Drejtori i Drejtorisë për Çështje Pronësore-Juridike, Zoran Krstanoski, arsyetoi para deputetëve në Kuvend se qëllimi i ndryshimeve të propozuara ligjore është tejkalimi i problemeve të detektuara në zbatimin e deritanishëm të ligjit, saktësimi i kushteve dhe procedurave për privatizimin e tokës ndërtimore, si dhe sigurimi i një sigurie më të madhe juridike për qytetarët dhe personat juridikë.
Ndryshimet dhe plotësimet e Ligjit për privatizimin dhe me qira të tokës ndërtimore në pronësi të shtetit sot kaluan filtrin e parë.
Deputetët në Kuvend, në seancën e Komisionit për Financim dhe Buxhet, e accepted propozimin, pas së cilës ai do të kalojë në lexime të mëtejshme.
Krstanoski vuri në dukje se gjatë zbatimit të deritanishëm të ligjit është konstatuar se disa zgjidhje ligjore krijojnë vështirësi në veprim, veçanërisht në rastet kur ka disa pronarë të objekteve në të njëjtën parcelë ndërtimore ose kur bëhet fjalë për objekte në pronësi me kate (banesa), si dhe në procedurat e lidhura me të drejtat e regjistruara më parë për shfrytëzimin e tokës ndërtimore.
Ai sqaroi se bëhet fjalë për pesë ndryshime të qarta dhe precize:
1. Ndryshimi i parë i rëndësishëm lidhet me shfuqizimin e dispozitave për vendosjen e qirasë me afat të kufizuar kohor mbi tokën ndërtimore në pronësi të shtetit. Praktika e deritanishme tregoi se këto dispozita janë të pazbatueshme dhe krijojnë pabarazi juridike në lidhje me personat që i realizojnë të drejtat e tyre sipas Ligjit për tokë ndërtimore. Për këtë arsye propozohet fshirja e tyre dhe, në përputhje me këtë, ligji në të ardhmen do të mbajë emërtimin: Ligji për privatizimin e tokës ndërtimore në pronësi të shtetit.
2. Ndryshimi i dytë i rëndësishëm i referohet saktësimit të kategorive të personave që mund të realizojnë të drejtën e privatizimit të tokës ndërtimore. Me zgjidhjet e propozuara përfshihen personat që janë shpallur trashëgimtarë të të drejtave që rrjedhin nga ligji, si dhe personat te të cilët është transferuar e drejta për vazhdimin e procedurës së privatizimit në rastet kur edhe më parë është fshirë e drejta e shfrytëzimit të tokës. Në këtë mënyrë krijohen baza më të qarta juridike për vazhdimin e procedurave të nisura tashmë dhe për realizimin e të drejtave të personave që i plotësojnë kushtet ligjore.
3. Ndryshimi i tretë i rëndësishëm ka të bëjë me privatizimin e tokës ndërtimore në të cilën janë ndërtuar objekte në pronësi me kate (banesa), përkatësisht objekte ose pjesë të veçanta të objekteve në pronësi të personave të ndryshëm fizikë dhe juridikë. E rëndësishme në këtë pjesë është se pronarëve të banesave u mundësohet ta privatizojnë tokën nën ndërtesë në bazë të të dhënave nga Katastri i Paluajtshmërive, pa pasur obligim të dorëzojnë elaborate gjeodezike për të dhëna numerike për formimin e parcelës ndërtimore. Kjo paraqet një lehtësim konkret administrativ me të cilin thjeshtohet procedura dhe nevoja për dokumentacion shtesë për këtë pjesë të tokës. Gjithashtu, rregullohen edhe rastet kur në një parcelë ndërtimore ekzistojnë dy apo më shumë objekte në pronësi të personave të ndryshëm.
4. Ndryshimi i katërt lidhet me mundësinë e zgjerimit të kërkesave të dorëzuara tashmë për privatizim. Siç sqaroi Krstanoski, mundësohet që, deri në sjelljen e vendimit të shkallës së parë, kërkesa të zgjerohet edhe në parcela të tjera katastrale që janë pjesë e të njëjtës parcelë ndërtimore, nën kushtet e përcaktuara me këtë ligj. Ai theksoi se saktësohet edhe mundësia që procedurës së nisur t’i bashkohen edhe persona të tjerë që kanë të drejtë përkatëse ose interes juridik, përfshirë shfrytëzuesit e tokës, pronarët e objekteve apo pronarët e banesave.
5. Ndryshimi i pestë i rëndësishëm i referohet rihapjes së mundësisë për ndryshimin e të drejtës së shfrytëzimit në të drejtë pronësie mbi tokën ndërtimore të pandërtuar për një kategori të caktuar nga ligji, që janë ish-pronarët. Me dispozitat e propozuara parashikohet një afat prej një viti nga hyrja në fuqi e ligjit që këta persona të mund të dorëzojnë fletëparaqitje në Agjencinë për Katastër të Paluajtshmërive. Njëkohësisht, parashikohet edhe obligim për Katastrin që, në afat prej dy vitesh nga hyrja në fuqi e ligjit, të kryejë fshirjen/zgjidhjen e të drejtave të mbetura të regjistruara të shfrytëzimit të tokës ndërtimore.
Krstanoski potencoi se në këtë mënyrë krijohen kushte për një evidencë katastrale më të përditësuar dhe më të harmonizuar.
Gjithashtu, me këto ndryshime të propozuara saktësohen shtesë edhe dispozitat që lidhen me dokumentacionin e nevojshëm për procedurën (në sensin e elaborateve gjeodezike), konkretizohen afatet për veprim dhe e drejta e ankesës, si dhe bëhet harmonizimi i tekstit ligjor me emërtimet aktuale të institucioneve kompetente dhe me emrin kushtetues të shtetit.(INA)