Lajme nga vendi
OBSH: Një në çdo 100 vdekje në botë shkaktohet nga vetëvrasja
Më shumë se një në çdo 100 vdekje globalisht është pasojë e vetëvrasjes, tha të martën Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH), duke bërë thirrje për veprime urgjente për të frenuar një krizë në rritje të shëndetit mendor, veçanërisht mes të rinjve, transmeton Radio Evropa e Lirë.
OBSH tha se, megjithëse normat globale të vetëvrasjeve kanë rënë disi vitet e fundit, përparimi në luftën kundër këtij problemi ka qenë shumë i ngadalshëm, raporton AFP.
Në vitin 2021 – viti i fundit për të cilin ishin të disponueshme të dhëna – u regjistruan rreth 727.000 vetëvrasje në mbarë botën, tha agjencia shëndetësore e Kombeve të Bashkuara.
“Globalisht, vetëvrasja përbën më shumë se një në çdo 100 vdekje, dhe për çdo vdekje ka 20 tentativa vetëvrasjeje”, tha Devora Kestel, shefe e përkohshme e departamentit për sëmundjet jo të transmetueshme dhe shëndetin mendor në OBSH.
Këto vetëvrasje “prekën shumë jetë dhe burime jetese të tjera, pasi miqtë, kujdestarët dhe të dashurit u detyruan të përballen me vështirësi të paimagjinueshme”, u tha ajo gazetarëve.
Raporti “Shëndeti Mendor Botëror Sot” i OBSH-së theksoi se vetëvrasja mbetet një nga shkaqet kryesore të vdekjeve tek të rinjtë nëpër gjeografi dhe kontekste socio-ekonomike.
Në vitin 2021, ajo ishte shkaku i dytë kryesor i vdekjeve për vajzat dhe gratë e moshës 15 deri 29 vjeç, dhe shkaku i tretë për meshkujt në të njëjtën grupmoshë, thuhet në raport.
Megjithëse norma globale e vetëvrasjes sipas moshës ka rënë për 35 përqind ndërmjet viteve 2000 dhe 2021, bota është ende larg objektivit të saj: në vend të uljes për një të tretën të normave të vetëvrasjes ndërmjet 2015 dhe 2030, progresi aktual sugjeron se do të arrihet vetëm një ulje prej 12 për qind, sipas OBSH-së.
Rënie u panë në çdo rajon – përveç në kontinentin e Amerikës, ku norma e vetëvrasjes u rrit për 17 përqind në të njëjtën periudhë.
Gati tre të katërtat e të gjitha vetëvrasjeve ndodhin në vendet me të ardhura më të ulëta, ku jeton pjesa më e madhe e popullsisë globale.
Edhe pse vendet më të pasura kanë një normë më të lartë vetëvrasjesh, në raport me popullsinë, është e vështirë të krahasohet, pasi ato gjithashtu kanë të dhëna më të sakta se vendet me të ardhura të ulëta, theksoi OBSH.
Agjencia paralajmëroi se, ndërsa normat e vetëvrasjeve kanë qenë në rënie të ngadaltë, përhapja e çrregullimeve mendore, si ankthi dhe depresioni, është në rritje.
“Ndërmjet viteve 2011 dhe 2021, numri i njerëzve që jetojnë me çrregullime mendore u rrit më shpejt sesa popullsia globale”, thuhet në raport.
Sipas gjetjeve më të fundit, më shumë se një miliard njerëz po jetojnë me çrregullime të shëndetit mendor.
OBSH shprehu shqetësim të veçantë për rritjen e shqetësimeve të shëndetit mendor tek të rinjtë.
Edhe pse ka një sërë faktorësh pas këtij rritjeje, Mark van Ommeren, drejtues i njësisë së shëndetit mendor në OBSH, tha se “dy hipotezat kryesore janë rrjetet sociale dhe ndikimi i pandemisë së Covid”.
Në këtë kontekst, OBSH shprehu alarm për një “stagnim” të investimeve në shëndetin mendor në mbarë botën, me shpenzimet qeveritare mesatare për shëndetin mendor që mbeten vetëm dy përqind e buxheteve totale shëndetësore – të pandryshuara që nga viti 2017.
Globalisht, vetëm nëntë për qind e personave me depresion marrin trajtim, u tha në raport.
“Transformimi i shërbimeve të shëndetit mendor është një nga sfidat më urgjente të shëndetit publik”, tha drejtori i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus, në një deklaratë.
Çmimet e karburanteve në Maqedoni shënojnë pësojnë ndryshime. Eurosuper BS-95 do të shitet për 100,50 denarë për litër, ndërsa BS-98 për 102,50 denarë, të dyja me rritje prej 3,50 denarësh.
Dizeli lirohet për 2 denarë dhe çmimi i ri do të jetë 99 denarë për litër. Ulja vjen si rezultat i vendimit për uljen e përkohshme të TVSH-së për dizelin nga 18 në 10 për qind dhe vazhdimin e akcizës së reduktuar.
Vaji ekstra i lehtë për amvisëri rritet në 109,50 denarë për litër.
Kur ditët kanë filluar të numërohen mbrapsht dhe kur të gjithë presin vendimin e gjykatës Ndërkombëtare të Hagës për ish krerët e UÇK-së, ministri i Drejtësisë, Jeton Shasivari ka deklaruar se duhet të respektohet standardi evropian i prezumimit të pafajsisë.
Ai thotë se ky ka qenë edhe mesazhi i tij i publikuar ditë më parë në rrjetet sociale, të cilin, sipas tij, u përpoqën ta shtrembërojnë me dashje për përfitime politike.
“Nuk ka aboslutisht diçka që thuhet se kam prejudikuar ose kam marrë anë. Mesazhi im ka qenë thjeshtë për shtetin e Kosovës për popullin e Kosovës për sakrificën dhe atë qëndrim e kam, prandaj më vjen keq që për manipulime politike shtrembërohen disa pjesë nga qëndrimi im”
Shasivari ka folur edhe për sistemin e drejtësisë në RMV.
“Jo absolutisht, unë e përmenda pikërisht të kundërtën e kësaj. Sundimi i të drejtës është një nga parimet themelore kushtetuese dhe qytetarët duhet të jenë të bindur në respektimin e këtij parimi”.
Ndryshe, ditë më parë ministri i Drejtësisë Jeton Shasivari përmes një postimi në rrjetet sociale ka publikuar një mesazh në prag të vendimit të Gjykatës Ndërkombëtare të Hagës, e cila u votua vite më parë në Kuvendin e Kosovës.
Fondi për Sigurim Shëndetësor paralajmëron ndryshime në rregullat për pushimet mjekësore, me qëllim parandalimin e keqpërdorimeve dhe forcimin e kontrolleve.
Drejtori i Fondit, Zlatko Perinski, tha se mjekët amë së shpejti do të mund të japin pushim mjekësor deri në 5 ditë, në vend të 7 ditëve sa është aktualisht. Sipas tij, qëllimi nuk është kufizimi i të drejtës për pushim mjekësor, por krijimi i një sistemi më të drejtë dhe parandalimi i abuzimeve.
Kontrollet do të kryhen si pas denoncimeve nga punëdhënësit, ashtu edhe në mënyrë të rastësishme. Nëse kontrollori nuk e gjen personin në adresën e deklaruar gjatë pushimit mjekësor, do t’i lihet njoftim që të paraqitet para komisionit mjekësor dhe të japë shpjegim. Për rastin do të njoftohet edhe punëdhënësi.
Ndryshimet parashikojnë gjithashtu më shumë raste kur pushimi mjekësor mund të përcaktohet pa praninë fizike të pacientit, si dhe digjitalizimin e evidencave dhe dokumentacionit.
Sipas Perinskit, gjatë kontrolleve të kryera në Ministrinë e Punëve të Brendshme janë konstatuar parregullsi në rreth 30 për qind të rasteve të shqyrtuara, ndërsa kontrollet dhe analizat do të vazhdojnë edhe në institucione të tjera dhe në sektorin privat.
Fondi ka parashikuar për vitin 2026 rreth 6.45 miliardë denarë për pushimet mjekësore dhe lejet e lindjes, çka, sipas drejtuesve të institucionit, kërkon mekanizma më të fortë kontrolli.
Ndërkohë, Fondi paralajmëron edhe ndryshime të tjera që lidhen me pacientët. Recetat e lëshuara nga shërbimet kujdestare pritet të mund të realizohen brenda 24 orëve, në vend të afatit aktual deri në mesnatën e së njëjtës ditë.
Ulet çmimi i dizelit, shtrenjtohet çmimi i benzinës
MINISTRI SHASIVARI: DEKLARATA IME U SHTREMBËRUA PËR PËRFITIME POLITIKE!
TENIS: ZVEREV DHE RYBAKINA FITUES NË US OPEN 2026
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Azizi zbulon dyfytyrësinë e Ali Ahmetit: Ja vazali që e mbronte Gruevskin
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
-
Lajme nga vendi2 months agoDyvjeçar nga Kumanova helmohet me tretës ngjyre, dërgohet në Klinikën “Nëna Terezë”
-
Lajme nga bota2 months agoFranca në alarm, zjarret i afrohen Bordeaux, Macron mbledh qeverinë në takim krize
-
Lajme nga bota2 months agoFestivali kthehet në tragjedi, dy të vrarë dhe disa të plagosur nga të shtënat në Uashington. Arrestohet autori