për intervistimin e fëmijëve viktima, staf të trajnuar për t’iu afruar fëmijëve viktima të dhunës seksuale, si dhe një praktikë të standardizuar për intervistim një herësh në polici.
Analiza tregoi se ekipet shëndetësore nuk janë të specializuara mjaftueshëm, si dhe përfshirja jo-sistematike e ekspertëve në procedurat prokuroriale, procedurat gjyqësore që zgjasin deri në dy vjet.
“Veçanërisht shqetësuese është fakti që mekanizmat e mbështetjes dhe kompensimit janë pothuajse jofunksionalë. Gjatë gjithë kësaj periudhe, u paraqitën gjithsej gjashtë kërkesa për kompensim financiar, asnjëra prej të cilave nuk rezultoi në mbështetje të vërtetë. Shfrytëzimi i pamjaftueshëm, pengesat administrative dhe koordinimi i dobët ndërinstitucional tregojnë se e drejta për kompensim financiar ende nuk është në dispozicion në mënyrë efektive për fëmijët viktima të dhunës seksuale. Prandaj, është e pamohueshme se ekzistenca e një ligji nuk është e mjaftueshme, gjegjësisht, nevojitet zbatimi i tij konsistent, ndryshime sistemike dhe një qasje që do ta vendosë fëmijën në qendër të vëmendjes”, tha Bajramovska-Mustafa.
Në më pak se një javë, janë raportuar dy raste përdhunimi ndaj të miturve. Rasti në i fundit u regjistrua sot ku një djalë 14-vjeçar nga Gostivari dyshohet se ka përdhunuar dhe shantazhuar motrën e tij më të vogël me video-regjistrime.
Paraprakisht, u raportua se një arsimtar 28 vjeçar nga një shkollë fillore e Gostivarit ka përfunduar në paraburgim pasi e ka përdhunuar një nxënëse të tij 14 vjeçare dhe e ka shantazhuar me përmbajtje eksplicite.transmeton Portalb.mk.