Lajme nga rajoni
Kosova në prag të zgjedhjeve të para të rregullta parlamentare që nga pavarësia
Republika e Kosovës do të shkojë më 9 shkurt 2025 në zgjedhjet e para të rregullta parlamentare që nga shpallja e pavarësisë së saj në vitin 2008, raporton Anadolu.
Fushata e cila filloi më 11 janar, vijoi pa incidente të theksuara në territorin e Republikës së Kosovës, megjithëse u konsiderua se liderët politikë përdoren gjuhë nxitëse, nga organizatat që e monitoruan atë.
Këto janë zgjedhjet e nënta parlamentare me radhë që nga periudha e luftës së fundit të vitit 1999 në Kosovë.
Në vitin 2001, 2004 dhe 2007 u mbajtën zgjedhje të rregullta parlamentare, ndërsa pas tyre, më 2010, 2014, 2017, 2019 dhe 2021 u mbajtën zgjedhje të parakohshme parlamentare.
– 28 subjekte politike në garë zgjedhore
Për zgjedhjet e 9 shkurtit të caktuara nga presidentja Vjosa Osmani, pas koordinimit me partitë politike parlamentare, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) certifikoi për pjesëmarrje 28 subjekte politike me 1.280 kandidatë.
Në mesin e 28 subjekteve politike janë 20 parti politike, pesë koalicione, dy iniciativa qytetare dhe një kandidat i pavarur, derisa në mesin e këtyre subjekteve ka parti shqiptare, të komunitetit serb, komunitetit turk dhe komuniteteve tjera më të vogla në Kosovë.
Kuvendi i Kosovës ka 120 deputetë të zgjedhur me votë. 20 prej tyre janë vende të garantuara për përfaqësimin e komuniteteve që nuk janë shumicë në Kosovë, 10 për komunitetin serb dhe 10 për komunitetet e tjera: turk, boshnjak, rom, ashkali, goran dhe egjiptian.
Partia më e madhe në zgjedhjet e fundit, Lëvizja Vetëvendosje, në këto zgjedhje garon me sloganin “Cep më cep”. Kandidat i kësaj partie për kryeministër është kryeministri aktual, Albin Kurti. Ndër premtimet kryesore të kësaj partie është 1 miliard euro për rritjen e kapaciteteve prodhuese në Kosovë, heqja e taksës doganore prej 10 për qind për veturat e importuara nga Bashkimi Evropian, transport publik i integruar me biletë 10 euro në muaj në gjithë Kosovën, 500 milionë euro për Brezovicën për destinacion evropian të turizmit, 100 euro shtesë mbi pensionin bazik për gjyshërit që kujdesen për mbesa e nipa kur prindërit e tyre punojnë, e të tjera.
Partia Demokratike e Kosovës (PDK), me kandidatin e saj për kryeministër Bedri Hamzën, garojnë me sloganin “Kosova mundet ma mirë”. Ndër premtimet kryesore të tij janë rritja e pagave për 50 për qind në sektorin publik, rritja e pensioneve për 70 për qind si dhe subvencionimi i familjeve që i dërgojnë fëmijët në çerdhe me nga 100 euro.
Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK), garon me kandidatin Lumir Abdixhiku, me sloganin “Bëhu Ndryshimi”. Abdixhiku në fushatë elektorale ka premtuar investime prej 5 miliardë eurosh, një buxhet prej 5 miliardë eurosh dhe një rritje ekonomike prej 5 për qind gjatë mandatit të tij.
Ndërkohë, Koalicioni “Për Kosovën Fituese” nga partitë Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) dhe Nisma, me kandidat për kryeministër Ramush Haradinajn, po garojnë me premtimin për anëtarësim në NATO, përcjellë me premtimet për rritje pagash, investime dhe zhvillim ekonomik.
Tri parti nga minoriteti turk janë gjithashtu në garë në kuadër të këtyre zgjedhjeve parlamentare të 9 shkurtit. Kosova Demokratik Türk Partisi (KDTP) e udhëhequr nga Fikrim Damka, Yenilikçi Türk Hareket Partisi (YTHP) e udhëhequr nga Ertan Simitçi dhe Kosova Adalet Türk Partisi (KATP).
– Zgjedhjet e para ku qytetarët mund të zgjedhin 10 kandidatë për deputetë
Sa i përket mënyrës së votimit, qytetarët do të mund të zgjedhin një subjekt politik dhe deri në 10 kandidatë për deputetë, ndryshe nga votimet e kaluara kur mundësia ishte të zgjidheshin vetëm deri në pesë kandidatë.
Numri i përgjithshëm i votuesve në këto zgjedhje sipas KQZ-së është 2.075.868, prej të cilëve 104.924 janë regjistruar për votim jashtë vendit.
Numri i votuesve të rinj që do të mund të votojnë për herë të parë është 125.852 votues.
Periudha e votimit jashtë Kosovës ka filluar më 9 janar deri më 8 shkurt, ndërsa edhe heshtja zgjedhore këtë vit, pas ndryshimeve ligjore, do të jetë ndryshe nga zgjedhjet e kaluara. Ajo do të zgjasë vetëm gjatë 12 orëve të votimit – një minutë para hapjes së kutive të votimit deri në mbylljen e tyre.
Zgjedhjet parlamentare të 9 shkurtit do të monitorohen edhe nga mbi 100 vëzhgues të Bashkimit Evropian, të cilët vijnë nga 18 vende të ndryshme të BE-së, me qëllim të “ruajtjes së standardeve demokratike”, me ftesë nga presidentja e vendit, Vjosa Osmani.
Lajme nga rajoni
Transportuesit nga Serbia dhe Bosnja dhe Hercegovina vazhdojnë bllokadat, të martën takim i ministrave të Ballkanit Perëndimor me KE-në
Transportuesit e mallrave nga Serbia dhe Bosnja dhe Hercegovina vazhdojnë të bllokojnë terminalet kufitare të ngarkesave për ditën e pestë, ndërsa transportuesit në Mal të Zi dhe Maqedoninë e Veriut e kanë ndërprerë bllokadën pasi Komisioni Evropian publikoi një strategji të re vizash që pritet të zgjidhë problemin me kufizimet për qëndrimin e shoferëve profesionistë në zonën Shengen, përcjell TV21.
Të martën, më 3 shkurt, do të mbahet një takim i ministrave nga të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor me përfaqësues të Komisionit Evropian për problemin e transportuesve nga rajoni në zonën Shengen, për çka shefi i Delegacionit të BE-së në Bosnje dhe Hercegovinë, Luigi Soreca, e informoi mbrëmë kryetaren e Këshillit të Ministrave të Bosnje dhe Hercegovinës, Borjana Krishto.
Ata biseduan përmes telefonit për ndërprerjen e qarkullimit të pandërprerë të mallrave dhe funksionimin e transportit ndërkombëtar, të shkaktuar nga bllokadat në terminalet kufitare të ngarkesave drejt vendeve të BE-së.
Strategjia e re e vizave e BE-së, e prezantuar nga Komisioni Evropian, siç u njoftua, do t’u ndihmojë transportuesve nga Ballkani Perëndimor, pasi “BE dëshiron të sigurojë rregulla më fleksibël për punëtorët transkufitarë”.
Shoferët e kamionëve nga Maqedonia e Veriut, Serbia, Mali i Zi dhe Bosnja dhe Hercegovina filluan të bllokojnë pikat kufitare të hënën, më 26 janar, duke konsideruar se sistemi i ri i kontrollit të hyrjes dhe daljes (EES) në zonën Shengen diskriminon transportuesit nga BE-ja.
Policia e Serbisë, në bashkëpunim me Prokurorinë Publike për Krimin e Organizuar, sekuestroi pesë tonë drogë, të llojit marihuanë. Operacioni u zhvillua në fshatin Konjuh, afër Krushevcit në Serbinë qendrore më 29 janar.
Sipas ministrit të Punëve të Brendshme të Serbisë, Ivica Daçiq, ky është sekuestrimi më i madh i drogës në Serbi deri më tani. Vlera e drogës së kapur vlerësohet të jetë nga 7 deri në 10 milionë euro.Daçiq tha se në këtë aksion janë arrestuar N.S. (1986) dhe R.S. (1958), ndërsa për një person tjetër vazhdojnë kërkimet mbi dyshime se kanë kryer vepra penale për prodhimin dhe posedimin e paautorizuar të narkotikëve dhe për posedim dhe tregtim të paligjshëm të armëve dhe mjeteve plasëse.
Përveç drogës, janë gjetur edhe armë zjarri, të paktën katër pushkë automatike dhe një raketë që hidhet nga krahu, si dhe para në vlerë prej rreth 12.700 eurosh.
Prokuroria Publike për Krimin e Organizuar në Serbi njoftoi se të arrestuarit dyshohen se janë pjesëtarë të një grupi të organizuar kriminal.
Në njoftimin e prokurorisë serbe u tha po ashtu se ky grup i organizuar kriminal e kishte magazinuar marihuanën në hapësirat e kompanisë Florakom d.o.o., prej nga ajo shpërndahej në Beograd, ku shitjen.
Autoritetet në Serbi thanë se po vazhdojë kontrollet, ndërsa të dyshuarit, pas ndalimit policor do të dërgohen në prokurori për t’u marrë në pyetje.
Gjykata Kushtetuese e Malit të Zi rrëzoi dispozitën ligjore nga viti 2019, me të cilën u vendos e diela jopune në tregti, duke e shpallur antikushtetuese, pasi me të shkelet liria e sipërmarrjes dhe parimi i barazisë së të gjithëve para ligjit.
“Gjykata vlerësoi se me dispozitën në fjalë shkelet liria e sipërmarrjes e garantuar me Kushtetutë, si dhe parimi kushtetues i barazisë së të gjithëve para ligjit, pasi një grupi sipërmarrësish/tregtarësh i është mundësuar të ushtrojë veprimtarinë të dielave dhe në ditët e festave shtetërore dhe të tjera, ndërsa një grupi tjetër i është ndaluar”, thuhet në vendimin e Gjykatës Kushtetuese të publikuar të mërkurën.
Unioni i Punëdhënësve të Malit të Zi i paraqiti Gjykatës Kushtetuese një nismë për vlerësimin e kushtetutshmërisë së nenit 35a të Ligjit për tregtinë e brendshme, me të cilin parashikohej se tregtia me shumicë dhe pakicë nuk mund të ushtrohet të dielave dhe në ditët e festave shtetërore dhe të tjera, përveç një numri të vogël përjashtimesh.
Gjykata arsyetoi se, duke i lejuar një grupi sipërmarrësish (farmacitë, pastiçeritë, furrat e bukës, kioskat e shtypit, dyqanet e suvenireve, luleshitësit, dyqanet e pajisjeve funerale, dyqanet për mbrojtjen e bimëve, stacionet e karburantit, tregjet, etj.) të punojnë, ndërsa një grupi tjetër jo, një grup i ekonomistëve është vënë në pozitë të pabarabartë në raport me tjetrin.
“Kjo ndalesë nuk ka justifikim objektiv dhe të arsyeshëm, nga aspekti i detyrimit kushtetues të shtetit për t’u siguruar të gjithë sipërmarrësve pozitë të barabartë në treg. Për më tepër, ndalimi i punës të dielave dhe në ditët e festave shtetërore dhe të tjera vetëm për disa tregtarë ka sjellë kufizim të të drejtave dhe lirive të njeriut dhe shkelje të parimit kushtetues të harmonisë së akteve juridike”, thuhet në vendim.
Gjykata konstatoi se në procedurën e miratimit janë shkelur dispozitat që lidhen me ndalimin e punës të dielave dhe në ditët e festave shtetërore dhe të tjera, si dhe përjashtimet nga kjo ndalesë.
“Gjykata Kushtetuese nuk cenon të drejtën e ligjvënësit që në mënyrë tjetër të rregullojë ushtrimin e tregtisë me shumicë dhe pakicë të dielave, por me respektimin e vlerave themelore kushtetuese përkatëse, përkatësisht të të mirave kushtetuese të mbrojtura, për të cilat Gjykata Kushtetuese ka dhënë udhëzime në këtë vendim.”
Ndalimi i punës së dyqaneve të dielave dhe në ditët e festave shtetërore dhe të tjera mbetet në fuqi deri në publikimin e vendimit të Gjykatës Kushtetuese në Fletoren Zyrtare të Malit të Zi.
ASH konteston zbatimin jo uniform të paketës “Safe City” në Kushtetuese
Fetai: “Safe City” është politizuar pa nevojë, ligji nuk ka karakter ndëshkues
Diploma false, ministrja Janevska: Ka kallëzime penale, po veprohet
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
