Në Tetovë u organizua “Forumi i Karrierës 26”, i cili mblodhi përfaqësues të institucioneve, universiteteve, sektorit privat dhe organizatave, me qëllim diskutimin e sfidave me të cilat përballen të rinjtë gjatë kalimit nga arsimi në tregun e punës. Forumi u organizua nga Instituti për Lidership dhe Politika Publike (ILPP), në kuadër të projektit “NextGen CareerUp”, me mbështetjen e Ambasadës së Mbretërisë së Holandës në Maqedoninë e Veriut. Në fokus të diskutimit ishin mundësitë për punësim, zhvillimi i aftësive profesionale dhe forcimi i bashkëpunimit ndërmjet institucioneve arsimore dhe bizneseve.
Ministri i Ekonomisë dhe Punës, Besar Durmishi, theksoi rëndësinë e krijimit të mundësive që studentët, pas përfundimit të studimeve, të përfshihen më lehtë në tregun e punës. Ai bëri të ditur se Ministria po zbaton një plan operativ që u mundëson të rinjve të aplikojnë për praktikë profesionale dhe të fitojnë përvojën e nevojshme për punësim.
BESAR DURMISHI – MINISTËR I EKONOMISË
“Ky forum organizohet për interes të të rinjëve të vendit tonë, posaqërisht, studentët. Organizohet në një format ku do të marrin pjesë edhe përfaqësues të universitetetve, por edhe të sektorit privat, pra se si mund të bëhet një sinkronizim i tillë, se si mund të rinjët dhe të rejat sapo e kryejnë fakulltetin të arijnë të inkuadrohen nëpër vendet e punës dhe në tregun e punës. Unë në kuadër të sektorit që e udhëheq, Ministrisë së Ekonomisë dhe Punës do të prezantoj planin operativ i cili është në realizim e sipër ku të gjithë të rinjtë dhe të rejat do të mund të apikojnë për praktikim për të marr përvojën e duhur dhe të mund të përgatitien për tu kyçur në tregun e punës”.
Drejtoresha ekzekutive e ILPP-së, Pranvera Kasami, vuri në pah se integrimi i të rinjve në tregun e punës është një sfidë që kërkon angazhimin e përbashkët të institucioneve, arsimit dhe sektorit privat. Ajo prezantoi të dhëna që, sipas saj, tregojnë mospërputhjen ndërmjet përgatitjes universitare dhe pritshmërive të tregut të punës.
PRANVERA KASAMI – Drejtoreshë ekzekutive e ILPP-së
“Kur flasim për integerimin e të rinjëve në tregun e punës, flasim për një sfidë shumë më të madhe se mund ta zgjidh një projekt apo një institucion i vetëm. Në Maqeodninë e Veriut papunësia te të rinjtë e moshës 15-24 vjet gjatë vitit 2025 ishte rreth 29%, por ajo që na shqetëson nuk është vetëm papunësia, por edhe distanca mes arsimit dhe mundësive reale. Në hulumtimin tonë vetëm 21% e punëdhënsve e vlerësojnë arsimin universitar si kryesisht ose të përshtatur me kërkesat e tregut të punës, kurse 67% të studentëve vlerësojnë kështu. Kjo diferenve flet shumë. Dhe këtu kemi zgjedhur të veprojmë”.
Ambasadorja e Holandës në Maqedoninë e Veriut, Ozlem Canel, theksoi se vështirësitë gjatë kalimit nga arsimi në punësim janë të pranishme në mbarë Evropën. Ajo nënvizoi se diplomat nuk garantojnë gjithmonë punësim të përshtatshëm dhe se mungesa e mundësive profesionale i shtyn shumë të rinj të mendojnë për largimin nga vendi.
OZLEM CANEL – Ambasadore e Holandës në RMV
“Në të gjithë Evropën e sidomos këtu, të rinjtë përballen me një tranzicion të rëndë nga edukumi te punësimi. Shumë shpesh, diplomat nuk vlejnë për të përfituar punë adekuate, njohuritë nuk i përshtaten tregut dhe fatkeqësisht shumë të rinjë ndjejnë se migrimi është e vetmja zgjidhje! Me “NextGen CareerUp” ne duam t’u tregojmë një tjetër rrugëzgjidhje, një rrugë ku të rinjtë mund ta shohin të ardhmen për vetën e tyre këtu, bazuar në njohuritë, mundësinë dhe mbështetjen”.
Ndërkaq, kryetari i Komunës së Gostivarit, Valbon Limani, u shpreh se sfida nuk qëndron vetëm në përfundimin e arsimit, por edhe në shndërrimin e njohurive të fituara në mundësi konkrete punësimi. Ai vlerësoi se bashkëpunimi ndërmjet institucioneve, universiteteve, shkollave dhe bizneseve është thelbësor për t’u ofruar të rinjve praktikë profesionale dhe qasje më të lehtë në tregun e punës.
VALBON LIMANI – Kryetar i Komunës së Gostivarit
“Sot sfida nuk është që të rinjtë vetëm të përfundojnë arsimin, por që njohuritë e fituara t’i shndërrojnë në mungësi konkrete punësimi. Për këtë arsye, bashkëpunimi në mes të institucioneve, universiteteve dhe shkollave dhe bizneseve është thelbësor. Të rinjëve duhet të u ofrohet mundësi për praktik, për përvojë profesionale dhe qasje më e lehtë në tregun e punës”.
Në kuadër të forumit u ndanë edhe mirënjohje për bizneset që kanë pranuar praktikantë në kuadër të programit të praktikës profesionale, duke vlerësuar kontributin e tyre në krijimin e mundësive për përvojë pune dhe zhvillim profesional të të rinjve. Forumi shërbeu si hapësirë për dialog ndërmjet të rinjve dhe aktorëve kryesorë të punësimit, me synimin që njohuritë e fituara gjatë arsimimit të përkthehen në aftësi praktike dhe mundësi konkrete për të ardhmen profesionale./Tv Koha/