Lajme nga vendi
“Qyteti i Sigurt”: Çfarë ndryshon nga shkurti për shoferët në Maqedoninë e Veriut?
Maqedonia e Veriut po ndërmerr hapa drejt rritjes së sigurisë në komunikacion, duke vendosur një sistem të avancuar të mbikëqyrjes me kamera. Përmes projektit “Qyteti i Sigurt”, autoritetet synojnë t’i zvogëlojnë shkeljet rrugore, t’i parandalojnë aksidentet dhe ta ulin numrin e të lënduarve dhe viktimave në trafik.
Gjatë një periudhe testimi, kamerat kanë regjistruar katër shkelje rrugore. Ministria e Punëve të Brendshme (MPB) njofton se diapazoni do të zgjerohet dhe se projekti “Qyteti i Sigurt” do të zbatohet në të gjithë territorin e shtetit.
Sipas statistikave dhe pohimeve të policisë, kamerat tashmë po i “edukojnë” shoferët, pasi në Shkup është ulur si numri i shkeljeve dhe i të lënduarve në komunikacion.
Çfarë dihet deri tani para se të nisë zbatimi i projektit më 1 shkurt?
Periudha testuese filloi më 1 dhjetor 2025 dhe do të përfundojë në fund të janarit. Gjatë periudhës testuese, shoferët do të marrin vetëm vërejtje, ndërsa nga 1 shkurti 2026 do të shqiptohen gjoba për shkeljet që do t’i regjistrojnë kamerat.
Përveç kryeqytetit Shkup, sistemi do të jetë aktiv edhe në Kumanovë dhe Tetovë. Pajisje janë vendosur edhe në korridoret 8 dhe 10.
Ministria e Brendshme thotë se synimi është që gjatë vitit 2026 projekti të zbatohet në të gjithë territorin e shtetit.
Në fazën fillestare, kamerat regjistrojnë katër shkelje: parkim të parregullt, kalim në dritë të kuqe, drejtim të automjetit me regjistrim të skaduar dhe tejkalim shpejtësie.
Për tejkalimin e shpejtësisë, është paralajmëruar një prag tolerance që do të jetë: 6 kilometra në orë për vendet ku shpejtësia maksimale është deri në 100 kmh; 8 kmh për shpejtësi mbi 100 kmh dhe 12 kmh për vendet ku shpejtësia maksimale e lejuar është mbi 200 kmh.
“Kjo nuk do të thotë se nëse dikush bën ndonjë shkelje gjatë drejtimit të automjetit dhe vozit me 52 kmh, për të nuk do të vlejnë dispozitat e Kodit Penal, nëse kemi lëndim trupor ose lëndim të rëndë trupor të ndonjë pjesëmarrësi në komunikacion”, tha ministri i Punëve të Brendshme, Pançe Toshkovski.
Përveç kamerave në rrugë, Ministria paralajmëron se do të vihen në përdorim edhe automjete policore, të cilat, gjithashtu përmes kamerave të integruara në sistemin “Qyteti i Sigurt”, do të regjistrojnë shkelje dhe do të dërgojnë vërejtje.
Në të ardhmen, përveç shtrirjes së sistemit në të gjithë shtetin, Ministria planifikon të zgjerojë edhe gamën e shkeljeve që do të detektohen nga kamerat. Megjithatë, për momentin nuk ka afat të saktë.
“Zgjerimi i diapazonit të shkeljeve që do t’i detektojë sistemi ka për qëllim të ulim shkaqet dhe jo vetëm pasojat. Qëllimi përfundimtar është siguria në të gjithë territorin dhe ulja e numrit alarmant të viktimave në komunikacion”, tha Ministria për Shërbimin e Ballkanit të Radios Evropa e Lirë.
Si funksionon sistemi “Qyteti i Sigurt”?
Kur bëhet një shkelje në komunikacion, përmes një mesazhi në numrin e telefonit dhe në adresën e emailit që pronari i automjetit ka lënë gjatë regjistrimit, mbërrin një vërejtje. Në mesazh ka një lidhje (link) që çon drejtpërdrejt te procesverbali i shkeljes. Në ka të dhëna se me cilin automjet është kryer shkelja, në cilën orë, në cilin vend dhe gjoba që duhet të paguhet.
Gjoba i dërgohet në emër të pronarit të automjetit, pavarësisht se kush e ka drejtuar atë.
Gjatë periudhës testuese, një pjesë e qytetarëve kishin edhe vërejtje për dobësitë e sistemit, të cilat institucionet përgjegjëse duhet t’i zgjidhin.
Për parregullsi, ndryshim të të dhënave dhe çështje të tjera që kanë shoferët, Ministria ka hapur një sportel në ndërtesën e vet në Shkup. Ekziston edhe mundësia për dërgimin elektronik të vërejtjeve në adresën e emailit.
Ministria paralajmëron se do të vihet në përdorim edhe një platformë digjitale përmes së cilës qytetarët do të mund t’i përditësojnë të dhënat dhe të marrin informacione nga sistemi “Qyteti i Sigurt”.
Që sistemi të mund të zbatohet, institucionet përkatëse kanë përgatitur edhe ndryshime në një sërë zgjidhjesh ligjore, si ligjet për automjetet, për ekzekutimin e sanksioneve, për kundërvajtjet dhe Kodin Penal. Një pjesë e ndryshimeve tashmë janë miratuar në Kuvend, ndërsa një pjesë janë në procedurë dhe ende duhet të marrin dritën jeshile nga deputetët.
Shumica e qytetarëve e mbështesin projektin
Po çfarë mendojnë qytetarët – a është futja e projektit “Qyteti i Sigurt” një gjë e mirë apo e keqe dhe a do ta përmirësojë sigurinë në komunikacion – ishte edhe pyetja që REL-i ua parashtroi qytetarëve në një video-anketë nëpër kryeqytet. Shumica e tyre e mbështetën projektin.
“Është një punë e shkëlqyer. Duhet të zgjidhet ky kaos në komunikacion. Mendoj se kjo do të jetë parandaluese. Por, ne jemi të tillë – vetëm ndëshkimi funksionon. Politikë ndëshkuese, pa mëshirë për askënd, jo selektive, për disa kështu e për disa ashtu. Për të gjithë njësoj dhe do të vendoset rregulli”, thotë Sllobodan Danevski.
“Është mirë për të vendosur rregull, sepse vozitet shumë shpejt”, theksoi një qytetare nga Shkupi, Dragana.
Megjithatë, ajo shtoi se çështja e privatësisë duhet të rregullohet me ligj.
“Eh, do të përmirësohet”, komentoi me skepticizëm një tjetër qytetar nga Shkupi, duke shtuar: “Do të mbledhin para për Qeverinë”.
Toshkovski: Është ulur numri i të lënduarve
Nga ana tjetër, institucionet përgjegjëse pohojnë se rezultate tashmë ka edhe gjatë rreth një muaji të kaluar – sa zgjat periudha testuese në Shkup – kur bëhet fjalë për sigurinë në komunikacion.
“Me qetësimin e komunikacionit në Shkup, qytetarët kontribuuan drejtpërdrejt në uljen e numrit të të lënduarve që trajtohen në Qendrën e Traumës pranë Qendrës Klinike. Me respektimin e rregullave, që është dukshëm më i madh krahasuar me fillimin e projektit, janë ulur ndjeshëm vërejtjet dhe kemi një ulje konkrete të numrit të personave të lënduar që dërgohen në Klinikën e Traumës”, deklaroi Toshkovski më 26 dhjetor.
Sipas të dhënave të publikuara nga Ministria, ditën e parë të fillimit të periudhës testuese – më 1 dhjetor – kamerat në Shkup regjistruan plot 110.000 shkelje. Prej tyre, rreth 90% ishin për tejkalim shpejtësie. Vetëm një ditë më pas, më 2 dhjetor, shifra ra ndjeshëm në 50.652 shkelje për 24 orë.
Pasojat fatale nga aksidentet e komunikacionit në Maqedoninë e Veriut janë mbi mesataren evropiane, e cila është 45 viktima në vit për një milion banorë. Bilanci i zi në rrugët maqedonase është 65 viktima në vit për një milion banorë, ose një të katërtën më shumë se vendet evropiane.
Në tetë muajt e parë të vitit 2025, në aksidente komunikacioni në vend kanë humbur jetën 91 persona, ose mesatarisht 11.3 persona në muaj.
Në vitin 2024, numri i viktimave në rrugë ishte 142 persona, ose mesatarisht 11.8 jetë të humbura në muaj./REL
Gazetari Aleksandar Çomovski, në emisionin “Rishtazi” në KohaCast, ka theksuar se për Maqedoninë e Veriut është e domosdoshme një qasje e re në marrëdhëniet ndëretnike, përmes futjes fakultative të gjuhës shqipe në sistemin arsimor.
“Teza ime është, e di që do të has në rezistencë, por dua ta përjetoj, për t’u futur fakultative gjuhën shqipe, duke studiuar në mjedise ku korrespondojnë të dy etnikumet, përfshirë edhe në nivel qendror”, deklaroi Çomovski.
Emisionin e plotë mund ta ndiqni në profilin zyrtar të Gazetës KOHA në YouTube
Lajme nga vendi
Pavarësisht mungesës së shqiptarëve në hartimin e propozim-ligjit, Janevska këmbëngul: S’ka nevojë për tërheqje të Ligjit
“Nuk ka nevojë të tërhiqet ligji sepse çdo tërheqje dhe shtyrje e kësaj zgjidhjeje ligjore është në dëm të arsimit të lartë në vend, dhe kjo do të thotë në dëm të studentëve dhe të rinjve, dhe, në përgjithësi, të të gjithë vendit”. Kështu tha sot ministrja e Arsimit dhe Shkencës Vesna Janevska, duke iu përgjigjur pyetjes së një gazetari nëse ligji i propozuar për arsimin e lartë do të tërhiqet për t’u shqyrtuar.
Siç tha ajo, nuk ka aq shumë vërejtje nga të gjitha universitetet, saqë një numër i caktuar përsëritet dhe se ato për të cilat profesorët kanë të drejtë do të korrigjohen. Ajo tregoi disa për të cilat tashmë ka marrëveshje për t’i ndryshuar.
“Për shembull, ligji thotë se para mbrojtjes së tezës së masterit, kandidati duhet të ketë botuar një punim në Web of Science. Pasi diskutuam me argumente se mund të mos ketë kohë për një gjë të tillë, ajo do të tërhiqet. Për mbrojtjen e një teze doktorature, kërkohej që tre punime të botoheshin në një revistë me faktor ndikimi, duke marrë përsëri parasysh kohën, përpjekjen që studenti i doktoraturës duhet të investojë, arritëm në përfundimin se edhe dy punime janë plotësisht në rregull. Ai tashmë ka filluar kërkimin shkencor, në titull, dhe është plotësisht në rregull të mbrojë tezën e doktoraturës, dhe pastaj të vazhdojë me karrierën e tij”, tha Janevska, e cila vizitoi sot Panairin e Arsimit dhe Karrierës.
Nga universitetet private, tha ajo, pati kundërshtime në lidhje me shumën e garancisë.
“Ky version i draftit thotë se garancia duhet të jetë 100 përqind, dhe ne kemi humbur që ata gjithashtu mund të ofrojnë një hipotekë. Ne do ta ulim garancinë në mënyrë të arsyeshme në 70 përqind dhe do t’u lejojmë atyre të ofrojnë një hipotekë si garanci. Vërtet ka lëshime në nene të caktuara të ligjit dhe ato duhet të sqarohen, por në të njëjtën kuptim, thelbi nuk duhet të ndryshohet. Për shembull, sa do të zgjasë akreditimi, çfarë do të ndodhë gjatë akreditimit të ri, etj. Këto janë kërkesa të arsyeshme dhe të gjitha do të pranohen. Por të tjerat, të cilat janë të diskutueshme dhe për të cilat profesorë të ndryshëm kanë mendime të ndryshme, grupi i punës do të takohet sa herë të jetë e nevojshme dhe do të merren vendime. Pastaj ligji do të jetë përsëri në ENER, por pastaj nuk pres më komente dhe do të hyjë në procedurë qeveritare”, tha Janevska.
Kur u pyet se çfarë do të ndodhë me studentët dhe profesorët nga universitetet private pas ligjit të ri që ata nuk do të kenë studime juridike (ashtu siç nuk do të lejohen studimet private në fakultetet e trajnimit të mësuesve dhe mjekësisë), ministrja u përgjigj se për ata studentë “nuk ka rrezik dhe ata do t’i përfundojnë studimet e tyre sipas akreditimit me të cilin kanë filluar”.
Rikonstruimi i kësaj rruge filloi një muaj para zgjedhjeve lokale. Aso kohe, banorëve të fshatit Merovë u ishte premtuar se rruga do të rregullohet shpejt, mirëpo pasi që kaluan zgjedhjet, për këtë rrugë ende nuk ka zgjidhje. Banorët e kësaj ane shprehen të revoltuar me mos mbajtjen e premtimit nga ana e Kryetarit të Komunës, Blerim Sejdiu. Ata thonë që përveç se kalimi i kësaj rruge është i rrezikshëm, e njëjta po ua dëmton edhe veturat dhe po ua vështirëson dukshëm lëvizjen për në qytetet.
“Rruga katastrofë. E shihni vetë ju se si është rruga. Nuk e di si të them, e shihni vetë, keni ardhur deri këtu e keni parë. Rruga është katastrofë. Ka 4-5 muaj ose më shumë që është në këtë gjendje”.
“Rruga është katastrofë. Prej 15 tetor rruga është prish! Premtimi ka qenë që para zgjedhjeve lokale do bëhet rruga. Por nuk është bërë rruga. Thuhet që rruga ka filluar qe tre ditë, por ne nuk shohim asnjë punim se po bëhet. Vetëm një ekskavator që ka ardhur sepse ka pasur edhe shembje të dheut. Andaj ai bager qëndron aty. Për ndryshe kryetari ka 6 muaj sa kanë kaluar prej në zgjedhje. Kryetari nuk ka qenë në fshat që nga dita e tubimit politik. Nuk ka qenë asnjë ditë në fshat”.
“Siç tha edhe kolegu më herët, na i dëmtojnë verturat të gjithëve”.
“Të gjitha veturat që shkelin në atë rrugë janë të prishura. Ka 4 muaj 5 që është kështu në gjendje të mjerueshme. Kemi nevojë për rrugën dhe ujësjellësin”.
Kryetari i Komunës së Zhelinës e premton se u ka dal nga fjala banorëve të Merovës por thotë se vonesat kanë ardhur si pasojë e motit të ligë dhe ngricave, që kanë pamundësuar shtrimin e asfaltit. Sipas Sejdiut, deri në fund të muajit mars, rruga do të përfundojë në tërësi dhe nuk do të ketë vonesa të tjera.
Deklarat – BLERIM SEJDRIU – KRYETAR I KOMUNËS SË ZHELINËS (CLICK PLUS 01:14:35)
“Rruga është duke u bërë, ka tre ditë që kemi filluar. Kanë qenë kushet e tilla të këqija që e kanë pamundësuar intervenimin e mëhershëm. E kam thënë që do e bëj më heret! Nuk mund të them që nuk e kam thënë. Kushtet klimatike kanë qenë të tilla dhe unë nuk kam ndikim aty! Por që rruga do të bëhet me asfalt deri në fund të muajit të tretë, atë po e them me përgjegjësi para kamerave tuaja dhe para shikuesve tuaj”!
Kjo rrugë përveç se nga fshati i Merovës, shfrytëzohet edhe nga banorët e fshatit Sallarave. Ndërkaq rrëshqitja e dheut së fundmi, e ka bërë këtë rrugë edhe të rrezikshme për kalimtarët dhe shoferët që e frekuentojnë këtë rrugë.
Bilall Kasami uron muajin e Ramazanit: Ramazani le të jetë muaj i shenjtë
Një apel i munguar i maqedonasve – Çomovski: Maqedonasit duhet ta mësojnë shqipen
Pavarësisht mungesës së shqiptarëve në hartimin e propozim-ligjit, Janevska këmbëngul: S’ka nevojë për tërheqje të Ligjit
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
Shkup, panairi i patundshmërive të Dubait! Citi Casa rikthehet në hapësirat e COWORK21 më 31 maj dhe 1 qershor
-
Lajme nga vendi1 month agoRrjeti i madh i dyqaneve për produkte të shtëpisë Comodita Home po rritet akoma më tepër, tash me dyqanin më të madh në Re Mall, Tetovë
-
Sport1 month agoOLIMPIADA DIMËRORE ‘’MILANO CORTINA 2026’’ FILLON MË 6 SHKURT
-
Lajme nga bota1 month agoGjermania në krizë për punëtorë të kualifikuar, spitalet dhe shkollat kanë mungesa të mëdha