Republika e Maqedonisë ende përballet me nevojën e një Regjistri Kombëtar i cili në mënyrë më të saktë do t`i ndjek nevojat e personave me autizëm, nga fëmijëria e hershme e deri në pjekuri. Ky ka qenë mesazhi nga Instituti për Shëndet Publik me rastin e Ditës Botërore për ngritjen e vetëdijes për Autizmin, I cili shënohet me 2 Prill. Në pesë vitet e fundit në Maqedoni, sikurse edhe në botë, vërrehet trendi i rritjes së numrit të rasteve të diagnostifikuara me Autizëm.

ISHP-ja thotë se sipas vlerësimeve, në Maqedoninë e Veriut, janë të regjistruar rreth 1.000 deri 1.500 fëmijë me diagnozën zyrtare (F84.0) të autizmit, por supozohet se numri është shumë më i madh, duke marrë parasysh se shumë raste mbeten të pa diagnostifikuara ose evidentohen nën kategori tjera me pengesa në zhvillim.

E ftuar në emisionin “Pas Dite” në Tv Koha, specialistja e Logopedisë Ajshe Beqiri – Mehmedi, thotë se intervenimi i hershëm tek fëmijtë ka dhënë rezultate pozitive dhe më të shpejta.

“Mos ta lëmë fëmijën që të jetojë në botën e tij, por thjesht ta largojmë prej botës së tij dhe ta inkuadrojmë në ambientet ku është. Intervenimi i hershëm ka dhënë rezultate pozitive dhe I shohim fëmoijët që kanë qenë të kyçur në intervenimet e hershme terapeutike dhe këshillimore, mundet që ndonjë fëmijë ta tejkalon, kemi rezultate pozitive sa që mund të themi se fëmijtë I kanë eliminuar të gjitha simptomat e spketrit të autizmit dhe që e kanë të menaxhuar jetën”

Specialistja e Logopedisë, Ajshe Beqiri – Mehmedi, ka edhe një thirrje për prindërit. Nga mosha 0 deri në 3 vjeç, fëmijtë të jenë sa më larg ekraneve dhe celularëve.

Advertisement

“E rëndësishme është për prindërit, ju kisha sygjeruar, tanimë duke e parë se është aktuale dhe problematike ky fenomen negativ, është që t`i largojnë fëmijët prej ekraneve, që ndoshta qëndrojnë më gjatë se sa që është e paraparë, ndërsa prej moshës 0 – 3 vjeç, fëmija fare nuk duhet të qëndrojë para ekranit, ta kenë parasysh këtë”

Autizmi paraqet situatë të ndërlikuar të zhvillimit neurologjik që zakonisht paraqitet në fëmijërinë e hershme dhe zgjat gjatë gjithë jetës. Kjo ndikon në mënyrën se si një person komunikon dhe hynë në interaksion me njerëzit tjerë dhe botën përreth tij.

Sipas vlerësimeve të Shoqatës Shkencore për Autizëm, në Maqedoni jetojnë rreth 20.000 persona me spektër autistik.

Edhe pse numri i saktë mbetet i panjohur për shkak të evidencës sistematike, është fakt se bëhet fjalë për një nga situatat më të shpeshta por edhe më të keqkuptuara të zhvillimet neurogjik të fëmijëve. TV KOHA

Advertisement

Dje, në orën 22:15, në rrugën “155” në lagjen Drenovec të Tetovës, zyrtarë policorë nga SP Tetovë kanë privuar nga liria një 17-vjeçar nga Tetova. Gjatë kontrollit të ushtruar ndaj personit, janë gjetur dhe sekuestruar pesë paketime me lëndë të gjelbër bimore. Ai është ndaluar në stacionin policor për procedurë të mëtejshme, ndërsa pas dokumentimit të rastit, ndaj tij do të paraqitet kallëzim përkatës sipas nenit 215 të Kodit Penal.

……Dje, në orën 09:00, në fshatin Skudrinjë, komuna e Mavrovës dhe Rostushës, zyrtarë policorë nga Stacioni Policor Rostushë kanë privuar nga liria një 46-vjeçare nga fshati Skudrinjë, në bazë të urdhërarrestit me urdhër gjykate për vuajtjen e dënimit me burg në kohëzgjatje prej pesë vitesh e gjashtë muajsh, për vepër penale të kryer sipas nenit 190 dhe nenit 45 të Kodit Penal. Ajo është dërguar në institucionin ndëshkues-përmirësues për vuajtjen e dënimit.

……Dje, në orën 16:00, në SPB Tetovë, një grua 39-vjeçare nga një fshat i Tetovës ka denoncuar veprën penale “falsifikim i dokumentit” sipas nenit 378 të Kodit Penal, përkatësisht dyshon se vëllai i saj, duke përdorur nënshkrime dhe dokumente të falsifikuara, ka kaluar në emrin e tij pronën familjare në fshat. Ajo gjithashtu ka denoncuar falsifikim të dokumenteve edhe nga anëtarë të tjerë të familjes. Po ndërmerren masa për zbardhjen e rastit.

…..Dje, në orën 16:55, në rrugën “Ilinden” në Tetovë, ka ndodhur një aksident komunikacioni midis dy automjeteve të udhëtarëve “Kia” dhe “Peugeot”. Automjeti “Peugeot” drejtohej nga një 36-vjeçar nga Tetova, e cila nuk posedonte patentë shoferi, ndërsa për shkak të stresit të pësuar dhe duke pasur parasysh se ishte shtatzënë, është dërguar në Spitalin Klinik të Tetovës për ndihmë mjekësore. Automjeti është sekuestruar përkohësisht sipas nenit 297-a të Kodit Penal dhe pas dokumentimit të rastit do të vijojë parashtresa përkatëse.

……Sot në orën 08:10, në rrugën “Ilinden” në Gostivar, zyrtarë policorë nga Stacioni Policor për Sigurinë e Komunikacionit Rrugor Gostivar, kanë privuar nga liria një 25-vjeçar nga fshati Vrapçisht. Personi drejtonte automjetin e udhëtarëve “Golf” me targa të Gostivarit pa patentë shoferi. Automjeti është sekuestruar përkohësisht dhe pas dokumentimit të rastit ndaj personit do të paraqitet parashtresa përkatëse.

Advertisement

Kryetari i LSDM-së, Venko Filipçe, deklaroi se çështja e integrimit në Bashkimin Evropian nuk duhet parë më si një temë e zakonshme politike mes qeverisë dhe opozitës, por si një çështje kyçe për të ardhmen e shtetit dhe qytetarëve.

Ai theksoi se ekziston rreziku që një pjesë e madhe e qytetarëve të kërkojnë alternativa jashtë vendit, duke përfshirë marrjen e pasaportave të huaja dhe emigrimin për të përfituar nga mundësitë që ofron Bashkimi Evropian.

“Çështja e BE-së është çështje e së ardhmes së shtetit dhe popullit. Nuk është më një debat i zakonshëm politik, por një sfidë që përcakton drejtimin e vendit në dekadat e ardhshme,” u shpreh Filipçe.