Lajme nga vendi
21% e maturantëve në RMV do të studiojnë jashtë shtetit
Cilësia e programeve të studimit e vlerësimet e universiteteve janë ndër shkaqet për të cilat 21% e të rinjve kanë vendosur që studimet t’i kryejnë jashtë vendit. Sipas një hulumtimi të Fakultetit Juridik në Universitetin “Goce Dellçev” në Shtip, vendet më atraktive për studime janë Bullgaria dhe Sllovenia. Profesori universitar Strashko Stojanovski në një intervistë për MIA-n u shpreh se hulumtimi është pjesë e një projekti më të madh në të cilin bashkë me disa profesor punojnë edhe studentë.
Hulumtimi titullohet “Migrimi i të rinjve, arsimimi”, i cili është bërë edhe para 5 vjetëve e që mundëson krahasimin e rezultateve. Ai potencoi se me anë të këtyre anketave mund të vërehet edhe se interesimi i të rinjve për të studiuar jashtë vendit pothuajse është dyfishuar, gjegjësisht nga 13% sa ishte para 5 vitesh, tani kjo përqindje ka arritur në 21%.
laplaza
“Tashmë mund të perceptojmë disa të dhëna dhe tendenca të caktuara, megjithëse do thosha se është shumë herët pasi kemi vetëm dy sondazhe të tilla. Ekziston edhe një hulumtim tjetër që kemi prezantuar vitin e kaluar e që lidhet me migrimet. Këto janë qëndrimet e të rinjve sa i përket migrimit dhe ky hulumtim para se gjithash ka të bëjë me motivin arsimor për migrim tek të rinjtë. Nga katër rajone planifikuese, shumica e shkollave ishin të mbuluara. Pra në këto rajone janë rreth 22 shkolla të mesme, duke filluar nga rajoni lindor, verilindor, juglindor, dhe rajoni i Vardarit”, tha Stojanovski.
Derisa foli për arsyet se pse një përqindje e tillë e të rinjtë dëshirojnë që të studiojnë jashtë vendit, ai tha se motivet kryesisht kanë të bëjnë me perspektivat dhe disa kritere ekonomike, e kjo po përsëritet edhe nga hulumtimi i vitit të kaluar. Gjatë anketës të rinjtë janë shprehur se faktori ekonomik është faktor kyç për migrimin dhe ndërtimin e një karriere profesionale jashtë vendit. Sipas profesorit, rreth 30% e nxënësve të shkollave të mesme nuk do të studionin.
“Kur bëhet fjalë për motivin nuk mund të flasë menjëherë ‘ad-hok’ për emigracion të përhershëm të rinjve, domethënë kjo është vetëm një tregues se mund të ketë një tendencë të tillë. Emigrimi i përkohshëm i cili do lidhej me plotësimin e arsimit, pra kalimin nga arsimi i mesëm në atë të lartë, po shkon drejtë emigrimit të përhershëm në të ardhmen”, theksoi ai duke shtuar se nëse ndodh që të rinjtë të socializohen atje, nëse krijojnë lidhje të mjaftueshme, nëse kanë mundësi punësimi, kjo nënkupton se ata do të qëndrojnë atje.
Gjatë bisedës Stojanovski theksoi se tregues serioz është se si do t’i trajtojmë politikat arsimore të disa shteteve. Këtu hynë Sllovenia që siç thotë ai, ata arritën në përfundimin se nuk është një politikë arsimore klasike e Sllovenisë, por një strategji klasike, demografike e tyre.
Sipas tij, të gjitha vendet kanë probleme me potencialet demografike dhe ajo që lëviz vendin dhe siguron që ai të ketë perspektivë është pikërisht rinia.
“Sllovenia e ka zgjidhur këtë. Një nga aspektet është pikërisht kjo politikë arsimore të cilën ata e bëjnë në atë mënyrë që do të tërhiqnin një popullsi të mundshme sepse këto politika arsimore i referohen vendeve të Evropës Juglindore, të cilat janë pjesë e Ballkanit Perëndimor, me përjashtim të Kroacisë”, u shpreh ai.
Stojanovski beson se sistemi arsimor në vend nuk është edhe aq i keq siç tregojnë rezultatet e studentëve tanë që studiojnë në Slloveni.
“Kemi biseduar me kolegë nga Universiteti i Lubjanës. Nga 10 studentët më të mirë që janë atje, 5 janë nga Maqedonia. Pra, ne kemi një sistem cilësie, prandaj nuk duhet të krijojmë stereotipa, sepse kjo ndikon edhe në këndvështrimin e të rinjve dhe duhen theksuar shembujt e mirë. Kemi shembuj të mirë të rinjve të suksesshëm. Nuk do ishte keq që ndonjëherë të ketë histori të tilla e jo dominimi i lajmeve negative, i politikës ditore të mediave”, përfundoi ai. /koha/
Lajme nga vendi
Kallëzim penal kundër 35-vjeçarit nga Tetova, nën dyshimin për kryerje “dhunë” dhe “denoncim i rremë i veprës penale”.
Sektori i Punëve të Brendshme në Tetovë ka ngritur kallëzim penal kundër 35-vjeçarit me iniciale P.I. nga Tetova, nën dyshimin për kryerjen e veprave penale “dhunë” dhe “denoncim i rremë i veprës penale”.
Më 9 janar 2026, i denoncuari kishte raportuar rrejshëm në polici se në një hapësirë parkingu para një ndërtese në Tetovë, ishte sulmuar fizikisht nga një burrë dhe ishte goditur me një send të fortë nga një grua.
Megjithatë, pas ndërmarrjes së masave hetimore nga ana e policisë, u vërtetua se e vërteta ishte krejt ndryshe. U konstatua se ishte vetë P.I. ai që kishte nisur një zënkë me një person tjetër dhe e kishte sulmuar atë fizikisht. Për këtë arsye, ai tashmë do të përballet me drejtësinë jo vetëm për dhunën e ushtruar, por edhe për tentativën për të mashtruar organet e rendit.
Lajme nga vendi
Ministri Sali në takimin ministror të KE-së për zbatimin e CBAM
Ministri për Çështje Evropiane, Bekim Sali, mori pjesë në takimin ministror kushtuar Mekanizmit për Rregullimin e Karbonit në Kufij (CBAM), ku theksoi përkushtimin e Maqedonisë së Veriut ndaj objektivave evropiane për dekarbonizim dhe përafrim me legjislacionin klimatik dhe energjetik të BE-së.
Takimi u organizua nga Komisioni Evropian për të informuar vendet e Ballkanit Perëndimor mbi zhvillimet e fundit lidhur me zbatimin e Mekanizmit për Rregullimin e Karbonit në Kufij (CBAM), i cili ka hyrë në fuqi më 1 janar 2026 dhe ka ndikim të drejtpërdrejtë në procesin e zgjerimit dhe në sektorët energjetikë të rajonit.
Ai theksoi se në janar 2026 Qeveria miratoi projekt-Ligjin për Veprim Klimatik, i cili vendos bazën ligjore për sistemin e monitorimit, raportimit, verifikimit dhe akreditimit të emetimeve, si hap kyç drejt vendosjes së çmimit të karbonit.
Ministri Sali theksoi se vendi po punon aktivisht edhe për integrimin e tregut të energjisë elektrike me sistemin evropian, si pjesë e integrimit gradual në tregun e përbashkët evropian të energjisë.
Sa i përket CBAM-it, ai theksoi se Maqedonia e Veriut i mbështet objektivat e mekanizmit, por është e nevojshme të merren parasysh veçoritë specifike të vendeve kandidate dhe palëve të Komunitetit të Energjisë, veçanërisht për shkak të ekspozimit ndaj dallimeve të çmimeve dhe sfidave teknike në tregtinë ndërkufitare të energjisë.
Ai bëri thirrje për një zbatim të kujdesshëm dhe gradual, përfshirë zgjatjen e periudhës tranzitore, me qëllim shmangien e efekteve negative në tregjet rajonale dhe mbështetjen e integrimit të burimeve të rinovueshme të energjisë.
Ministri Sali theksoi se Maqedonia e Veriut mbetet fuqishëm e përkushtuar ndaj agjendës së gjelbër evropiane dhe futjes graduale të instrumenteve për çmimin e karbonit, me synimin përfundimtar të një tregu energjetik evropian të integruar, të sigurt dhe të dekarbonizuar.
Lajme nga vendi
Aftësitë e fituara përmes mësimit joformal dhe përvojës praktike do të mund të validohen përmes Qendrave Rajonale për Arsim Profesional dhe Trajnim
Të gjitha shtatë Qendrat Rajonale për Arsim Profesional dhe Trajnim, krahas funksionimit si institucione arsimore për arsimin e mesëm të detyrueshëm, nga sot do të mund të validojnë edhe njohuritë dhe aftësitë e popullsisë më të rritur, të fituara përmes mësimit joformal dhe përvojës praktike.
Nëntëmbëdhjetë këshilltarë për arsim joformal dhe mësim nga përvoja dhe 20 vlerësues nga Qendrat Rajonale për Arsim Profesional dhe Trajnim në Mansastir, Tetovë, Kumanovë, Veles, Ohër, Strumicë dhe Shtip, e përfunduan me sukses trajnimin që gjatë periudhës së kaluar u realizua nga ana eQendrës për Arsimin e të Rriturve dhe sot, në Ministrinë e Arsimit dhe Shkencës, morën certifikatat me të cilat do të mund të validojnë njohuritë dhe aftësitë e qytetarëve më të rritur.
“Kjo është edhe një dëshmi për funksionimin e suksesshëm të Qendrave Rajonale për Arsim Profesional dhe Trajnim. Në të ardhmen, të gjithë qytetarët që do të dëshirojnë të marrin një dokument formal për njohuritë dhe aftësitë e fituara ndër vite jashtë shkollës do të mund ta bëjnë këtë në njërën nga shtatë qendrat. Certifikata që do të marrin do t’u shërbejë për avancim të mëtejshëm profesional dhe në karrierë”, theksoi ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Prof. Dr. Vesna Janevska.
Kjo risi është përcaktuar në Ligjin për Arsimin e të Rriturve, ndërsa përveç validimit të arsimit joformal, Qendrat Rajonale për Arsim Profesional dhe Trajnim do të zhvillojnë edhe procese rikualifikimi dhe kualifikimi shtesë të punëtorëve.

