Lajme nga bota
Stuhia më e fuqishme që bota ka parë këtë vit godet Kinën, dy milionë të evakuuar
Kjo vjen pasi autoritetet thanë se të paktën 17 persona ishin vrarë dhe më shumë të tjerë ishin zhdukur në Tajvan, pasi një liqen doli nga shtrati, duke shkaktuar përmbytje të mëdha në lindje të ishullit.
Ragasa u degradua nga një tajfun super në një tajfun të rëndë të mërkurën, por mbetet shumë shkatërrues, me erëra maksimale prej 241 km/h të regjistruara në qarkun Taishan në provincën juglindore Guangdong të Kinës.Ekuivalenti i një uragani të Kategorisë 5, Ragasa është stuhia më e fortë në botë këtë vit dhe ka qenë duke goditur Detin e Kinës Jugore për ditë të tëra.
Përpara se të arrinte në breg, 90 persona u lënduan në Hong Kong ndërsa stuhia kaloi pranë vijës bregdetare, thanë autoritetet spitalore.
Tajfuni goditi bregdetin e Ishullit Hailing, në qytetin Yanjiang në Guangdong.Ai kaloi kontinentin me erëra të qëndrueshme prej 144 km/h dhe shpërthime më të larta, shkruan BBC.
Shpejtësia e erës pritet të dobësohet gradualisht ndërsa stuhia lëviz drejt perëndimit mbi tokë, por shiu do të jetë i rrëmbyeshëm dhe me lëvizje të ngadaltë në të gjithë rajonin për disa ditë të tjera.
Qytetet jugore kineze të Zhuhai, Shenzhen dhe Guangzhou – të gjitha të vendosura në Guangdong – ishin të përgatitura për ndërhyrjen e ujit të detit.
Larg Kinës kontinentale, autoritetet në Tajvan po merren ende me shkatërrimin e shkaktuar nga Ragasa, të cilin zyrtarët e kanë përshkruar si “shumë më të keq se sa pritej”.
Kryeministri Cho Jung-Tai ka kërkuar një hetim se si u kryen evakuimet pasi të paktën 17 persona vdiqën pasi një liqen doli nga shtrati në qarkun Hualien, duke shkaktuar përmbytje të mëdha në qytetin Guangfu.
Të tjerë mbeten të zhdukur, tha departamenti i zjarrfikësve.
Disa gjeologë e kanë përshkruar si një “cunami nga malet”, pasi rreth 15.4 milionë ton ujë – ekuivalent me 6,000 pishina olimpike – u liruan kur shpërtheu diga.
Përmbytjet shkatërruan disa ura kyçe, përmbytën automjete dhe lanë katet përdhese të shtëpive nën ujë. Shumë banorë mbetën të bllokuar në katet e sipërme duke pritur shpëtim.
Edhe pse ujërat e përmbytjeve janë tërhequr në qytet, balta dhe mbeturinat e dendura mbeten, dhe ekipet e kërkimit vazhdojnë të shkojnë derë më derë me shpresën për të gjetur të zhdukurit.
Edhe pse ai nuk arriti në Hong Kong, autoritetet spitalore thanë se 90 persona u lënduan pasi ai kaloi përgjatë vijës bregdetare, duke shkaktuar erëra të fuqishme dhe shira të rrëmbyeshëm.
Observatori i Hong Kongut lëshoi një paralajmërim të nivelit 10 për stuhinë – niveli më i lartë që mund të lëshojë – dhe u bëri thirrje njerëzve të qëndrojnë brenda.
Fluturimet u anuluan dhe shkollat dhe disa biznese u mbyllën. Më herët gjatë javës, uragani Ragasa përshkoi ishujt e largët veriorë të Filipineve, duke lënë qytete të përmbytura, mijëra të zhvendosur dhe të paktën tetë të vrarë.
Ndryshe, me erëra që arrinin shpejtësinë 260 km/h në kulmin e saj të hënën, Ragasa besohet të jetë stuhia më e fuqishme që bota ka parë këtë vit.
Administrata Meteorologjike e Kinës e ka përshkruar Ragasën si “Mbretin e Stuhive”. Pritet të jetë më shkatërrues se tajfunët e tjerë që goditën provincën Guangdong të Kinës në fillim të këtij viti.
Të paktën 32 persona kanë humbur jetën dhe 700 të tjerë janë lënduar pasi tërmete të fuqishme radhazi goditën Venezuelën, tha presidentja në detyrë Delcy Rodríguez në një përditësim.
Tërmetet me magnitudë 7.2 dhe 7.5 ballë të shkallës Rihter tronditën vendin të mërkurën në mbrëmje, me ndërtesa të evakuuara në qytete deri në Amazonën e Brazilit, rreth 1,700 kilometra nga kryeqyteti venezuelas Karakas.
Në një fjalim të shkurtër drejtuar kombit të mërkurën vonë, Rodríguez tha se tërmetet shkaktuan dëme në disa shtete.
Tërmetet dëmtuan aeroportin kryesor të vendit, Simón Bolívar International, duke çuar në mbylljen e tij, tha ajo, duke shtuar se mësimi po anulohej për disa ditë për t’u përballur me krizën në fjalë.
“Ne i bëjmë thirrje popullsisë sonë të qëndrojë e qetë. Ne kërkojmë unitet”, shtoi Rodríguez.
Rodríguez gjithashtu u kërkoi të gjithë profesionistëve të kujdesit shëndetësor në vend të raportojnë në spitale për të ndihmuar këdo që është plagosur.
Ministria e Arsimit tha se disa shkolla do të përdoren si strehimore dhe qendra donacionesh në rajonet e prekura rëndë.
Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së fillimisht tha se tërmeti i parë kishte një magnitudë 7.1, duke e rishikuar më vonë këtë shifër në 7.2.
Epiqendra e tij ishte në perëndim të komunitetit të Morón, i vendosur përgjatë bregdetit të Karaibeve të vendit, rreth 168 kilometra në perëndim të Karakasit. Tërmeti kishte një thellësi prej 22 kilometrash.
Agjencia raportoi një tërmet më të madh me magnitudë 7.5 vetëm një minutë më vonë. Tërmeti i dytë kishte një thellësi prej 10 kilometrash dhe epiqendra e tij ishte 16 kilometra në jugperëndim të Morón.
Tërmetet, ndër më të fuqishmit që kanë goditur kombin e Amerikës së Jugut në më shumë se një shekull, goditën pak pas orës 6 pasdite sipas orës lokale.
Njerëzit evakuuan ndërtesat që lëkundeshin në kryeqytetin Karakas, shumë prej tyre dukshëm të tronditur kur panë mure të tëra që ishin shembur, duke bërë që mobiljet të dukeshin nga rruga.
Shtylla pluhuri mund të shiheshin edhe në dy lagje të kryeqytetit, ku restorantet dhe bizneset e tjera janë zakonisht të zëna.
Njerëzit qëndruan në rrugë për orë të tëra, edhe pas perëndimit të diellit. Disa u ulën në tokë duke përqafuar kafshët e tyre shtëpiake ndërsa pluhuri mblidhej rreth tyre.
Ndërtesa të shembura, shtylla elektrike të rrëzuara dhe mbeturina bllokuan rrugët. Disa pjesë të kryeqytetit humbën energjinë elektrike dhe lidhjen e telefonisë celulare.
“Filloi ngadalë dhe pastaj u rrit gradualisht, dhe në fund, të gjithëve na u desh të linim shtëpitë tona, të dilnim jashtë dhe të mblidheshim së bashku”, tha Hector Ricci, një banor i Karakasit.
Rodríguez, e cila shpalli gjendje të jashtëzakonshme, tha se shërbimet e metrosë dhe gazit natyror në kryeqytet ishin pezulluar. Ajo gjithashtu u bëri thirrje venezuelianëve të raportonin çdo dëm përmes një aplikacioni qeveritar.
Duke iu përgjigjur lajmit në një postim në llogarinë e tij Truth Social, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump shkroi: “Dy tërmetet e mëdha që sapo goditën popullin e madh të Venezuelës janë të dyja masive në shkallë dhe kanë lënë një numër shkatërrues vdekjesh”.
Bisedimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, që ishin paraparë të zhvilloheshin më 19 qershor në resortin malor të Burgenstokut nuk do të zhvillohen siç ishin planifikuar, tha Ministria e Jashtme zvicerane përmes një njoftimi të premten.
“Bisedimet e planifikuara mes SHBA-së, Iranit, Katarit dhe Pakistanit janë shtyrë”, u tha në njoftim.
“Zvicra mbetet e gatshme të lehtësojë këto bisedime. Puna përgatitore në Burgnstok po vazhdon. Aktualisht nuk mund të ofrohen informacione të tjera”, u shtua.
Njoftimi vjen pasi një zëdhënës i Shtëpisë së Bardhë tha gjatë natës se nënpresidenti amerikan, JD Vance, ka anuluar udhëtimin e planifikuar për në Zvicër, ku parashihej që të takohej me negociatorët iranianë për të nisur bisedimet për një marrëveshje të paqes për t’i dhënë fund luftës.
Shtëpia e Bardhë përmendi sfida logjistike për shtyrjen e udhëtimit të Vance.
Duke përmendur çështje “logjistike”, Shtëpia e Bardhë tha se nënpresidenti amerikan, JD Vance, ka shtyrë udhëtimin e tij për në Zvicër për bisedime të drejtpërdrejta me Iranin, që ishin paraparë të mbaheshin më 19 qershor.
Bisedimet e 19 qershorit u parapanë të nisnin dy ditë pasi presidentët e të dyja shteteve nënshkruan një memorandum mirëkuptimi që synon përfundimin e luftës në Lindjen e Mesme.
“Logjistika e këtyre negociatave nuk ka qenë kurrë e thjeshtë apo e parashikueshme”, citohet të ketë thënë një zëdhënës i Shtëpisë së Bardhë, raportoi AFP-ja në orët e vona të 18 qershorit.
“Deri tani, nënpresidenti nuk do të niset sonte. Presim me padurim që të fillojmë bisedimet teknike sa më shpejt të jetë e mundur”.
Më herët, agjencia iraniane e lajmeve, Tasnim raportoi se “asgjë nuk është konfirmuar” lidhur me udhëtimin e delegacionit të Teheranit në Zvicër.
Mediat iraniane cituan raportime të pakonfirmuara sipas të cilave Teherani ka shtyrë dërgimin e ekipit negociator për shkak të sulmeve të vazhdueshme izraelite në Liban.
Presidenti amerikan, Donald Trump, dhe homologu i tij iranian, Masud Pezeshkian, nënshkruan më 17 qershor një marrëveshje kornizë që synon t’i japë fund luftës gati katërmujore.
Sipas marrëveshjes fillestare, Teherani dhe Uashingtoni kanë 60 ditë kohë për të arritur një marrëveshje përfundimtare, e cila përfshin kufizime ndaj programit bërthamor të Iranit dhe heqjen e sanksioneve amerikane ndaj Republikës Islamike. Marrëveshja përfshin po ashtu kërkesën e Iranit që Izraeli të ndalë sulmet në Liban./REL
Shkruan: Bahri Cani
Amerika dhe Irani kanë nënshkruar një memorandum mirëkuptimi për t’i dhënë fund luftës – më herët se sa ishte planifikuar. Më parë flitej se marrëveshja do të nënshkruhet të premten në Zvicër. Por Presidenti i SHBA-së Donald Trump konfirmoi se e ka nënshkruar marrëveshjen, në Pallatin e Versajës.
Presidenti francez Emmanuel Macron e kishte ftuar atje pas përfundimit të samitit të G7 në Évian, Francë. Ministria e Jashtme iraniane deklaroi se edhe Presidenti iranian Massoud Peseshkian e ka nënshkruar dokumentin. Ishte një nënshkrim elektronik dhe një ceremoni nënshkrimi “nuk kishte vend”.
Sipas Pakistanit, i cili po ndërmjetëson në konflikt, marrëveshja kornizë tani hyn në fuqi me “efekt të menjëhershëm”. Teherani do ta “rihapë menjëherë” Ngushticën e Hormuzit, ndërsa Amerika do të heqë menjëherë bllokadën detare të porteve iraniane, njoftoi kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif gjatë natës në platformën X.
Marrëveshja më parë ishte nënshkruar edhe nga Zëvendëspresidenti i SHBA-së JD Vance dhe kryenegociatori iranian në mënyrë digjitale.
Megjithatë, shumë pyetje mbeten të hapura. Tani nuk dihet nëse ceremonia e planifikuar do të zhvillohet edhe në Zvicër të premten apo nëse samiti atje do të përdoret për negociata të mëtejshme. Sidoqoftë, marrëveshja u prit me lehtësim të madh ndërkombëtarisht.
E paqartë deri në fund mbetet edhe çështja e programit bërthamor iranian dhe nëse Izraeli do të respektojë marrëveshjen. Mes Trumpit dhe Netanjahut ka pasur disa dallime kohët e fundit.
BOKS: KRISTIAN PRENGA TË SHTUNËN SFIDON ANTHONY JOSHUAN
MË 27 KORRIK NIS TURNEU TRADICIONAL I FUTBOLLIT ‘’XHEPÇISHTI 2026’’
UJI NË TETOVË ËSHTË I PIJSHËM, DO TË BËHEN ÇDO DITË ANALIZA
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Azizi zbulon dyfytyrësinë e Ali Ahmetit: Ja vazali që e mbronte Gruevskin
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
