Lajme nga vendi
Ndalimet e produkteve të duhanit hapin rrugën për tregti të paligjshme, dëmet për vendet llogariten në miliona euro
Tregtia e palighshme me cigare dhe produkte të tjera të nikotinës është një problem real me të cilin përballen vendet e zhvilluara që kanë legjislacion kufizues që kufizon kryesisht ose ndalon plotësisht shitjen e produkteve që përmbajnë nikotinë.
Sfida serioze kanë Franca, Irlanda, Australia, Holanda, Belgjika, Danimarka dhe vende të tjera anembanë botës, të cilat, pas futjes së kufizimeve dhe ndalimeve, po përballen me një rritje të madhe të tregut të zi për produktet e ndaluara, si dhe produktet e falsifikuara të nikotinës pa prova të origjinës dhe cilësisë, të cilat paraqesin rrezik serioz për konsumatorët.
Edhe Maqedonia përballet me sfidën e tregtisë të paligjshme, e cila ende nuk është në shkallën e vendeve me politika ligjore jashtëzakonisht kufizuese. Megjithatë, Ministria e Shëndetësisë ka përgatitur pikërisht një zgjidhje të tillë ligjore me masa kufizuese që mund të kenë të njëjtin efekt në ekonominë gri dhe tregun e paligjshëm të produkteve të duhanit, siç ka ndodhur në vendet e BE-së.
Sipas një vlerësimi të përafërt të njoftimeve të Administratës Doganore dhe inspektorateve kompetente për cigare dhe produkte nikotine të sekuestruara të paligjshme, vetëm vitin e kaluar u sekuestruan mbi 230,000 copë cigare, më shumë se 260 kilogramë produkte duhani, mbi 4,800 pako qese nikotine, si dhe një numër i madh cigaresh elektronike të falsifikuara dhe pajisje të tjera.
Të dhënat e ndara nga Grupacioni për prodhimin e cigareve dhe Shoqata e prodhuesve të duhanit pranë Odës ekonomike të Maqedonisë tregojnë se ekonomia gri në këtë sektor në vendin tonë tashmë arrin 13-14 përqind të tregut, me shitje të pakontrolluara, produkte të pasigurta, furnizim ndërkufitar dhe humbje serioze për buxhetin.
Nëse bëhet një llogaritje e përafërt sipas vlerës së tregut të mallrave të sekuestruara, shuma arrin në mbi 80,000 euro. Por kjo është vetëm vlera e tregtisë së paligjshme të zbuluar. Në praktikën e shërbimeve doganore, konsiderohet se produktet e sekuestruara përfaqësojnë vetëm një pjesë të vogël të tregut të vërtetë të paligjshëm, gjegjësisht ato arritën në 5 deri në 20 përqind të tregtisë së vërtetë të paligjshme.
Nëse marrim një vlerë mesatare prej 10 përqind të produkteve të paligjshme të duhanit të zbuluara dhe të sekuestruara, atëherë vlera e vlerësuar e tregut të paligjshëm do të ishte rreth 800,000 euro në vit.
Meqenëse taksat përbëjnë rreth 60 deri në 70 përqind të çmimit të cigareve dhe produkteve të nikotinës, një pjesë e konsiderueshme e vlerës së tregut të paligjshëm përfaqëson një humbje të drejtpërdrejtë për buxhetin e shtetit. Nëse marrim një mesatare prej 65 përqind të të ardhurave publike nga taksat dhe akcizat, atëherë humbjet për shtetin arrijnë në të paktën 520,000 euro, pra më shumë se gjysmë milion euro në vit. Ekspertët e industrisë thonë se në realitet, kjo shifër është të paktën tre herë më e lartë.
Përvojat nga disa vende të zhvilluara tregojnë se kufizimet e mëdha ose ndalimet e plota të produkteve të nikotinës çojnë në një rritje të ndjeshme të tregtisë së paligjshme. Shembuj të tillë të theksuar vërehen në Francë, Irlandë dhe Australi, vende në të cilat, pas futjes së ndalimeve të rrepta, u përballën me një rritje të tregut të paligjshëm, i cili vlerësohet në 25 deri në 60 përqind të konsumit total të duhanit, dhe humbjet për vendet arrijnë mbi 11 miliardë dollarë në vit.
Holanda ka një problem në përballimin e fluksit të produkteve të falsifikuara të nikotinës në treg, pasi vitin e kaluar ndaloi shitjen e qeseve të nikotinës dhe cigareve elektronike me shije dhe aroma, një masë që Maqedonia planifikon ta prezantojë me ligjin e ri për mbrojtjen nga pirja e duhanit.
Vetëm në tre muajt e parë të ndalimit, autoritetet holandeze sekuestruan mbi 185,000 cigare elektronike të paligjshme pa dëshmi të origjinës dhe cilësisë, dhe Danimarka po përballet me probleme të ngjashme, e cila futi një ndalesë për produktet e nikotinës me shije në vitin 2024. Vitin pasardhës, autoritetet daneze sekuestruan në një operacion 12,000 produkte të paligjshme të nikotinës me shije të destinuara për shitje në tregun danez.
Sipas analizave evropiane, Maqedonia sipas shifrave zyrtare ende ka një pjesë relativisht të ulët të tregut të paligjshëm. Megjithatë, përvojat nga vendet e tjera tregojnë se ndalimet e papritura, ndryshimet drastike të çmimeve dhe kufizimet e forta në tregun e ligjshëm mund të çojnë shpejt në një rritje të tregut të paligjshëm në 20 deri në 50 përqind të konsumit, dhe shteti të humbasë miliona në të ardhura tatimore.
Masat kufizuese, siç janë reduktimi drastik i pikave të shitjes, futja e ndalimit të plotë për shfaqjen e produkteve ose ndalesa për lloje të caktuara produktesh, mund të kenë ndikim të shumëfishtë negativ në ekonominë e përgjithshme.
Lajme nga vendi
Pas shkumës së bardhë në lumin Vardar, analizat paraprake brenda normave, priten rezultatet përfundimtare
Shkuma e bardhë u shfaq më 24 korrik, ndërsa Inspektorati Shtetëror për Mjedisin Jetësor, në koordinim me institucionet kompetente, ndërmori inspektime të jashtëzakonshme në terren dhe analiza laboratorike për të përcaktuar shkakun e rastit.
Sipas Inspektoratit, gjatë kontrolleve të kryera te subjektet industriale në zonën që janë nën kompetencë shtetërore nuk janë konstatuar parregullsi ligjore. Autoritetet bëjnë të ditur se subjektet kanë vepruar në përputhje me kushtet e përcaktuara në lejet ekologjike për menaxhimin e ujërave të ndotura.
Institucioni thekson se cilësia e ujit në këtë pjesë të Vardarit ndikohet nga faktorë të shumtë, përfshirë ujërat komunale dhe atmosferike, si dhe aktiviteti i një numri të madh subjektesh afariste në zonën përreth, prandaj të gjitha institucionet kompetente po veprojnë në mënyrë të koordinuar.
Raporti paraprak i Ndërmarrjes Publike “Ujësjellësi dhe Kanalizimi” – Shkup, i dorëzuar më 29 korrik në Ministrinë e Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor, konstaton se parametrat fiziko-kimikë të analizuar nuk i tejkalojnë vlerat kufitare të lejuara.
Njëkohësisht, me kërkesë të Inspektoratit Shtetëror për Mjedisin Jetësor, mostra janë analizuar edhe nga një laborator i akredituar. Raporti përfundimtar pritet t’i dorëzohet Inspektoratit dhe Ministrisë më 4 gusht, pas së cilës institucionet kanë paralajmëruar se do ta informojnë opinionin për rezultatet përfundimtare.
Inspektorati Shtetëror për Mjedisin Jetësor bëri të ditur se do të vazhdojë me inspektime të rregullta dhe të jashtëzakonshme për të siguruar mbrojtjen e mjedisit jetësor dhe shëndetit të qytetarëve.
Ndryshe, në lumin Lepenc, i cili e furnizon Lumin Vardar, u shfaq një vëllim i madh i shkumës së bardhë në rrjedhjen e tij në Shkup. Shkuma u raportua si ndotje e madhe e lumit, lum i cili në Karposh bashkohet me Vardarin. Rasti ishte raportuar në orën 14:10./portalb.mk/
Lajme nga vendi
Dyvjeçar nga Kumanova helmohet me tretës ngjyre, dërgohet në Klinikën “Nëna Terezë”
Një fëmijë dyvjeçar nga Kumanova është helmuar pasi ka konsumuar një mjet për tretjen e ngjyrës, njofton Ministria e Punëve të Brendshme.
Sipas policisë, rasti është raportuar dje rreth orës 14:00, kur Spitali i Përgjithshëm i Kumanovës ka njoftuar SPB Kumanovë se tek ta ishte sjellë për trajtim një fëmijë dyvjeçar nga Kumanova me shenja helmimi.
Pas marrjes së ndihmës së parë mjekësore, fëmija është transferuar në Kompleksin e Klinikave “Nëna Terezë” në Shkup për trajtim të mëtejshëm.
Nga SPB Kumanovë bëjnë të ditur se po ndërmerren masa për zbardhjen e plotë të rrethanave të rastit.
Ky nuk është rasti i parë i helmimit të fëmijëve në rajonin e Kumanovës. Gjatë vitit të kaluar u regjistruan disa raste të ngjashme, ku fëmijë të moshave të ndryshme u helmuan pasi konsumuan mjete për pastrim, dezinfektues ose tableta të lëna në vende të arritshme për ta.
Autoritetet shëndetësore dhe institucionet kompetente apelojnë që produktet kimike, barnat dhe substancat e rrezikshme të ruhen gjithmonë jashtë mundësisë së fëmijëve, për të parandaluar raste të tilla.
Lajme nga vendi
KUJDES MAKSIMAL NGA ZJARRET: NJË SHKËNDIJË MUND TË SHKAKTOJË TRAGJEDI!
Gjatë muajit korrik, mesatarisht janë regjistruar rreth 15 zjarre në hapësira të hapura në ditë. Falë ndërhyrjeve të shpejta të zjarrfikësve dhe mbështetjes nga mjetet ajrore të Drejtorisë për Mbrojtje dhe Shpëtim (DMSH), të gjitha zjarret janë vënë me sukses nën kontroll dhe janë shuar. Reshjet e shiut gjatë periudhës së kaluar ndikuan në uljen e numrit të zjarreve dhe ngadalësuan përhapjen e tyre, njoftojnë nga DMSH-ja. Megjithatë, periudha me reshje ka përfunduar. Mjafton vetëm një shkëndijë! – thonë autoritetet.
Zjarri në Leshnicë të Tetovës është lokalizuar –thuhet në njoftimin në Facebook të Komandantit të Zjarrfikësve të Tetovës, Avni Ameti, I cili thotë se në koordinim të plotë me të gjitha institucionet përgjegjëse, në terren intervenuan dy avionë të Drejtorisë për Mbrojtje dhe Shpëtim, si dhe ekipet e zjarrfikësve të Tetovës, të cilat punuan pa ndërprerje dhe me përkushtim maksimal.
“U bëj apel të gjithë qytetarëve që gjatë ditëve në vijim të tregojnë kujdes maksimal, të mos ndezin zjarr në ambiente të hapura dhe të raportojnë menjëherë çdo tym apo vatër zjarri në numrin emergjent 112” – thotë Avni Ameti.
Por, jo vetëm kaq!
Sipas tij, pas çdo zjarri që shuhet, fshihet një histori sakrifice, guximi dhe përkushtimi.
Zjarrfikësit përballen çdo ditë me rrezikun për të mbrojtur jetën, familjet dhe pronën e qytetarëve. Nuk është thjesht një profesion – është një mision që kërkon zemër, disiplinë dhe vendosmëri.
Shumica e zjarreve shkaktohen pa qëllim. Qytetarët zakonisht nuk synojnë të shkaktojnë zjarr, por një pakujdesi e vetme mund të ketë pasoja të rënda.
Prandaj bëhet thirrje që të mos hidhen bishta cigaresh në hapësira të hapura, veçanërisht nga automjetet në lëvizje.
-Mos ndizni zjarr apo skara në pyje dhe në vende me bimësi të thatë.
-Pastroni barin e tharë dhe shkurret rreth shtëpive dhe uikend-shtëpizave -dhe krijoni një brez mbrojtës.
-Mos digjni kashtën dhe kullotat. –
-Tregoni kujdes gjatë përdorimit të veglave që krijojnë shkëndija, si gurët prerës dhe aparatet e saldimit.
-Fermerët të jenë të kujdesshëm gjatë përdorimit të pajisjeve për largimin e shpendëve, të cilat mund të shkaktojnë zjarr.
U bëhet thirrje qytetarëve që çdo sjellje të dyshimtë ta raportojnë menjëherë në stacionin më të afërt policor ose në numrin 112.
Raportoni persona që mbajnë lëndë të dyshimta të lëngshme, pishtarë, fishekzjarre të mëdha ose mjete e aktivitete të tjera që mund të shkaktojnë zjarr.
Në kushtet e temperaturave jashtëzakonisht të larta kërkohet kujdes maksimal.
Një shkëndijë mund të shkaktojë një tragjedi të madhe!” – apelojnë nga Drejtoria për Mbrojtje dhe Shpëtim./Tv Koha/

