Lajme nga bota
Stuhia më e fuqishme që bota ka parë këtë vit godet Kinën, dy milionë të evakuuar
Kjo vjen pasi autoritetet thanë se të paktën 17 persona ishin vrarë dhe më shumë të tjerë ishin zhdukur në Tajvan, pasi një liqen doli nga shtrati, duke shkaktuar përmbytje të mëdha në lindje të ishullit.
Ragasa u degradua nga një tajfun super në një tajfun të rëndë të mërkurën, por mbetet shumë shkatërrues, me erëra maksimale prej 241 km/h të regjistruara në qarkun Taishan në provincën juglindore Guangdong të Kinës.Ekuivalenti i një uragani të Kategorisë 5, Ragasa është stuhia më e fortë në botë këtë vit dhe ka qenë duke goditur Detin e Kinës Jugore për ditë të tëra.
Përpara se të arrinte në breg, 90 persona u lënduan në Hong Kong ndërsa stuhia kaloi pranë vijës bregdetare, thanë autoritetet spitalore.
Tajfuni goditi bregdetin e Ishullit Hailing, në qytetin Yanjiang në Guangdong.Ai kaloi kontinentin me erëra të qëndrueshme prej 144 km/h dhe shpërthime më të larta, shkruan BBC.
Shpejtësia e erës pritet të dobësohet gradualisht ndërsa stuhia lëviz drejt perëndimit mbi tokë, por shiu do të jetë i rrëmbyeshëm dhe me lëvizje të ngadaltë në të gjithë rajonin për disa ditë të tjera.
Qytetet jugore kineze të Zhuhai, Shenzhen dhe Guangzhou – të gjitha të vendosura në Guangdong – ishin të përgatitura për ndërhyrjen e ujit të detit.
Larg Kinës kontinentale, autoritetet në Tajvan po merren ende me shkatërrimin e shkaktuar nga Ragasa, të cilin zyrtarët e kanë përshkruar si “shumë më të keq se sa pritej”.
Kryeministri Cho Jung-Tai ka kërkuar një hetim se si u kryen evakuimet pasi të paktën 17 persona vdiqën pasi një liqen doli nga shtrati në qarkun Hualien, duke shkaktuar përmbytje të mëdha në qytetin Guangfu.
Të tjerë mbeten të zhdukur, tha departamenti i zjarrfikësve.
Disa gjeologë e kanë përshkruar si një “cunami nga malet”, pasi rreth 15.4 milionë ton ujë – ekuivalent me 6,000 pishina olimpike – u liruan kur shpërtheu diga.
Përmbytjet shkatërruan disa ura kyçe, përmbytën automjete dhe lanë katet përdhese të shtëpive nën ujë. Shumë banorë mbetën të bllokuar në katet e sipërme duke pritur shpëtim.
Edhe pse ujërat e përmbytjeve janë tërhequr në qytet, balta dhe mbeturinat e dendura mbeten, dhe ekipet e kërkimit vazhdojnë të shkojnë derë më derë me shpresën për të gjetur të zhdukurit.
Edhe pse ai nuk arriti në Hong Kong, autoritetet spitalore thanë se 90 persona u lënduan pasi ai kaloi përgjatë vijës bregdetare, duke shkaktuar erëra të fuqishme dhe shira të rrëmbyeshëm.
Observatori i Hong Kongut lëshoi një paralajmërim të nivelit 10 për stuhinë – niveli më i lartë që mund të lëshojë – dhe u bëri thirrje njerëzve të qëndrojnë brenda.
Fluturimet u anuluan dhe shkollat dhe disa biznese u mbyllën. Më herët gjatë javës, uragani Ragasa përshkoi ishujt e largët veriorë të Filipineve, duke lënë qytete të përmbytura, mijëra të zhvendosur dhe të paktën tetë të vrarë.
Ndryshe, me erëra që arrinin shpejtësinë 260 km/h në kulmin e saj të hënën, Ragasa besohet të jetë stuhia më e fuqishme që bota ka parë këtë vit.
Administrata Meteorologjike e Kinës e ka përshkruar Ragasën si “Mbretin e Stuhive”. Pritet të jetë më shkatërrues se tajfunët e tjerë që goditën provincën Guangdong të Kinës në fillim të këtij viti.
Lajme nga bota
Zelensky shpall zgjedhjet presidenciale dhe referendumin më 24 shkurt
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky po planifikon zgjedhje presidenciale në pranverë, së bashku me një referendum për marrëveshjen e paqes, raportoi sot “Financial Times”, duke cituar zyrtarë ukrainas dhe perëndimorë të njohur me çështjen.
Lëvizja thuhet se erdhi pas presionit nga administrata e presidentit të SHBA-së, Donald Trump për të mbajtur zgjedhje deri më 15 maj, përndryshe Ukraina rrezikon humbjen e garancive të sigurisë nga SHBA-ja.
Sipas raportit, Zelensky do të shpallë zgjedhjet më 24 shkurt, në përvjetorin e katërt të sulmit rus.
Plani përputhet me një përpjekje të SHBA-së, për të nënshkruar të gjitha dokumentet për t’i dhënë fund konfliktit më të madh të Evropës që nga lufta e dytë botërore deri në qershor.
“Ata thonë se duan të bëjnë gjithçka deri në qershor… në mënyrë që lufta të përfundojë”, tha presidenti i Ukrainës, duke përmendur dëshirën e Shtëpisë së Bardhë për të zhvendosur fokusin e saj në zgjedhjet “midterm” në SHBA në nëntor.
“Dhe ata duan një orar të qartë”, shtoi ai.
Mbajtja e zgjedhjeve do të shënonte një kthesë dramatike politike për një president i cili ka argumentuar vazhdimisht se votime të tilla ishin të pamundura ndërsa vendi mbetet nën ligjin e luftës, miliona ukrainas janë të zhvendosur dhe rreth 20 përqind e vendit është nën pushtimin rus.
Sipas zyrtarëve ukrainas dhe evropianë të përfshirë në planifikim dhe të tjerëve të informuar mbi këtë çështje, Zelensky synon të shpallë planin për zgjedhjet presidenciale dhe një referendum më 24 shkurt, përvjetorin e katërt të pushtimit në shkallë të plotë të Rusisë.
“Ukrainasit kanë këtë ide të vështirë se e gjithë kjo duhet të shoqërohet me rizgjedhjen e Zelensky”, tha një zyrtar perëndimor.
Lajme nga bota
18 të vdekur nga moti ekstrem i ftohtë në New York, kryebashkiaku apelon për kujdes dhe siguri
Kryetari i bashkisë së New York City raportoi se 18 persona kanë humbur jetën për shkak të motit ekstrem të ftohtë që ka përfshirë qytetin.
Prej fundit të janarit, New York-u ka kaluar një valë të ashpër të ftohti, me 13 ditë me temperatura që kanë arritur ose rënë nën 0°C, duke e bërë këtë periudhë një nga më të gjatat të motit nën zero në gjashtë dekada.
Gjatë fundjavës, një tjetër person ka humbur jetën në rrugët e qytetit, konfirmoi Zohran Mamdani të hënën, duke shtuar se “çdo jetë e humbur është një tragjedi dhe ne do të vazhdojmë t’i mbajmë familjet e tyre në mendimet tona”.
Ndërsa temperaturat pritet të rriten këtë javë, ato mbeten nën mesatare, me Mamdanin që u thotë banorëve të “qëndrojnë të sigurt, të qëndrojnë brenda… [dhe] të vazhdojnë të kujdesen për njëri-tjetrin”.
Kryebashkiaku shtoi se që nga 19 janari, kur u njoftua një emergjencë e Kodit Blu e cila lehtësoi politikat e pranimit për strehimoret e të pastrehëve rreth 1 mijë e 400 vendosje ishin bërë në strehimore.
Veç kësaj, 64 dhoma hoteli shtesë iu shtuan kapacitetit të strehimit të qytetit, me të paktën 150 punonjës të tjerë në terren në rrugë, tha Mamdani.
Më 27 janar, Mamdani theksoi se të paktën 10 nga personat që kishin vdekur u gjetën jashtë. Rrethanat e vdekjeve të tjera nuk dihen.
“Ne kemi punuar shumë për t’i mbajtur njujorkezët të sigurt dhe do të vazhdojmë ta bëjmë këtë. Sepse nuk parashikohet të jetë mbi 32 gradë [Fahrenheit] deri nesër, dhe kjo nuk është mot i butë”, tha ai.
Shërbimi Kombëtar i Motit i SHBA-së (NWS) bëri të ditur se temperaturat do të rriten në rreth 0C për pjesën më të madhe të javës, pas temperaturave të ngrirjes së vazhdueshme të hënën.
Ai shtoi se temperaturat maksimale ishin normalisht rreth 4C në këtë kohë të vitit.
Një seri 13-ditore temperaturash në 0C ose më poshtë një nga seritë më të gjata për Qytetin e Nju Jorkut që nga viti 1963, përfundoi të premten pasi temperaturat u rritën shkurtimisht mbi 0C.
Agjencia e Menaxhimit të Emergjencave të Nju Jorkut tregoi se ditët pasuese të të ftohtit ekstrem dhe borës përbënin rreziqe serioze për sigurinë në të gjithë qytetin.
Ajo paralajmëroi se shkrirja e borës dhe akullit mund të binte nga ndërtesat pa paralajmërim dhe se rrugët dhe trotuaret mund të ngrinin përsëri gjatë natës.
Lajme nga bota
Spanja realizon transplantin e parë të fytyrës në botë
Spanja ka shënuar një moment historik në mjekësinë botërore, duke realizuar për herë të parë një transplant fytyre duke përdorur inde nga një dhurues, i cili kishte marrë ndihmë mjekësore gjatë vdekjes, procedurë e ligjshme në Spanjë që nga viti 2021.
Ky operacion u krye në Spitalin Universitar Vall d’Hebron në Barcelonë dhe konsiderohet një hap i madh përpara në fushën e transplantologjisë dhe kirurgjisë rindërtuese, raportoi “Euronews”.
Operacioni u krye nga një ekip prej rreth 100 profesionistësh shëndetësorë dhe u aplikua te një paciente që kishte pësuar dëmtime të rënda të indeve të fytyrës si pasojë e një infeksioni serioz.
Këto dëmtime kanë cenuar funksione jetike si frymëmarrja, ushqyerja dhe të folurit.
Operacioni u drejtua nga doktor Joan Pere Barret, shefi i Shërbimit të Kirurgjisë Plastike dhe Djegieve në Vall d’Hebron.
Sipas Barretit, ky lloj transplanti përfshin transplantimin e lëkurës, muskujve, nervave dhe strukturave kockore, si dhe përdorimin e vazhdueshëm të barnave imunosupresive për të parandaluar refuzimin e indeve.

