Lajme nga bota
Pakt SHBA- Iran për 2 javë, Trump ndalon bombardimet 1 orë para mbarimit të afatit që i kishte vënë Teheranit. Negociata të premten me ndërmjetësimin e Pakistanit
SHBA-të dhe Irani ranë dakord për një armëpushim dyjavor mbrëmjen e ditës së djeshme, i cili përfshinte një rihapje të përkohshme të ngushticës së Hormuzit, pas një ndërhyrjeje diplomatike të minutës së fundit të udhëhequr nga Pakistani, duke anuluar një ultimatum nga Donald Trump për Iranin që të dorëzohej ose të përballej me shkatërrim të gjerë.
Vetëm disa orë më parë, Trump kishte shkruar në Truth Social: “Një qytetërim i tërë do të vdesë sonte, për të mos u kthyer më kurrë. Nuk dua që kjo të ndodhë, por ndoshta do të ndodhë.” Bombarduesit amerikanë B-52 u raportuan se ishin drejt Iranit para se të shpallej marrëveshja e armëpushimit.
Trump shkroi në një postim se “në varësi të pranimit të Republikës Islamike të Iranit për HAPJEN E PLOTË, TË MENJËHERSHME dhe TË SIGURTË të Ngushticës së Hormuzit, unë pajtohem të pezulloj bombardimet dhe sulmet ndaj Iranit për një periudhë prej dy javësh”.
Në një postim më vonë, presidenti amerikan e quajti të martën “një ditë të madhe për paqen botërore”. Ai tha se SHBA-të do të “ndihmonin me rregullimin e trafikut” në ngushticën e Hormuzit dhe se “do të fitohen para të mëdha” ndërsa Irani fillon rindërtimin.
Kryeministri i Pakistanit kishte thënë më parë se armëpushimi i rënë dakord mbulonte çdo front, përfshirë Libanin.
Procesi i armëpushimit u mbulua nga pasiguria pasi Irani publikoi dy versione të ndryshme të planit 10-pikësh që synonte të ishte baza për negociata dhe të cilin Trump e quajti një “bazë e zbatueshme mbi të cilën do të negociohej”.
Pakistani ka ftuar SHBA-në dhe Iranin në bisedime në Islamabad të premten. Teherani tha se do të merrte pjesë, por Uashingtoni ende nuk e ka pranuar publikisht ftesën.
Trump tha se ai besonte se SHBA-ja dhe Irani mund të negocionin mbi propozimin 10-pikësh që do të lejonte që një armëpushim të “finalizohej dhe të konsumohej nga palët”.
“Ky do të jetë një ARMPUSHIM i dyanshëm! Arsyeja për ta bërë këtë është se ne tashmë i kemi përmbushur dhe tejkaluar të gjitha objektivat ushtarake, dhe jemi shumë larg një Marrëveshjeje përfundimtare në lidhje me PAQEN Afatgjatë me Iranin dhe PAQEN në Lindjen e Mesme”, u shpreh presidenti.
Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, lëshoi një deklaratë menjëherë pas njoftimit të Trump duke thënë se Irani kishte rënë dakord për armëpushimin. “Për një periudhë dy-javore, kalimi i sigurt përmes Ngushticës së Hormuzit do të jetë i mundur nëpërmjet koordinimit me Forcat e Armatosura të Iranit”, shkroi ai.
Çmimet e naftës ranë dhe aksionet në tregun e bursave u rritën, ndërsa një armëpushim dyjavor në Lindjen e Mesme shkaktoi një rritje të lehtësimeve, të nxitur nga shpresat se rrjedhat e naftës dhe gazit përmes Ngushticës së Hormuzit mund të rifillonin.
Pavarësisht armëpushimit të përkohshëm, sulmet vazhduan në të gjithë rajonin në orët pas njoftimit të Trump. Para afatit, sulmet ajrore goditën dy ura dhe një stacion treni në Iran dhe SHBA-të goditën infrastrukturën ushtarake në Ishullin Kharg, një qendër kyçe për prodhimin iranian të naftës.
Ky ndryshim i papritur i qëndrimit do t’i lejojë Trumpit të tërhiqet, ndërsa lufta e SHBA-së në Iran është zvarritur për pesë javë me pak shenja se Teherani është gati të dorëzohet ose të heqë dorë nga kontrolli i tij mbi ngushticën, një kanal që shërben për një të pestën e furnizimit global me energji.
Trump më parë e kishte hedhur poshtë planin 10-pikësh të Iranit si “jo mjaftueshëm të mirë”, por edhe presidenti më parë ka vendosur afate të cilat nuk kanë sjellë pasojat që ai ka paralajmëruar. Megjithatë, ai këmbënguli dje se orët pasuese do të ishin “një nga momentet më të rëndësishme në historinë e gjatë dhe komplekse të Botës” nëse nuk ndodhte “diçka revolucionare e mrekullueshme”, me “mendje më pak të radikalizuara” në udhëheqjen e Iranit.
Të paktën 32 persona kanë humbur jetën dhe 700 të tjerë janë lënduar pasi tërmete të fuqishme radhazi goditën Venezuelën, tha presidentja në detyrë Delcy Rodríguez në një përditësim.
Tërmetet me magnitudë 7.2 dhe 7.5 ballë të shkallës Rihter tronditën vendin të mërkurën në mbrëmje, me ndërtesa të evakuuara në qytete deri në Amazonën e Brazilit, rreth 1,700 kilometra nga kryeqyteti venezuelas Karakas.
Në një fjalim të shkurtër drejtuar kombit të mërkurën vonë, Rodríguez tha se tërmetet shkaktuan dëme në disa shtete.
Tërmetet dëmtuan aeroportin kryesor të vendit, Simón Bolívar International, duke çuar në mbylljen e tij, tha ajo, duke shtuar se mësimi po anulohej për disa ditë për t’u përballur me krizën në fjalë.
“Ne i bëjmë thirrje popullsisë sonë të qëndrojë e qetë. Ne kërkojmë unitet”, shtoi Rodríguez.
Rodríguez gjithashtu u kërkoi të gjithë profesionistëve të kujdesit shëndetësor në vend të raportojnë në spitale për të ndihmuar këdo që është plagosur.
Ministria e Arsimit tha se disa shkolla do të përdoren si strehimore dhe qendra donacionesh në rajonet e prekura rëndë.
Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së fillimisht tha se tërmeti i parë kishte një magnitudë 7.1, duke e rishikuar më vonë këtë shifër në 7.2.
Epiqendra e tij ishte në perëndim të komunitetit të Morón, i vendosur përgjatë bregdetit të Karaibeve të vendit, rreth 168 kilometra në perëndim të Karakasit. Tërmeti kishte një thellësi prej 22 kilometrash.
Agjencia raportoi një tërmet më të madh me magnitudë 7.5 vetëm një minutë më vonë. Tërmeti i dytë kishte një thellësi prej 10 kilometrash dhe epiqendra e tij ishte 16 kilometra në jugperëndim të Morón.
Tërmetet, ndër më të fuqishmit që kanë goditur kombin e Amerikës së Jugut në më shumë se një shekull, goditën pak pas orës 6 pasdite sipas orës lokale.
Njerëzit evakuuan ndërtesat që lëkundeshin në kryeqytetin Karakas, shumë prej tyre dukshëm të tronditur kur panë mure të tëra që ishin shembur, duke bërë që mobiljet të dukeshin nga rruga.
Shtylla pluhuri mund të shiheshin edhe në dy lagje të kryeqytetit, ku restorantet dhe bizneset e tjera janë zakonisht të zëna.
Njerëzit qëndruan në rrugë për orë të tëra, edhe pas perëndimit të diellit. Disa u ulën në tokë duke përqafuar kafshët e tyre shtëpiake ndërsa pluhuri mblidhej rreth tyre.
Ndërtesa të shembura, shtylla elektrike të rrëzuara dhe mbeturina bllokuan rrugët. Disa pjesë të kryeqytetit humbën energjinë elektrike dhe lidhjen e telefonisë celulare.
“Filloi ngadalë dhe pastaj u rrit gradualisht, dhe në fund, të gjithëve na u desh të linim shtëpitë tona, të dilnim jashtë dhe të mblidheshim së bashku”, tha Hector Ricci, një banor i Karakasit.
Rodríguez, e cila shpalli gjendje të jashtëzakonshme, tha se shërbimet e metrosë dhe gazit natyror në kryeqytet ishin pezulluar. Ajo gjithashtu u bëri thirrje venezuelianëve të raportonin çdo dëm përmes një aplikacioni qeveritar.
Duke iu përgjigjur lajmit në një postim në llogarinë e tij Truth Social, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump shkroi: “Dy tërmetet e mëdha që sapo goditën popullin e madh të Venezuelës janë të dyja masive në shkallë dhe kanë lënë një numër shkatërrues vdekjesh”.
Bisedimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, që ishin paraparë të zhvilloheshin më 19 qershor në resortin malor të Burgenstokut nuk do të zhvillohen siç ishin planifikuar, tha Ministria e Jashtme zvicerane përmes një njoftimi të premten.
“Bisedimet e planifikuara mes SHBA-së, Iranit, Katarit dhe Pakistanit janë shtyrë”, u tha në njoftim.
“Zvicra mbetet e gatshme të lehtësojë këto bisedime. Puna përgatitore në Burgnstok po vazhdon. Aktualisht nuk mund të ofrohen informacione të tjera”, u shtua.
Njoftimi vjen pasi një zëdhënës i Shtëpisë së Bardhë tha gjatë natës se nënpresidenti amerikan, JD Vance, ka anuluar udhëtimin e planifikuar për në Zvicër, ku parashihej që të takohej me negociatorët iranianë për të nisur bisedimet për një marrëveshje të paqes për t’i dhënë fund luftës.
Shtëpia e Bardhë përmendi sfida logjistike për shtyrjen e udhëtimit të Vance.
Duke përmendur çështje “logjistike”, Shtëpia e Bardhë tha se nënpresidenti amerikan, JD Vance, ka shtyrë udhëtimin e tij për në Zvicër për bisedime të drejtpërdrejta me Iranin, që ishin paraparë të mbaheshin më 19 qershor.
Bisedimet e 19 qershorit u parapanë të nisnin dy ditë pasi presidentët e të dyja shteteve nënshkruan një memorandum mirëkuptimi që synon përfundimin e luftës në Lindjen e Mesme.
“Logjistika e këtyre negociatave nuk ka qenë kurrë e thjeshtë apo e parashikueshme”, citohet të ketë thënë një zëdhënës i Shtëpisë së Bardhë, raportoi AFP-ja në orët e vona të 18 qershorit.
“Deri tani, nënpresidenti nuk do të niset sonte. Presim me padurim që të fillojmë bisedimet teknike sa më shpejt të jetë e mundur”.
Më herët, agjencia iraniane e lajmeve, Tasnim raportoi se “asgjë nuk është konfirmuar” lidhur me udhëtimin e delegacionit të Teheranit në Zvicër.
Mediat iraniane cituan raportime të pakonfirmuara sipas të cilave Teherani ka shtyrë dërgimin e ekipit negociator për shkak të sulmeve të vazhdueshme izraelite në Liban.
Presidenti amerikan, Donald Trump, dhe homologu i tij iranian, Masud Pezeshkian, nënshkruan më 17 qershor një marrëveshje kornizë që synon t’i japë fund luftës gati katërmujore.
Sipas marrëveshjes fillestare, Teherani dhe Uashingtoni kanë 60 ditë kohë për të arritur një marrëveshje përfundimtare, e cila përfshin kufizime ndaj programit bërthamor të Iranit dhe heqjen e sanksioneve amerikane ndaj Republikës Islamike. Marrëveshja përfshin po ashtu kërkesën e Iranit që Izraeli të ndalë sulmet në Liban./REL
Shkruan: Bahri Cani
Amerika dhe Irani kanë nënshkruar një memorandum mirëkuptimi për t’i dhënë fund luftës – më herët se sa ishte planifikuar. Më parë flitej se marrëveshja do të nënshkruhet të premten në Zvicër. Por Presidenti i SHBA-së Donald Trump konfirmoi se e ka nënshkruar marrëveshjen, në Pallatin e Versajës.
Presidenti francez Emmanuel Macron e kishte ftuar atje pas përfundimit të samitit të G7 në Évian, Francë. Ministria e Jashtme iraniane deklaroi se edhe Presidenti iranian Massoud Peseshkian e ka nënshkruar dokumentin. Ishte një nënshkrim elektronik dhe një ceremoni nënshkrimi “nuk kishte vend”.
Sipas Pakistanit, i cili po ndërmjetëson në konflikt, marrëveshja kornizë tani hyn në fuqi me “efekt të menjëhershëm”. Teherani do ta “rihapë menjëherë” Ngushticën e Hormuzit, ndërsa Amerika do të heqë menjëherë bllokadën detare të porteve iraniane, njoftoi kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif gjatë natës në platformën X.
Marrëveshja më parë ishte nënshkruar edhe nga Zëvendëspresidenti i SHBA-së JD Vance dhe kryenegociatori iranian në mënyrë digjitale.
Megjithatë, shumë pyetje mbeten të hapura. Tani nuk dihet nëse ceremonia e planifikuar do të zhvillohet edhe në Zvicër të premten apo nëse samiti atje do të përdoret për negociata të mëtejshme. Sidoqoftë, marrëveshja u prit me lehtësim të madh ndërkombëtarisht.
E paqartë deri në fund mbetet edhe çështja e programit bërthamor iranian dhe nëse Izraeli do të respektojë marrëveshjen. Mes Trumpit dhe Netanjahut ka pasur disa dallime kohët e fundit.
Mali Sharr është kapital strategjik ujor, por menaxhimi mbetet sfida kryesore, tregon analiza e IDSCS-së
Moti sot në Maqedoninë e Veriut
Dogana kap bizhuteri “Swarovski” me vlerë rreth 5.400 euro
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Azizi zbulon dyfytyrësinë e Ali Ahmetit: Ja vazali që e mbronte Gruevskin
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
