Connect with us

Lajme nga bota

Kina shpik një metodë e re për të ‘prodhuar’ ujë në Hënë

Published

on

Një metodë e re për prodhimin e ujit në Hënë mbërrin nga Kina në funksion të misioneve të ardhshme njerëzore. Sipas shkenctarëve kinezë nga një ton regolit (përzierja e pluhurit dhe gurëve që përbëjnë tokën hënore) ju lejon të merren 50 kilogramë ujë, një sasi e mjaftueshme për të mbushur njëqind shishe gjysmë litri.

Studimi u publikua në revistën ”The Innovation” nga studiues nga Akademia Kineze e Shkencave të udhëhequr nga Wang Junqiang në Institutin e Teknologjisë dhe Inxhinierisë së Materialeve Ningbo.

Prania e përhapur e ujit në Hënë është demonstruar nga kërkime të ndryshme të kryera si pjesë e misioneve të ndryshme hapësinore, nga ato të programit Apollo të NASA-s (të kryera midis viteve 1960 dhe 1970) deri te misioni i fundit kinez Chang’E-5 i cili në dhjetor 2020 u kthye në Tokë duke sjellë gati dy kilogramë material hënor.

Megjithatë, përmbajtja e ujit në mineralet hënore është jashtëzakonisht e ulët, duke lëvizur midis 0.0001% dhe 0.02%. Për këtë arsye, mbetet e vështirë nxjerrja dhe përdorimi i ujit në vend në Hënë.

“Në studimin tonë ne përdorëm mostra të regolitit hënor të sjellë nga misioni Chang’E-5, duke u përpjekur të gjenim një mënyrë për të prodhuar ujë në Hënë”, thekson Wang.

Advertisement

Ndër mineralet kryesore hënore, ilmeniti është ai me përmbajtjen më të lartë të hidrogjenit, i cili, i mbartur nga era diellore, mbetet i ‘ngatërruar’ në strukturën e tij unike retikulare.

Këto zbulime mund të hapin një rrugë të re për shfrytëzimin e burimeve hënore për misionet e ardhshme njerëzore. Uji mund të përdoret për të pirë dhe ujitur të korrat, por jo vetëm kaq: nëpërmjet një procesi elektrokimik ai mund të zbërthehet në hidrogjen, për prodhimin e energjisë dhe oksigjen, thelbësor për frymëmarrjen.

Lajme nga bota

Tensione në Ngushticën e Hormuzit, SHBA-të godet anijet iraniane ndërsa Irani sulmon objektet e naftës në Emiratet e Bashkuara Arabe

Published

on

Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara kanë goditur shtatë mjete të shpejta detare iraniane në Ngushtica e Hormuzit, ndërsa Uashingtoni po përpiqet të garantojë kalimin e sigurt të anijeve të bllokuara në këtë korridor jetik detar.

Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Koreja e Jugut raportuan për sulme ndaj anijeve gjatë së hënës në këtë rrugë strategjike. Autoritetet në Emirate njoftuan gjithashtu për një zjarr në portin e naftës në Fujairah, pas një sulmi që i atribuohet Iranit.

Kompania ndërkombëtare e transportit detar Maersk bëri të ditur se një nga anijet e saj me flamur amerikan ka arritur të largohet nga ngushtica nën mbrojtjen e ushtrisë amerikane, në kuadër të operacionit të quajtur “Projekti Liri”. Sipas kompanisë, kalimi është kryer pa incidente dhe i gjithë ekuipazhi është në gjendje të mirë shëndetësore.

Nga ana tjetër, ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, deklaroi se zhvillimet e fundit tregojnë se “nuk ka zgjidhje ushtarake për një krizë politike”, duke e cilësuar operacionin amerikan si “Projekt bllokimi”.

Continue Reading

Lajme nga bota

Këshilli i Evropës mbush 77 vjet

Published

on

Këshilli i Evropës është një organizatë ndërkombëtare për të drejtat e njeriut, demokracinë dhe sundimin e ligjit në Evropë, me seli në Strasburg të Francës.

Është themeluar më 5 maj 1949 për të arritur një bashkim më të madh midis vendeve anëtare mbi bazën e traditave të tyre të përbashkëta të lirisë politike.

Ideologët më të mëdhenj të Këshillit të Evropës ishin Winston Churchill, Robert Shuman dhe Konrad Adenauer.

Këshilli mbron lirinë e shprehjes dhe të mediave, barazinë dhe minoritetet në vendet anëtare.

Kjo organizatë ka realizuar edhe fushata për mbrojtje të fëmijëve, kundër gjuhës së urrejtjes si dhe për të drejtat e romëve, të cilët përbëjnë komunitetin më të madh në Evropë.

Advertisement

Këshilli i Evropës u ndihmon vendeve anëtare që të luftojnë korrupsionin dhe terrorizmin si dhe që të kryejnë reformat e duhura gjyqësore.
Grupi i saj i ekspertëve për Kushtetutë, i njohur si Komisioni i Venecias, ofron këshilla ligjore për shtete të ndryshme në botë.

Duke qenë organizatë ndërkombëtare, Këshilli i Evropës nuk mund të bëjë ligje, mirëpo ka aftësi të nxisë zbatimin e marrëveshjeve ndërkombëtare, të arritura nga vendet anëtare për tema të ndryshme.

Dy trupat kyçë të Këshillit janë: Komiteti i Ministrave dhe Asambleja Parlamentare.

Ndryshe nga BE, Këshilli i Evropës nuk mund të bëjë ligje detyruese, por ka fuqinë për të zbatuar marrëveshjet ndërkombëtare të përzgjedhura e të arritura nga shtetet evropiane për tema të ndryshme.

Trupi më i njohur i Këshillit të Evropës është Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut, e cila zbaton Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Advertisement

Anglishtja dhe frëngjishtja janë dy gjuhët zyrtare të saj.

Komiteti i Ministrave, Asambleja Parlamentare dhe Kongresi gjithashtu përdorin gjuhën gjermane, italiane, ruse dhe turke për disa nga puna e tyre.

Continue Reading

Lajme nga bota

Hezbollahu përjashton dialogun me Izraelin dhe paralajmëron vijimin e luftës

Published

on

Sekretari i përgjithshëm i Hezbollahut, Naim Qassem, deklaroi sot se grupi i mbështetur nga Irani nuk do të përfshihet në negociata të drejtpërdrejta me Izraelin dhe do të vazhdojë atë që e quajti “rezistencë mbrojtëse” ndaj sulmeve në vijim.

Në një deklaratë të gjatë me shkrim, Qassem tha se Izraeli, i mbështetur nga Shtetet  States, ka dështuar të mposhtë Hezbollahun.

Sipas tij, forcat izraelite janë përballur me rezistencë të fortë dhe kanë arritur në një “rrugë pa krye”.

Një armëpushim në konflikt u shpall në mes të prillit nga presidenti amerikan Donald Trump, pas bisedimeve me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu dhe presidentin libanez Joseph Aoun.

Marrëveshja pritet të mbetet në fuqi edhe për dy javë të tjera, megjithëse të dyja palët kanë vazhduar shkëmbimin e zjarrit.

Advertisement

Qassem paraqiti kushtet për çdo marrëveshje të mundshme, duke përfshirë ndalimin e plotë të armiqësive në tokë, det dhe ajër, tërheqjen e Izraelit nga territoret e pushtuara, lirimin e të burgosurve, kthimin e banorëve të zhvendosur dhe rindërtimin.

Ai theksoi se Hezbollahu nuk do të çarmatoset, duke i cilësuar armët e tij si të domosdoshme për mbrojtje ndaj asaj që e quajti agresion izraelit, dhe paralajmëroi se grupi do të vazhdojë t’u përgjigjet sulmeve.

Në përfundim, ai deklaroi se Hezbollahu do të vijojë luftën derisa të rikthehet çdo territor libanez i pushtuar.

Ndërkohë, grupi nuk ka qenë drejtpërdrejt i përfshirë në bisedimet për armëpushimin Izrael-Liban, por ka sinjalizuar se do ta respektojë atë, për sa kohë që edhe Izraeli ndalon sulmet.

Qeveria libaneze nuk ka kontroll të drejtpërdrejtë mbi Hezbollahun, megjithatë një rol kyç në negociata po luan kryetari i parlamentit dhe aleati i grupit, Nabih Berri.

Advertisement
Continue Reading

Më të lexuarat