Lajme nga rajoni
Kosova në prag të zgjedhjeve të para të rregullta parlamentare që nga pavarësia
Republika e Kosovës do të shkojë më 9 shkurt 2025 në zgjedhjet e para të rregullta parlamentare që nga shpallja e pavarësisë së saj në vitin 2008, raporton Anadolu.
Fushata e cila filloi më 11 janar, vijoi pa incidente të theksuara në territorin e Republikës së Kosovës, megjithëse u konsiderua se liderët politikë përdoren gjuhë nxitëse, nga organizatat që e monitoruan atë.
Këto janë zgjedhjet e nënta parlamentare me radhë që nga periudha e luftës së fundit të vitit 1999 në Kosovë.
Në vitin 2001, 2004 dhe 2007 u mbajtën zgjedhje të rregullta parlamentare, ndërsa pas tyre, më 2010, 2014, 2017, 2019 dhe 2021 u mbajtën zgjedhje të parakohshme parlamentare.
– 28 subjekte politike në garë zgjedhore
Për zgjedhjet e 9 shkurtit të caktuara nga presidentja Vjosa Osmani, pas koordinimit me partitë politike parlamentare, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) certifikoi për pjesëmarrje 28 subjekte politike me 1.280 kandidatë.
Në mesin e 28 subjekteve politike janë 20 parti politike, pesë koalicione, dy iniciativa qytetare dhe një kandidat i pavarur, derisa në mesin e këtyre subjekteve ka parti shqiptare, të komunitetit serb, komunitetit turk dhe komuniteteve tjera më të vogla në Kosovë.
Kuvendi i Kosovës ka 120 deputetë të zgjedhur me votë. 20 prej tyre janë vende të garantuara për përfaqësimin e komuniteteve që nuk janë shumicë në Kosovë, 10 për komunitetin serb dhe 10 për komunitetet e tjera: turk, boshnjak, rom, ashkali, goran dhe egjiptian.
Partia më e madhe në zgjedhjet e fundit, Lëvizja Vetëvendosje, në këto zgjedhje garon me sloganin “Cep më cep”. Kandidat i kësaj partie për kryeministër është kryeministri aktual, Albin Kurti. Ndër premtimet kryesore të kësaj partie është 1 miliard euro për rritjen e kapaciteteve prodhuese në Kosovë, heqja e taksës doganore prej 10 për qind për veturat e importuara nga Bashkimi Evropian, transport publik i integruar me biletë 10 euro në muaj në gjithë Kosovën, 500 milionë euro për Brezovicën për destinacion evropian të turizmit, 100 euro shtesë mbi pensionin bazik për gjyshërit që kujdesen për mbesa e nipa kur prindërit e tyre punojnë, e të tjera.
Partia Demokratike e Kosovës (PDK), me kandidatin e saj për kryeministër Bedri Hamzën, garojnë me sloganin “Kosova mundet ma mirë”. Ndër premtimet kryesore të tij janë rritja e pagave për 50 për qind në sektorin publik, rritja e pensioneve për 70 për qind si dhe subvencionimi i familjeve që i dërgojnë fëmijët në çerdhe me nga 100 euro.
Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK), garon me kandidatin Lumir Abdixhiku, me sloganin “Bëhu Ndryshimi”. Abdixhiku në fushatë elektorale ka premtuar investime prej 5 miliardë eurosh, një buxhet prej 5 miliardë eurosh dhe një rritje ekonomike prej 5 për qind gjatë mandatit të tij.
Ndërkohë, Koalicioni “Për Kosovën Fituese” nga partitë Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) dhe Nisma, me kandidat për kryeministër Ramush Haradinajn, po garojnë me premtimin për anëtarësim në NATO, përcjellë me premtimet për rritje pagash, investime dhe zhvillim ekonomik.
Tri parti nga minoriteti turk janë gjithashtu në garë në kuadër të këtyre zgjedhjeve parlamentare të 9 shkurtit. Kosova Demokratik Türk Partisi (KDTP) e udhëhequr nga Fikrim Damka, Yenilikçi Türk Hareket Partisi (YTHP) e udhëhequr nga Ertan Simitçi dhe Kosova Adalet Türk Partisi (KATP).
– Zgjedhjet e para ku qytetarët mund të zgjedhin 10 kandidatë për deputetë
Sa i përket mënyrës së votimit, qytetarët do të mund të zgjedhin një subjekt politik dhe deri në 10 kandidatë për deputetë, ndryshe nga votimet e kaluara kur mundësia ishte të zgjidheshin vetëm deri në pesë kandidatë.
Numri i përgjithshëm i votuesve në këto zgjedhje sipas KQZ-së është 2.075.868, prej të cilëve 104.924 janë regjistruar për votim jashtë vendit.
Numri i votuesve të rinj që do të mund të votojnë për herë të parë është 125.852 votues.
Periudha e votimit jashtë Kosovës ka filluar më 9 janar deri më 8 shkurt, ndërsa edhe heshtja zgjedhore këtë vit, pas ndryshimeve ligjore, do të jetë ndryshe nga zgjedhjet e kaluara. Ajo do të zgjasë vetëm gjatë 12 orëve të votimit – një minutë para hapjes së kutive të votimit deri në mbylljen e tyre.
Zgjedhjet parlamentare të 9 shkurtit do të monitorohen edhe nga mbi 100 vëzhgues të Bashkimit Evropian, të cilët vijnë nga 18 vende të ndryshme të BE-së, me qëllim të “ruajtjes së standardeve demokratike”, me ftesë nga presidentja e vendit, Vjosa Osmani.
Lajme nga rajoni
BE-ja i përgjigjet ashpër ministres serbe pas deklaratës për “spastrimin etnik” të Kosovës
Bashkimi Evropian dënoi deklaratën e ministres serbe për Administratë Publike dhe Vetëqeverisje Lokale, Snezhana Paunoviq, e cila tha se, po të ishte në vend të ish-presidentit serb, Sllobodan Millosheviq, në vitin 1998, do ta kishte “spastruar etnikisht Kosovën”.
Zëdhënësja e Komisionit Evropian, Anitta Hipper, tha se BE-ja nuk komenton deklarata individuale, por theksoi se në Evropë nuk ka vend për retorikë që arsyeton ose promovon spastrimin etnik.
“Deklarata të tilla bien ndesh me vlerat e dinjitetit njerëzor, pajtimit, llogaridhënies dhe marrëdhënieve të mira fqinjësore, mbi të cilat është ndërtuar Bashkimi Evropian”, tha Hipper duke iu adresuar gazetarëve në Bruksel.
Sipas saj, ato bien ndesh edhe me zotimet që ka marrë Serbia në kuadër të dialogut për normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën, të ndërmjetësuar nga BE-ja.
“Ne presim që të gjithë liderët të veprojnë me përgjegjësi, të përmbahen nga retorika nxitëse dhe të kontribuojnë në krijimin e një klime besimi dhe stabiliteti rajonal”, shtoi Hipper.
Paunoviq deklaroi të shtunën për televizionin serb Kurir se, po të ishte në vend të Millosheviqit në vitin 1998, “do ta kishte spastruar etnikisht Kosovën” – deklaratë që nxiti reagime dhe dënime edhe në Kosovë.
Lajme nga rajoni
Azgan dhe Adela Haklaj ngritin lart kulturën shqiptare në Sanremo me vallen e Tropojës
Azgan Haklaj, “Mjeshtër i Madh”, ish-deputet i Kuvendit të Shqipërisë, President i Unionit Artistik të Kombit Shqiptar, “Kalorës i Urdhrit të Skënderbeut”, fitues i shumë çmimeve kombëtare dhe ndërkombëtare në fushën e koreografisë si interpretues dhe krijues, producent i spektakleve e festivaleve për më shumë se tri dekada, si dhe autor i 15 librave publicistikë, së bashku me vajzën e tij Adela Haklaj, studente për aktrim, regji dhe kërcim në Nicë të Francës, shkëlqyen në skenën e Sanremos me interpretimin autentik të valles së Tropojës.
Në kuadër të festivalit ndërkombëtar “Festa dei Popoli”, ku morën pjesë përfaqësues nga 18 shtete, dy artistët shqiptarë sollën një performancë që u shndërrua në një festë të kulturës, identitetit dhe traditës shqiptare. Interpretimi i tyre u mirëprit nga publiku dhe u vlerësua si një prezantim dinjitoz i trashëgimisë sonë kulturore në arenën ndërkombëtare.
Performanca e përbashkët e babait dhe së bijës përcolli një mesazh të fuqishëm për vazhdimësinë e traditës. Ajo dëshmoi se kultura shqiptare nuk ruhet vetëm në libra dhe arkiva, por jeton përmes brezave që e trashëgojnë, e kultivojnë dhe e prezantojnë me krenari para botës.
Të veshur me kostumet tradicionale të Malësisë së Gjakovës dhe duke interpretuar me mjeshtëri vallen karakteristike të Tropojës, Azgan dhe Adela Haklaj sollën në skenën e Sanremos shpirtin e maleve shqiptare, historinë, krenarinë dhe identitetin e një treve me tradita të pasura. Çdo hap i valles, çdo ritëm dhe çdo lëvizje përcolli forcën dhe dinjitetin e folklorit shqiptar.
Nën dritat e Sanremos nuk u interpretua vetëm një valle. Në atë skenë u dëgjua zëri i kulturës shqiptare, u ndie fryma e traditës dhe u ngrit lart flamuri kuqezi. Ishte një moment që dëshmoi se Shqipëria nuk është vetëm një vend në hartë, por një komb me histori, kulturë dhe vlera që meritojnë të prezantohen në skenat më prestigjioze të botës.
Interpretimi i Azgan dhe Adela Haklajt ishte më shumë se një performancë artistike. Ishte një homazh për rrënjët shqiptare, një urë mes brezave dhe një mesazh se identiteti ynë kombëtar vazhdon të jetojë e të forcohet përmes artit.
Me këtë paraqitje të jashtëzakonshme në “Festa dei Popoli”, Sanremo u vesh kuqezi dhe vallja e Tropojës u shndërrua në ambasadore të kulturës shqiptare, duke fituar duartrokitjet dhe admirimin e publikut ndërkombëtar.Tv KOHA
Lajme nga rajoni
Rama përballë revoltës qytetare: A po i vjen fundi rezistencës së qeverisë?
Në zhvillimet e fundit politike në Shqipëri, protestat e qytetarëve përpara Kryeministrisë kanë tërhequr vëmendjen e opinionit publik dhe kanë hapur një debat të gjerë mbi situatën politike, qeverisjen dhe kërkesat e shprehura nga pjesëmarrësit.
Këto tubime janë shfaqur si një formë e reagimit qytetar ndaj pakënaqësive të akumuluara, duke reflektuar shqetësime të ndryshme që lidhen me drejtimin e vendit, politikat qeverisëse dhe pritshmëritë e qytetarëve nga institucionet.
Përballë kësaj situate, kryeministri Edi Rama ka bërë të qartë qëndrimin e tij se nuk ka ndërmend të japë dorëheqjen, duke mbrojtur vazhdimësinë e mandatit qeverisës dhe duke refuzuar kërkesat për largim. Ky pozicionim ka thelluar përplasjen mes qeverisë dhe protestuesve, duke e kthyer këtë çështje në një nga temat kryesore të debatit politik në vend.Zhvillimi i mëtejshëm i protestave mbetet një pikëpyetje e rëndësishme për skenën politike shqiptare. Vëmendja tashmë është përqendruar te mënyra se si do të evoluojë kjo situatë: nëse presioni qytetar do të rritet dhe do të sjellë ndryshime në qëndrimin e qeverisë, apo nëse mazhoranca do të arrijë të ruajë stabilitetin politik dhe të vazhdojë rrugën e saj qeverisëse.
Kjo përballje mund të ketë ndikim të rëndësishëm jo vetëm për qeverinë aktuale, por edhe për opozitën dhe klimën e përgjithshme politike në Shqipëri. Protestat mund të ndikojnë në mënyrën se si partitë politike hartojnë strategjitë e tyre, në besimin e qytetarëve ndaj institucioneve dhe në debatin publik për të ardhmen e vendit.
Kapiti: Rama nuk duhet ta vonojë dorëheqjen
E në lidhje me këtë temë, për “Bota sot” foli opinionisti nga Shqipëria, Skënder Kapiti, i cili tha se pushteti në demokraci nuk është i pakontrollueshëm.
Pushteti vjen nga vota e lirë, mirëpo sipas tij, në Shqipëri asnjë palë zgjedhje nuk ka qenë e pamanipuluar dhe plotësisht e ndershme.
“Në demokraci, politika është gjithëpërfshirëse, në kuptimin që i gjithë populli merret me politikë, pasi nuk mund të qëndrojë indiferent as individi, as shoqëria. Askush dhe asnjë pushtet në demokraci nuk është i pakontrollueshëm, jollogaridhënës, arrogant apo i papërgjegjshëm.
Pushteti vjen nga vota e lirë dhe e pamanipuluar. Megjithatë, sipas këtij këndvështrimi, në Shqipëri asnjë palë zgjedhje nuk ka qenë e pamanipuluar dhe plotësisht e ndershme. Kush ka qeverisur Shqipërinë e ka bërë këtë me korrupsion, si autokrat, partitokrat apo nëpërmjet koalicionokracisë. Më saktë, vendi është keqqeverisur nga elitat politiko-korruptive, oligarkia politike, ekonomike dhe mediatike. Ky lloj regjimi antipopullor dhe superkorruptiv krijoi te publiku bindjen se pushteti, partitë, politika, oligarkia dhe mediat bashkëjetojnë në korrupsion, vjedhje e hajni dhe se janë të pasfidueshme në Shqipëri. Po ashtu, u krijua ideja se populli duhej të pranonte status quo-në dhe të pajtohej me mungesën e ndryshimit”.
Sa i përket protestave, Kapiti potencoi se qytetarët me të drejtë po kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit Rama, pasi, sipas tij, këtij të fundit çdo ditë po i zbulohen skandale të reja.
“Në këto protesta kërkohet dorëheqja e Kryeministrit Rama, një kryeministër të cilit, sipas protestuesve, i zbulohen përditë skandale korrupsioni e vjedhjeje që përfshijnë ministra, drejtorë dhe pjesë të administratës së tij, aq sa Republika e Shqipërisë etiketohet herë si ‘diktaturë e korrupsionit’, herë si ‘Kanabistan’, herë si ‘narkoshtet’ dhe herë si ‘kleptokraci’.
Protestat rinore në Shqipëri, sipas këtij këndvështrimi, do t’i realizojnë kauzat e tyre, sepse ato konsiderohen të drejta dhe të bazuara në të vërtetën, ndërsa mbështeten edhe në energjinë e pashtershme të rinisë, prej së cilës burojnë”, deklaroi ai.
Po ashtu, opinionisti theksoi se Rama nuk duhet ta vonojë dorëheqjen pas zhvillimeve të fundit dhe t’i lërë provokimet e talljet e tij me qytetarët dhe durimin e tyre.
“Nga këto protesta duhet të dalë një organizim politik që të konkurrojë për të ardhur në pushtet me një politikë të re, e cila të mos mbartë mbi supe zullumet, korrupsionin dhe atë që autori e konsideron tradhti kombëtare të politikës së vjetër të tranzicionit. Kryeministri shqiptar nuk duhet ta vonojë dorëheqjen, sepse pasojat dhe përgjegjësitë e arrogancës së tij politike jo vetëm që do ta përkeqësojnë situatën, por mund edhe ta çojnë atë drejt një gjendjeje mosbindjeje civile apo edhe më tej.
Ai nuk duhet të provokojë, as të tallet dhe as të luajë me durimin dhe kulturën qytetare të rinisë dhe të elitës qytetare që protestojnë paqësisht”.
Ndër të tjera, ai përmendi faktin se protestat kanë bërë jehonë ndërkombëtare dhe se ky është një sinjal që shqiptarët nuk e falin politikën e tradhtisë dhe as politikën e pazareve me territorin e vendit.
“Këto protesta rinore dhe patriotike tashmë janë bërë temë edhe në politikën ndërkombëtare të shteteve demokratike e mike të shqiptarëve. Sipas këtij këndvështrimi, ato janë protesta në të mirë të interesit kombëtar shqiptar dhe i tregojnë Europës se Shqipëria kërkon ndryshim, ndërsa Europa nuk duhet të mjaftohet vetëm me ruajtjen e stabilitetit politik në Shqipëri, pa marrë parasysh problematikat që lidhen me qeverisjen dhe korrupsionin gjatë dekadave të fundit.
Shqiptarët nuk e falin politikën e tradhtisë dhe as politikën e pazareve me territorin e vendit. Sipas autorit, Rama dhe politika e vjetër e kanë të kotë, pasi askush nuk mund ta pengojë rininë dhe popullin shqiptar për të realizuar të mirën e madhe: TRIUMFIN E KOMBIT”, përfundoi Skënder Kapiti për “Bota sot”.
Ndoj: Protestat aktuale në Shqipëri i kanë të gjitha ngjyrat
Kurse publicisti nga Shqipëria, Llesh Ndoj, mbështeti protestat masive që po zhvillohen së fundmi.
Ai, në bashkëbisedimin e tij me “Bota sot”, u shpreh se qytetarët kanë shumë arsye për të protestuar dhe se qëllimi i tyre është i mirë.
“Protestat aktuale në Shqipëri, parë nga këndvështrimi im, i kanë të gjitha ngjyrat. Pa asnjë dyshim, dominon qëllimi i mirë dhe ato i shërbejnë shëndoshjes së sistemit tonë politik, gjithsesi akoma jo plotësisht demokratik. Le të shpjegohem: ka arsye plot për të protestuar në shesh edhe nga më shumë shqiptarë se ata që dalin, por pikëpyetje ngrihen natyrshëm mbi kohën, mënyrën e shpërthimit dhe mbi të gjitha mbi produktin e tyre”.
Sipas Ndojit, kërkesa për dorëheqjen e kryeministrit Rama përballet me faktin se ndryshimet politike nuk mund të realizohen vetëm përmes protestave, por kërkojnë mekanizma institucionalë dhe përfaqësim politik.
\Ai vlerëson se, pa një forcë që të kanalizojë pakënaqësinë qytetare në një alternativë konkrete, protestat mund të sjellin vetëm ndryshime të pjesshme dhe jo një transformim të thellë të qeverisjes.
“Kërkesa kryesore tashmë është dorëheqja e Ramës. Ndoshta e drejtë kjo, por kryeministrin nuk e zgjedh rruga, e zgjedh parlamenti. Protesta, formalisht antidetashment, është e ngopur me politikë, por nuk po nxjerr përfaqësim politik, forcë që t’i kanalizojë energjitë e saj pozitive në ndryshimin e qeverisjes së vendit. Atëherë si do të realizohen kërkesat e saj? Mazhoranca, edhe në rastin më të mirë hipotetik, zgjedh kryeministër tjetër dhe luhet e njëjta muzikë, por me muzikantë të rinj!
Në rënien e qeverisë nga rruga çojnë greva të mëdha që paralizojnë punën e jetën publike, të udhëhequra nga sindikatat, ose parti të reja që lindin prej tyre, kujtoj 5 Yjet në Itali, dhe marrin votëbesim në zgjedhje. Shkurt: ndryshimi drastik i pretenduar nuk projektohet askund në horizont, ndonëse pretendohet, ndërkohë që ndryshime pozitive të vogla priten në vijim. Për shembull, qeveria duket se është vënë në lëvizje për disa hapa ekonomikë në vijimësi, ashtu si edhe mund të ketë rikompozime të kabinetit qeveritar, me ose pa Ramën kryeministër”.
Në fund, ai potencoi se protesta ka arritur një nivel të lartë politizimi, por mungesa e një drejtimi dhe artikulimi të qartë politik e kufizon mundësinë e saj për të sjellë ndryshime të thella.
Ai vlerëson se protesta mund të ketë ndikim pozitiv duke ushtruar presion mbi sistemin politik, por paralajmëron se rritja e tensioneve dhe përshkallëzimi i akteve të dhunës mund ta dëmtojnë qëllimin e saj.
“Protesta tashmë është tërësisht politike, por pa artikulim politik e udhëheqje politike, gjë që nuk është premisë për të arritur ndryshimet e pretenduara, ndonëse e shkund sistemin politik në vend.
A sjell dëm apo dobi?
Padyshim dobi. Çështja shtrohet: sa? Dhe e dyta, lodhja e dyanshme mund të bëjë që aktet e dhunës (të pranishme) të shtohen dhe kjo s’i bën dobi askujt, ashtu si disa sjellje tribale, me të shara rruge, me arkivola, me artikulime për vdekje e burg që nuk i takojnë rrugës.
Drejtësia duhet të ishte kërkesa kryesore e protestës dhe zgjedhjet e parakohshme, për të parë se ku është harta elektorale aktuale.
Nga ana tjetër, në vende si i yni, qëndrimi i faktorëve relevantë ndërkombëtarë është jetik për protestën dhe jetën e vendit. Deri më sot nuk ka një qëndrim politik ndaj saj, veç shprehjeve klishe që dënojnë dhunën. Besoj se edhe ky reagim do të vijë.
Ndryshimet vijnë nga institucionet, rruga i përshpejton ato.
Le të shpresojmë që energjitë e protestës të drejtohen kah institucionalizimi”, përmbylli Llesh Ndoj për “Bota sot”.

