Lajme nga bota
Virusi që prek rrugët e frymëmarrjes tek fëmijët, spitalet në gjendje të jashtëzakonshme në Gjermani, sa të rrezikuar jemi?
Në Gjermani po qarkullon një virus i rrugëve të frymëmarrjes që prek fëmijët. Spitalet ndodhen në gjendje të jashtëzakonshme, situata është dramatike. Por për gjendjen e vështirë klinikat e kanë fajin edhe vetë.
Një bebe i reanimuar po shtrohet në pediatrinë e tejmbushur. Për të pranuar këtë fëmijë, duhet që një trevjeçar të vazhdojë të presë edhe dritën e tretë radhazi për t’u futur në një operacion të domosdoshëm zemre. Fëmija që pranohet ka bërë gjatë natës 150 kilometra rrugë nga Hanoveri në Magdeburg, për të gjetur një shtrat të lirë, sepse 21 klinikat që ndodhen më afër janë mbushur plot dhe nuk kanë më shtretër të lirë. Tek to ka qindra fëmijë që presin në urgjencë dhe dërgohen megjithatë mbrapsht në shtëpi. Ose trajtohen në pavionet e zakonshme, megjithëse duhen trajtuar në repartin intensiv.
“Fëmijët vdesin, sepse ne nuk jemi më në gjendje të kujdesemi për ta,” paralajmëron Michael Sasse, kryemjek drejtues në repartin intensiv të fëmijëve në shkollën e lartë të mjekësisë në Hanover, kur flet për gjendjen katastrofike në klinikat gjermane të fëmijëve.
Këto fjalë janë të rënda. Kur flet me Mehrak Yoosefin, mëson më shumë nga realiteti. Mjekja e fëmijëve në spitalin Charité të Berlinit thotë: “Aktualisht në të gjitha qendrat e urgjencës për fëmijë shërbimi është 24 orësh. Kapacitetet janë harxhuar, ne nuk mund të sigurojmë më kujdesin. Ne duhet të shohim që të arrijmë që asnjë fëmijë të mos vdesë gjatë kësaj kohe.”
Virusi RS i rrezikshëm sidomos për fëmijët e vegjël
Kjo periudhë dhjetori është periudha më e fortë për viruset në Gjermani. Sipas Institutit Robert Koch, gati një në dhjetë vetë vuan aktualisht nga një sëmundje e rrugëve të frymëmarrjes. Shifra ka arritur gati 9 milionë vetë.
Me shumë tërbim viruset përhapen sidomos mes fëmijëve të shkollës të moshës nga 5 deri 14 vjeç. Shumë e rrezikshme për fëmijët dhe sidomos për bebet është i ashtuquajturi virusi RS, virusi synzytial i organeve të frymëmarrjes. Ai sëmur rrugët e frymëmarrjes dhe shkakton goditje të rënda që kërkojnë madje frymëmarrje artificiale.

Përhapja e virusit me tërbim të madh në Gjermani ka të bëjë me pandeminë e Coronës.
Për shkak të mbajtjes së maskës dhe izolimit prej Coronës, fëmijët e vegjël janë infektuar rrallë me virusin RS, prandaj e marrin atë tani. Kjo ka pasoja të mëdha për sistemin gjerman të shëndetësisë, që vuan gjithësesi nga mbingarkesa prej sëmundjeve kronike. Yoosefi, që mban maskë për t’u mos u sëmurur edhe vetë thotë:
“Një pjesë të këtyre fëmijëve ne nuk mund t’i shtrojmë, sepse nuk kemi shtretër. Një pjese të fëmijëve nuk mund t’u jepet ndihmë frymëmarrjeje, sepse nuk kemi pajisje të lira, për të kontrolluar ngopjen me oksigjen. Këta janë fëmijë që mund të sëmuren nga ndalimi i frymëmarrjes. Fëmijët nxirren nga spitali para kohe dhe dërgohen nga pavionet e shërbimit intensiv në ato normale më herët nga sa duhet.”
Në klinika nuk ka më shtretër të lirë
Një sondazh i kryer nga DIVI, Shoqata gjermane ndërdisiplinore për mjekësinë intensive dhe urgjente, nxorri në pah se një në dy klinika është e detyruar të mos pranojë fëmijë të tjerë për t’i shtruar në pavionin intensiv. Nga 110 klinikat e fëmijëve, 43 prej tyre nuk kanë pasur më asnjë shtrat të lirë në pavionet e shërbimit intensiv.
Përveç kësaj, edhe nëse ka mjaft shtretër për trajtimin intensiv, 40 përqind e tyre nuk mund të përdoren për shkak të mungesës së personelit. “Ne jemi të gjithë të strapacuar,” thotë mjekja e fëmijëve të spitalit Charité, “mungesa ka në të gjitha qoshet, përfshirë edhe mungesa në personel, për të përballuar ardhjet e shumta.”
Problemi nuk është se klinikat gjermane të fëmijëve nuk kanë bërë parashikime për atë çka i pret këtë dimër. Që në muajin janar Mehrak Yoosefi, së bashku me nismën e klinikave të pediatrisë në Berlin, një grup mjekesh dhe mjekësh të kryeqytetit iu drejtua politikës. Por nuk mori asnjë përgjigje. Një letër e dytë apeli drejtuar senatores së Berlinit për çështjet e shëndetësisë, Ulrike Gote (Të gjelbërit) dhe ministrit socialdemokrat të Shëndetësisë, Karl Lauterbach pasoi në muajin shtator.
“Ne e parashikuam këtë valë virusi. Dhe tani tronditja është e madhe, sepse situata është shumë më e keqe se mendohej.”
Trajtimi mjekësor i fëmijëve kërkon më shumë kohë dhe një qasje ndryshe nga trajtimi i pacientëve nëmoshë madhore
300 milionë euro për pediatritë dy vitet e ardhshme
Vonë, shumë vonë për këtë dimër erdhën reagimet nga politika. Parlamenti gjerman aprovoi një paketë ligjore për spitalet, i cili do t’i japë më shumë para arkave të zbrazura të klinikave të fëmijëve. 300 milionë euro do jepen më shumë në vitin 2023 dhe 2024. Si dhe 120 milionë euro për sigurimin e vendeve obstetrike. Por Yoosefi indinjohet shumë nga propozimet e ministrit të Shëndetësisë Karl Lauterbach për të përballuar krizën aktuale, duke dërguar tek spitalet e fëmijëve personel të marrë nga pavionet e tjera.
Karl Lauterbach
“Në letër është e lehtë të thuash që postet mund të dërgohen nga një vend në tjetrin. Po ku mund të gjenden këta njerëz për t’i marrë? Pavionet e tjera nuk kanë personel të tepërt, që mund ta shpërndajnë majtas ose djathtas. Përveç kësaj shëndeti i fëmijëve është një specialitet më vete. Personeli që punon zakonisht me të rritur, ndihet pjesërisht i pasigurt për të punuar në pediatri.”
Disavantazhe për shkollimin e përgjithshëm të infermierëve
Shkollimi i infermierëve do të bëhej më modern dhe më interesant me ndryshimet e bëra që nga 1 janari 2020, njoftonte në atë kohë me krenari Ministria federale për Çështjet e Familjes. Por, tre vjet më vonë klinikat e fëmijëve kuptojnë me dhimbje se i ashtuquajturi shkollim i përgjithshëm i infermierëve, ku lejohet të punojnë të punësuar nga të gjitha moshat dhe të gjitha sektorët e kujdesit shëndetësor, nuk ka vetëm avantazhe.
Profesor Jörg Dötsch, drejtor i klinikës së pediatrisë të Universitetit të Këlnit dhe president i shoqatës gjermane për mjekësinë e fëmijëve dhe të rinjve, sheh një boshllëk me rrezik të madh në infermieri: “Para disa vitesh u mor vendimi që arsimi i infermierëve të përshtatej me zakonet europiane. Duke shpresuar që një pjesë e këtyre njerëzve të specializoheshin mbase për kujdesin ndaj fëmijëve të sëmurë. Problemi është se pjesa e atyre që janë specializuar në këtë fushë është shumë e vogël. Mbase më kritike është puna, sepse në disa lande gjermane mundësitë për këtë specializim nuk ofrohen fare.”
Përveç kësaj, po ashtu si në infermierinë për të rritur, infermieret dhe infermierët e klinikave të pediatrisë e lanë punën gjatë dhe pas pandemisë së Coronës. Më parë njerëzit punonin 30 ose 40 vjet në infermieri, sot e lenë këtë profesion pas tetë, nëntë vjetësh, vëren Dötsch. Këta janë njerëzit që shpesh mungojnë për të realizuar kujdesin optimal ndaj fëmijëve dhe të rinjve. “Ne kemi mungesa të personelit të kualifikuar dhe prandaj nuk mund të përdorim tani të gjithë shtretërit.”
Pagesa për numër të sëmurësh fatale sidomos për klinikat e fëmijëve
Shqetësim krijon po ashtu pagesa e infermierëve për numër të sëmurësh, sidomos për spitalet e fëmijëve. Që nga viti 2004, shërbimi në spitale paguhet sipas diagnozës së të sëmurit, jo sipas personelit që i shërben të sëmurit dhe kohës që harxhon me të. Ndërkohë që për një injeksion tek një i rritur duhet një minutë, për të marrë analizat e gjakut, tek një fëmijë dhe për të sqaruar prindërit e tij duhet gjysmë ore. “Për fëmijët dhe të rinjtë duhet më shumë energji dhe kohë, sepse ata dhe prindërit e tyre kanë nevoja të tjera kujdesi,” thotë drejtori i klinikës së fëmijëve, Dötsch.
Sidoqoftë, ministri i Shëndetësisë Karl Lauterbach ka njoftuar se në të ardhmen në klinika vendimet për trajtim nuk do të merren nga detyrimet ekonomike, por nga nevojat mjekësore dhe se së shpejti do t’i jepet fund sistemit të pagimit sipas numrit të të sëmurëve që trajtohen, sikur kemi të bëjmë me dyqanet që shesin ushqime “të lira dhe me shumicë”. Mehrak Yoosefi, mjekja e fëmijëve në Berlin mezi pret që të ndodhë kjo: “Pediatria duhet të dalë nga sistemi i pagesave sipas numrit të të sëmurëve dhe duhet të gjejë një mënyrë tjetër financimi.”
Lajme nga bota
Spanja shpall emergjencën kombëtare për shkak të zjarreve masive, mbi 10 mijë persona evakuohen
Qeveria spanjolle ka shpallur gjendjen e emergjencës kombëtare pas një serie zjarresh të mëdha pyjore që kanë përfshirë zona pranë Madridit dhe provincën fqinje të Avilës.
Sipas autoriteteve, më shumë se 10 mijë persona janë detyruar të largohen nga banesat e tyre për shkak të përhapjes së shpejtë të flakëve, ndërsa ekipet e emergjencës po përballen me vështirësi për të vënë situatën nën kontroll.
Ministria e Brendshme spanjolle bëri të ditur se vendimi për shpalljen e emergjencës kombëtare u mor për shkak të shpërthimit të njëkohshëm të disa vatrave zjarri, kushteve të pafavorshme atmosferike dhe nevojës për mobilizimin e burimeve nga institucione të ndryshme publike.
Temperaturat e larta, erërat e forta dhe thatësira e zgjatur kanë favorizuar përhapjen e zjarreve, duke rrezikuar zona të banuara dhe sipërfaqe të mëdha pyjore.
Autoritetet kanë urdhëruar evakuime në disa lokalitete, ndërsa banorët janë strehuar në qendra të përkohshme. Në operacionet e shuarjes janë angazhuar qindra zjarrfikës, trupa të specializuara ushtarake, si dhe mjete ajrore, përfshirë avionë dhe helikopterë.
Për shkak të situatës kritike, disa rrugë kryesore janë mbyllur përkohësisht, me qëllim lehtësimin e ndërhyrjeve të ekipeve të shpëtimit dhe garantimin e sigurisë së banorëve.
Shpallja e emergjencës kombëtare i mundëson qeverisë spanjolle një koordinim më të shpejtë të burimeve shtetërore dhe rajonale, si dhe hap mundësinë për kërkimin e mbështetjes shtesë nëse situata përkeqësohet.
Lajme nga bota
Banka Qendrore Evropiane ndërron kartëmonedhat euro, të rejat janë unike
Banka Qendrore Evropiane ka prezantuar 10 propozimet finale për dizajnin e serisë së ardhshme të kartëmonedhave euro, ndërsa ka ftuar qytetarët evropianë që të japin mendimin e tyre përmes një ankete publike.
Gjatë prezantimit u bë e ditur se propozimet janë ndarë në dy tema kryesore: “Kultura evropiane” dhe “Lumenjtë dhe zogjtë”, me nga pesë dizajne për secilën temë.
Presidentja e Bankës Qendrore Evropiane Kristine Lagard tha se procesi është zhvilluar me përfshirjen e jurive, dizajnerëve, ekipeve të BQE-së dhe institucioneve të tjera të Eurosistemit, transmeton KosovaPress.
Sipas saj, më shumë se 365 mijë evropianë kanë dhënë mendimet e tyre në vitin 2023 për temat që duhet të paraqiten në kartëmonedhat e ardhshme.
Në kuadër të temës “Kultura evropiane”, në pjesën e përparme të kartëmonedhave parashihen figura të njohura të historisë evropiane. Shkencëtarja Marie Kyri- Skłodoëska është propozuar për kartëmonedhën 20 euro, ndërsa Ludëig van Beethoven për atë 10 euro.
Në pjesën e pasme të këtyre dizajneve paraqiten vende dhe aktivitete të përbashkëta kulturore. Në kartëmonedhën 10 euro është propozuar një kor duke performuar, ndërsa në atë 50 euro një bibliotekë.
Tema e dytë, “Lumenjtë dhe zogjtë”, sipas Bankës Qendrore Evropiane, simbolizon lirinë, unitetin ndërmjet evropianëve dhe lidhjen me natyrën.
Në pjesën e përparme të kartëmonedhave të kësaj teme janë paraqitur zogj dhe peizazhe lumore, ndërsa në pjesën e pasme institucione evropiane.
Banka Qendrore Evropiane është propozuar të shfaqet në kartëmonedhën 20 euro, ndërsa Parlamenti Evropian në atë 5 euro.
Nga 10 propozimet, njëri pritet të zgjidhet si dizajni i serisë së ardhshme të kartëmonedhave euro në fund të vitit 2026.
Anketa publike do të jetë e hapur deri më 21 shtator. Qëllimi i saj është mbledhja e mendimeve të qytetarëve për secilin propozim, në mënyrë që ato t’i shërbejnë Këshillit Drejtues të BQE-së gjatë marrjes së vendimit përfundimtar.
Lajme nga bota
Të paktën 32 të vdekur dhe 700 të lënduar nga tërmetet e fuqishme në Venezuelë
Të paktën 32 persona kanë humbur jetën dhe 700 të tjerë janë lënduar pasi tërmete të fuqishme radhazi goditën Venezuelën, tha presidentja në detyrë Delcy Rodríguez në një përditësim.
Tërmetet me magnitudë 7.2 dhe 7.5 ballë të shkallës Rihter tronditën vendin të mërkurën në mbrëmje, me ndërtesa të evakuuara në qytete deri në Amazonën e Brazilit, rreth 1,700 kilometra nga kryeqyteti venezuelas Karakas.
Në një fjalim të shkurtër drejtuar kombit të mërkurën vonë, Rodríguez tha se tërmetet shkaktuan dëme në disa shtete.
Tërmetet dëmtuan aeroportin kryesor të vendit, Simón Bolívar International, duke çuar në mbylljen e tij, tha ajo, duke shtuar se mësimi po anulohej për disa ditë për t’u përballur me krizën në fjalë.
“Ne i bëjmë thirrje popullsisë sonë të qëndrojë e qetë. Ne kërkojmë unitet”, shtoi Rodríguez.
Rodríguez gjithashtu u kërkoi të gjithë profesionistëve të kujdesit shëndetësor në vend të raportojnë në spitale për të ndihmuar këdo që është plagosur.
Ministria e Arsimit tha se disa shkolla do të përdoren si strehimore dhe qendra donacionesh në rajonet e prekura rëndë.
Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së fillimisht tha se tërmeti i parë kishte një magnitudë 7.1, duke e rishikuar më vonë këtë shifër në 7.2.
Epiqendra e tij ishte në perëndim të komunitetit të Morón, i vendosur përgjatë bregdetit të Karaibeve të vendit, rreth 168 kilometra në perëndim të Karakasit. Tërmeti kishte një thellësi prej 22 kilometrash.
Agjencia raportoi një tërmet më të madh me magnitudë 7.5 vetëm një minutë më vonë. Tërmeti i dytë kishte një thellësi prej 10 kilometrash dhe epiqendra e tij ishte 16 kilometra në jugperëndim të Morón.
Tërmetet, ndër më të fuqishmit që kanë goditur kombin e Amerikës së Jugut në më shumë se një shekull, goditën pak pas orës 6 pasdite sipas orës lokale.
Njerëzit evakuuan ndërtesat që lëkundeshin në kryeqytetin Karakas, shumë prej tyre dukshëm të tronditur kur panë mure të tëra që ishin shembur, duke bërë që mobiljet të dukeshin nga rruga.
Shtylla pluhuri mund të shiheshin edhe në dy lagje të kryeqytetit, ku restorantet dhe bizneset e tjera janë zakonisht të zëna.
Njerëzit qëndruan në rrugë për orë të tëra, edhe pas perëndimit të diellit. Disa u ulën në tokë duke përqafuar kafshët e tyre shtëpiake ndërsa pluhuri mblidhej rreth tyre.
Ndërtesa të shembura, shtylla elektrike të rrëzuara dhe mbeturina bllokuan rrugët. Disa pjesë të kryeqytetit humbën energjinë elektrike dhe lidhjen e telefonisë celulare.
“Filloi ngadalë dhe pastaj u rrit gradualisht, dhe në fund, të gjithëve na u desh të linim shtëpitë tona, të dilnim jashtë dhe të mblidheshim së bashku”, tha Hector Ricci, një banor i Karakasit.
Rodríguez, e cila shpalli gjendje të jashtëzakonshme, tha se shërbimet e metrosë dhe gazit natyror në kryeqytet ishin pezulluar. Ajo gjithashtu u bëri thirrje venezuelianëve të raportonin çdo dëm përmes një aplikacioni qeveritar.
Duke iu përgjigjur lajmit në një postim në llogarinë e tij Truth Social, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump shkroi: “Dy tërmetet e mëdha që sapo goditën popullin e madh të Venezuelës janë të dyja masive në shkallë dhe kanë lënë një numër shkatërrues vdekjesh”.

