Connect with us

Lajme nga rajoni

Gjykata refuzon kërkesën e mbrojtjes për riklasifikimin e materialit dëshmues

Published

on

Gjykatësi i procedurës paraprake, Nicolas Guillou, ka refuzuar kërkesën e mbrojtësve për riklasifikimin e materialit dëshmues në rastin ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit.

Në vendim të gjykatës thuhet se mbrojtja e Veselit, mbrojtja e Thaçit dhe mbrojtja e Krasniqit parashtrojnë se Zyra e Prokurorit të Specializuar (ZPS), pa dhënë arsye, i ka klasifikuar si konfidenciale të gjitha materialet dëshmuese të zbuluara deri më tani te mbrojtja, duke shkelur kështu rregullën 83(1) të Rregullores dhe në përgjithësi, të drejtën e të akuzuarit për një gjykim të drejtë dhe publik, siç parashikohet, ndër të tjera, në nenin 21(2) të Ligjit.

Mbrojtja thuhet se kërkon që gjyqtari i procedurës paraprake: (i) të urdhërojë ZPS-në të riklasifikojë çdo material jokonfidencial si publik; (ii) të urdhërojë ZPS-në të justifikojë klasifikimin konfidencial të materialeve dëshmuese që nuk janë të disponueshme publikisht; dhe (iii) të caktojë një afat kohor për përfundimin e riklasifikimit të materialit zbulues nga ZPS.

Në anën tjetër, thuhet se ZPS përgjigjet se Mbrojtja e keqkupton qëllimin e parimit të publicitetit të procedurave dhe se në fazën aktuale paraprake të procedurës, në veçanti, një klasifikim konfidencial mbetet i përshtatshëm për një pjesë të konsiderueshme të sendeve provuese, duke përfshirë sendet që mund të duken se të janë publike.

Tutje, thuhet se megjithatë, ZPS-ja “këshillon që do të rishikojë, dhe kur është e përshtatshme, do të rishikojë klasifikimin e materialeve provuese përpara fillimit të gjykimit dhe […] [që] klasifikime të tilla do të mbeten nën shqyrtim gjatë gjithë procedurës.

Advertisement

Vendimi thotë se në fillim gjyqtari i procedurës paraprake kujton se, në përputhje me rregullin 83(1) të Rregullores, çdo procesverbal jopublik i procedurës dhe provave do të tregojë arsyet për një klasifikim të tillë dhe nëse dhe kur mund të riklasifikohet.

“Për më tepër, gjyqtari i procedurës paraprake rikujton vendimin kuadër për zbulimin e provave dhe çështjet e ndërlidhura (“Vendimi kuadër për zbulimin”), i cili specifikon se “[…] gjatë zbulimit të provave, palët do të përcaktojnë nivelin e duhur të klasifikimit të çdo sendi dhe do të regjistrojë provat si publike, përveç nëse ekzistojnë arsye për të klasifikuar materialin ndryshe, në përputhje me Rregullin 83(1) të Rregullave”, thuhet në këtë vendim.

Sipas vendimit, për një pjesë të konsiderueshme të materialit dëshmues të zbuluar, në veçanti materialet e lidhura me dëshmitarët (deklaratat e marra nga ZPS dhe institucionet e tjera, si dhe materialet e lidhura me ato deklarata) ose materialet e marra nga institucione të tjera ndërkombëtare, gjyqtari i procedurës paraprake ka urdhëruar masat mbrojtëse pas shqyrtimit të arsyetimeve të duhura të ofruara nga ZPS.

Vendimi thotë se një material i tillë ruan klasifikimin e tij deri në momentin kur masat mbrojtëse të urdhëruara gjyqësore do të hiqen, ose siç urdhërohet ndryshe nga një panel.

Ndërkaq, thuhet se për sa i përket materialit që është i disponueshëm publikisht, gjyqtari i procedurës paraprake konstaton se, pavarësisht nga disponueshmëria e tij publike, mund të ekzistojnë arsye për klasifikimin konfidencial të një materiali të tillë në procedurat para Dhomës së Specializuar.

Advertisement

“Për shembull, materiali i disponueshëm publikisht mund të duhet të mbahet konfidencial, në këtë fazë: (i) për të mbrojtur sigurinë, mirëqenien fizike dhe psikologjike, dinjitetin dhe privatësinë e dëshmitarëve, viktimave që marrin pjesë në procedurë dhe personave të tjerë në rrezik për shkak të dëshmive të dhëna nga dëshmitarët e Dhomave të Specializuara; ose (ii) sepse disa detaje të përfshira në të ose përfundimet që ZPS nxjerr prej tyre nuk janë (ende) në domenin publik”, thuhet në këtë vendim.

Sipas vendimit, për më tepër, çështja e (ri-)klasifikimit të materialeve jokonfidenciale duhet të konsiderohet më tej kundër klimës së përgjithshme të ndërhyrjes dhe frikësimit të dëshmitarëve që mbizotëron në Kosovë. Prandaj, thuhet se një material i tillë gjithashtu ruan klasifikimin e tij, përveç nëse një Panel urdhëron ndryshe.

“Mbrojtja pretendon se riklasifikimi është i nevojshëm për të bërë efektive të drejtën e të Akuzuarit për publicitet. Ndërsa publiciteti i procedurës është një e drejtë themelore e të akuzuarit sipas nenit 21(2) të ligjit, gjyqtari i procedurës paraprake rikujton se kjo e drejtë nuk është absolute, por i nënshtrohet kufizimeve të nevojshme për mbrojtjen e interesave të tjera, duke përfshirë sigurinë e dëshmitarëve”,thuhet në këtë vendim.

Gjithashtu, thuhet se për më tepër, provat nuk diskutohen në fazën paraprake, por në gjykim dhe se si rezultat, materiali provues mund të mbetet konfidencial në fazën paraprake, siç përshkruhet më sipër.

Vendimi thotë se nga ana tjetër, procedurat paraprake janë në një fazë të avancuar, është urdhëruar dorëzimi i procesverbaleve të mbrojtjes, për disa dëshmitarë ka përfunduar periudha e vonuar e zbulimit dhe identiteti i tyre i është bërë i ditur mbrojtjes.

Advertisement

Sipas vendimit, hetimet të mbrojtjes janë duke u zhvilluar për disa muaj, ekziston një kornizë për trajtimin e informacioneve konfidenciale dhe transmetimi i dosjes së lëndës në një trup gjykues do të ndodhë në të ardhmen e afërt.

Në fund thuhet se gjykata refuzon kërkesën në masën që kërkon nga gjyqtari i procedurës paraprake të urdhërojë tani riklasifikimin e materialeve provuese jo-konfidenciale.

“Urdhëron ZPS-në të shqyrtojë Materialin Jo-Konfidencial dhe të dorëzojë, deri të premten, 4 nëntor 2022, një listë që tregon: i. cili material mund të riklasifikohet si publik në këtë fazë; ii. cili material duhet të mbetet konfidencial deri në fazën e provës, arsyet për këtë dhe në cilin moment të caktuar të fazës së gjykimit, ky material mund të riklasifikohet si publik; iii. cili material duhet të mbetet konfidencial gjatë gjithë procesit dhe arsyet për këtë arsye”, thuhet tutje.

Ndërkaq, po ashtu urdhërohet ZPS, që kur i zbulon mbrojtjes materiale të tjera jo-konfidenciale, të përcaktojë nivelin e duhur të klasifikimit, të tregojë arsyet për çdo klasifikim jopublik dhe të tregojë nëse dhe kur ky material jo-konfidencial mund të riklasifikohet, në përputhje me Rregullën 83(1) të Rregullave.

Ndryshe, më 29 prill, Zyra e Prokurorit të Specializuar ka dorëzuar një aktakuzë të ndryshuar ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit e Jakup Krasniqit.

Advertisement

Prokuroria po pretendon se katër të akuzuarit kanë kryer krime lufte edhe në Gjilan, Budakovë e Semetishtë.

Në aneksin e publikuar sa i përket krimeve që pretendohen se ndodhën në Semetishtë dhe Budakovë, prokuroria ka listuar krimet e luftës si arrestimi dhe ndalimi i paligjshëm ose arbitrar, trajtim mizor ose çnjerëzor, torturë, vrasje. Ndërkaq, si krime kundër njerëzimit i ka listuar burgimin, vepra të tjera çnjerëzore, torturën, vrasjen, zhdukjen e personave me forcë dhe persekutimin.

Kurse, për krimet që pretendon që ndodhën në Gjilan, si krime lufte i ka listuar arrestimi dhe ndalimin e paligjshëm ose arbitrar, trajtimin mizor ose çnjerëzor, torturën dhe vrasjen. Ndërsa, si krime kundër njerëzimit ka listuar burgimin, vepra të tjera çnjerëzore, torturën, vrasjen dhe persekutimin.

Më 9 nëntor të vitit 2020, në paraqitjet e tyre të para, Jakup Krasniqi e Hashim Thaçi janë deklaruar të pafajshëm për akuzat që u vihen në barrë.

Njëjtë është deklaruar edhe Veseli në paraqitjen e tij më 10 nëntor, sikurse edhe Selimi më 11 nëntor.

Advertisement

Aktakuza ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit është konfirmuar më 26 tetor 2020.

Sipas akuzës, së paku midis marsit 1998 deri në shtator 1999, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi, Jakup Krasniqi dhe anëtarë të tjerë të ndërmarrjes kriminale të përbashkët kishin qëllimin e përbashkët për të siguruar dhe ushtruar kontroll mbi të gjithë Kosovën përmes metodave që përfshinin frikësimin, keqtrajtimin, ushtrimin e dhunës dhe eliminimin e paligjshëm të atyre që konsideroheshin si kundërshtarë.

“Ndër këta kundërshtarë përfshiheshin persona që ishin, ose që konsideroheshin se kishin qenë: (a) bashkëpunëtorë ose të lidhur me forca, zyrtarë ose institucione shtetërore të RFJ-së, ose që (b) ndryshe nuk mbështetnin qëllimet ose metodat e UÇK-së dhe më vonë të QPK-së, ndër të cilët persona të lidhur me LDK-në dhe serbë, romë dhe persona të kombësive të tjera (bashkërisht, ‘kundërshtarët’). Ky qëllim i përbashkët përfshinte krimet e përndjekjes, burgosjes, arrestimit dhe ndalimit arbitrar ose të paligjshëm, akte të tjera çnjerëzore, trajtimin mizor, torturën, vrasjen dhe zhdukjen me forcë të personave”, thuhet në aktakuzë.

Tutje, në aktakuzë përmenden edhe Azem Syla, Lahi Brahimaj, Fatmir Limaj, Sylejman Selimi, Rrustem Mustafa, Shukri Buja, Latif Gashi dhe Sabit Geci.

Sipas aktakuzës, të akuzuarit bashkë me udhëheqësit tjerë të UÇK-së kontribuuan në arritjen e qëllimit t përbashkët.

Advertisement

“Si alternativë, disa ose të gjithë këta individë nuk ishin anëtarë të ndërmarrjes kriminale të përbashkët, por u përdorën nga anëtarë të ndërmarrjes kriminale të përbashkët për të kryer krime për realizimin e qëllimit të përbashkët (së bashku me anëtarët e NKP-së, bashkërisht ‘anëtarët dhe instrumentet e NKP-së’)”, thotë akti akuzues. /BetimipërDrejtësi/

Advertisement
1 Comment

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

Lajme nga rajoni

Vuçiq kërcënon me devijimin e Ibrit: Fuqi apo pafuqishmëri?

Published

on

Devijimi i lumit Ibër, të cilin e përmendi Aleksandar Vuçiq, ka hapur pyetje për realizueshmërinë, motivet politike dhe pasojat për Kosovën. Presioni ndaj komunitetit serb në Kosovë dhe masat e Prishtinës kanë shkaktuar pakënaqësi në Beograd, ndërsa si një nga përgjigjet e mundshme Aleksandar Vuçiq përmendi mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së lumit Ibër. Siç deklaroi ai, në një rast të tillë, “do të shohim se çfarë do të bëjnë shqiptarët dhe si do të sillen”.

Sistemi ujor Ibër-Lepenac ka rëndësi strategjike për furnizimin e Kosovës me ujë të pijshëm dhe për prodhimin e energjisë elektrike. Prandaj është e kuptueshme që kjo deklaratë kërcënuese shkaktoi shqetësim të konsiderueshëm në qarqet kosovare dhe ndërkombëtare.

Prishtina thekson se e drejta ndërkombëtare dhe konventat ndërkombëtare për mbrojtjen e burimeve ujore ndërkufitare ndalojnë shprehimisht përdorimin e ujit si armë ose si mjet për presion politik. Ibri është një rrjedhë ujore ndërkombëtare që buron në Mal të Zi, kalon nëpër Kosovë dhe më pas, përmes Serbisë qendrore, derdhet në Moravën Perëndimore. Në këtë mënyrë, një ndërhyrje e mundshme do të mund të kishte pasoja edhe për shtetet e tjera në pellgun e Danubit.

Ëndrrat epike të Aleksandar Vuçiqit

Ekspertët në Serbi paralajmërojnë se bëhet fjalë për një ndërmarrje epike që mund të zgjasë me dekada. Për realizimin e saj do të nevojiteshin mjete të mëdha financiare, ndërsa devijimi i rrjedhës natyrore të lumit përmes terreneve shkëmbore dhe malore të Maleve Dinarike do të kërkonte punime masive tokësore, ndërtimin e tuneleve dhe digave.

Advertisement

Një ndërhyrje e tillë mund të shkaktonte edhe pasoja serioze ekologjike në të gjithë rajonin e pellgut. Profesori i pensionuar i hidroteknikës dhe hidrologjisë, Jovan Despotoviq, tha për Fonет se deklaratat e presidentit serb për ndryshimin e rrjedhës së Ibrit janë “si të ecësh në gjumë” dhe se bëhet fjalë për një projekt që është i pamundur të realizohet në një kohë të shkurtër pa shembur kodra dhe male, ndërsa një gjë e tillë nuk do të lejohej as sipas rregullave evropiane.

Ide të reja megalomane dhe fantazi të vjetra nacionaliste

Kur bëhet fjalë për presidentin e Serbisë, është e vështirë të thuhet se i mungojnë idetë megalomane. Prandaj është e vështirë të vlerësohet nëse bëhet fjalë për një paraqitje tipike të destinuar për opinionin e brendshëm, e cila shpejt do të harrohet, apo nëse vërtet po mendon seriozisht për një projekt të tillë.

Në çdo rast, Vuçiq njoftoi se ka iniciuar formimin e një grupi pune të përbërë nga inxhinierë dhe ekspertë të ndërtimit, i cili do të shqyrtonte mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së lumit Ibër. Sipas tij, Serbia ka të drejtë sovrane të ndërmarrë aktivitete të tilla në territorin e saj.

Ideja për ndryshimin e rrjedhës së Ibrit është shfaqur që në vitin 1985. Meqenëse në atë periudhë po punohej edhe në Memorandumin e Akademisë Serbe të Shkencave dhe Arteve (SANU), kjo nismë shpesh lidhet me kontekstin politik të asaj kohe, por në fund u braktis.

Advertisement

Kryetari i Bordit Drejtues të Forumit për Marrëdhënie Etnike, Dushan Janiq, tha për DW se “nga Vuçiqi mund të pritet gjithçka, por nuk e prisja që të kthehej në periudhën 1983-1985, kur filluan edhe fantazitë e nacionalistëve serbë. Me ndryshimin e rrjedhës së Ibrit ata donin praktikisht të hiqnin dorë nga Kosova. Kjo tregon se nuk donin të merreshin me Kosovën, përveçse në nivelin e premtimeve dhe parullave se Kosova është zemra e Serbisë”.

Sipas Janiqit, kjo është edhe një përpjekje e Vuçiqit për t’u liruar nga përgjegjësia për politikat që ka ndjekur lidhur me Kosovën dhe, përmes krijimit të zhurmës politike, të sigurojë një alibi se “nuk mund të bëhej asgjë më shumë”.

Veçanërisht shqetësuese është, shton Janiqi, se nuk bëhet fjalë për një projekt racional.

“Ky nuk është një projekt që zgjidh ndonjë problem. Është një projekt i vogël ideologjiko-propagandistik, nëse mund të quhet fare kështu, qëllimi i të cilit është të krijojë edhe më shumë konfuzion dhe zhurmë në rajon, në mënyrë që njerëzit të mendojnë se pa ju nuk ka shpëtim dhe se po vjen katastrofa”, vlerëson Janiqi për DW.

Ndoshta nuk ishte e vështirë të parashikohej se do të pasonin paralajmërime se uji i Kosovës nuk u nevojitet vetëm shqiptarëve, por edhe komunitetit serb që jeton atje.

Advertisement

Janiqi kujton se “kërcënimi se do t’u bëhet dëm shqiptarëve është një histori boshe, sepse kanali Danub-Tisa-Danub u ndërtua për 20 vjet në një shtet shumë më të organizuar dhe më të pasur, ndërsa për Ibrin do të duheshin të paktën 50 vjet. Prandaj Vuçiqi vështirë se do të mund të shohë se si vuajnë shqiptarët, por dëm do të pësonin edhe të gjithë banorët e tjerë të Kosovës”.

Ai paralajmëron se tashmë është dëmtuar edhe imazhi i Serbisë dhe i udhëheqjes së saj.

“Kur dilni në publik me deklarata të tilla, secili do të pyesë veten nëse ky është partner me të cilin duhet bashkëpunuar”, thotë Janiqi.

Moisiu apo Sizifi?

Sa i përket ndikimit në pozitën e serbëve në Kosovë, ai vlerëson se ajo është karakterizuar nga monopoli i Listës Serbe.

Advertisement

“Pozita e komunitetit serb është çimentuar me një lloj korrupsioni social ndërmjet aktorëve politikë aktivë. Në atë komunitet praktikisht nuk ka sistem shumëpartiak, ndërsa për fat të keq edhe Bashkimi Evropian ndihmoi që kjo të mos ndryshojë. Demokracia dhe pluralizmi partiak thjesht nuk ishin temë e procesit të normalizimit”, konsideron Janiqi.

Në planin e brendshëm politik, Vuçiqi është përballur me kritika të shumta. Lideri i partisë Serbia Qendra (SRCE), Zdravko Ponoš, në mënyrë ironike vërejti se “derisa Vuçiqi po ushtron të bëhet Moisi, fillimisht do të duhej të përpiqej ta zgjidhte problemin me kanalizimin në Borça”.

Megjithatë, Dushan Janiqi mendon se një krahasim tjetër është shumë më i përshtatshëm.

“Mendoj se këto paraqitje vërtet kanë një dimension epik në kuadër të fushatës parazgjedhore, por më duket se këtu më shumë bëhet fjalë për mitin e Sizifit. Prandaj edhe e gjithë politika e jashtme tani është angazhuar për ta amortizuar atë që po ndodh në planin e brendshëm dhe për ta ndihmuar të ruajë pushtetin. Problemi i tij është se i mungon forca që guri të mos e shtypë”, përfundon Janiqi për DW./DW

Advertisement
Continue Reading

Lajme nga rajoni

Miniq: Serbia ka rol destabilizues. Ajo harron se i ka nisur luftërat në ish-Jugosllavi

Published

on

Ish-kryetarja e Lëvizjes Evropiane në Serbi dhe ekspertja për çështjet evropiane dhe marrëdhëniet rajonale, Jelica Miniq, deklaroi për RTK-në se pushteti në Beograd nuk ka ndërtuar marrëdhënie të qëndrueshme me shumicën e vendeve fqinje dhe vazhdon të ndjekë politikën e balancimit.

Ajo paralajmëron se dialogu Kosovë-Serbi është praktikisht i ngrirë, ndërsa pasojat e politikave të Beogradit dhe Prishtinës më së shumti i vuajnë serbët në Kosovë.

Duke folur për kritikat gjithnjë e më të shpeshta se Serbia, përmes veprimeve të saj, po kontribuon në destabilizimin e Ballkanit Perëndimor, Miniq vlerësoi se Beogradi ndikon negativisht në marrëdhëniet me fqinjët dhe ende nuk ka përcaktuar qartë drejtimin e tij të politikës së jashtme.

“Kur bëhet fjalë për Ballkanin Perëndimor, si një rajon i qartë me të cilin veprohet si në Bashkimin Evropian ashtu edhe në NATO, Serbia objektivisht ka një rol destabilizues”, tha Miniq.

Sipas saj, mbështetja te partnerë të largët globalë nuk mund t’i sigurojë një vendi stabilitet të qëndrueshëm, pasi ai ndërtohet para së gjithash përmes marrëdhënieve të mira me fqinjët e drejtpërdrejtë.

Advertisement

“Fakti që një shtet është klient i një partneri të largët, përtej oqeanit, amerikan apo aziatik, nuk i siguron atij stabilitet të qëndrueshëm”.

Se Ballkani Perëndimor ende nuk është stabilizuar në mënyrë të qëndrueshme dhe se politika e pushtetit në Beograd kontribuon në tensionet rajonale, po paralajmërojnë gjithnjë e më shpesh edhe përfaqësues të komunitetit ndërkombëtar. Së fundmi, raportuesi i Parlamentit Evropian për Serbinë, Tonino Picula, deklaroi se regjimi i presidentit Aleksandar Vuçiq është burimi kryesor i jostabilitetit në Serbi dhe në rajon.

Miniq thotë se politika e Beogradit reflektohet veçanërisht në marrëdhëniet me Bosnjë e Hercegovinën dhe Malin e Zi, por edhe në përkeqësimin e marrëdhënieve me Kroacinë.

Sipas vlerësimit të saj, Serbia dhe Kroacia kontribuojnë në tensionet politike në Bosnjë e Hercegovinë, ndërsa Beogradi në të njëjtën kohë përpiqet të ndikojë në zhvillimet politike në Mal të Zi, i cili po përparon në procesin e integrimit evropian.

Ajo konsideron se marrëdhëniet mes Serbisë dhe Kroacisë janë më të këqija sesa ishin para dhjetë apo pesëmbëdhjetë vjetësh. Në vend të bashkëpunimit dhe zgjidhjes së çështjeve të hapura, ato janë të ngarkuara me akuza të ndërsjella dhe rikthim të vazhdueshëm te konfliktet e së kaluarës.

Advertisement

Miniq paralajmëron se një politikë e tillë nuk e rrezikon vetëm stabilitetin rajonal, por e vështirëson edhe pozitën e komuniteteve serbe në shtetet fqinje.

Continue Reading

Lajme nga rajoni

Rikthehet fruthi në Kosovë, 25 raste të reja në vetëm një javë

Published

on

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKSHPK) ka njoftuar se vetëm gjatë javës së fundit në Kosovë janë regjistruar 25 raste të reja me fruth.

Sipas të dhënave të institutit, nga 16 prilli deri më 17 gusht 2026, në Kosovë janë konfirmuar gjithsej 137 raste me fruth. Në krahasim, gjatë periudhës 2021–2024 ishin regjistruar vetëm tri raste, të gjitha të importuara.

Numri më i lartë i rasteve është shënuar në Prishtinë, me 47 raste. Përballë rritjes së rasteve, IKSHPK ka intensifikuar aktivitetet e vaksinimit në komunat më të prekura. Deri tani janë vaksinuar 276 fëmijë që nuk e kishin marrë në kohë, sipas kalendarit të rregullt të vaksinimit, vaksinën MMR.

Instituti u ka bërë thirrje qytetarëve që personat me simptoma të dyshimta për fruth, si temperaturë të lartë, skuqje të lëkurës, kollë, rrufë ose konjuktivit, të paraqiten sa më shpejt në institucionet shëndetësore. Vaksinimi konsiderohet mënyra më efektive për parandalimin e sëmundjes.

Fruthi është një nga sëmundjet më ngjitëse dhe transmetohet përmes ajrit. Rikthimi i rasteve në Kosovë lidhet ngushtë me rënien e mbulueshmërisë me vaksinën MMR.

Advertisement

Sipas epidemiologes së IKSHPK-së, Edita Goranci, kur mbulueshmëria me vaksinën kundër fruthit ka qenë mbi 95%, situata epidemiologjike ka qenë e qetë. Rastet e reja janë shfaqur kryesisht në zonat ku ka fëmijë të pavaksinuar.

Goranci ka shpjeguar se doza e parë e vaksinës MMR ofron mbrojtje në rreth 93% të rasteve, ndërsa pas dozës së dytë mbrojtja arrin në rreth 97%. Ajo e ka cilësuar vaksinën si një nga vaksinat më të sigurta.

Fruthi është jashtëzakonisht ngjitës. Një fëmijë i infektuar mund të infektojë rreth 90% të personave të pavaksinuar me të cilët ka kontakt. Virusi përhapet përmes ajrit gjatë të folurit, kollitjes dhe teshtitjes dhe mund të qëndrojë deri në dy orë në ajër dhe në sipërfaqe.

Simptomat e para të sëmundjes përfshijnë temperaturën, ethet, rrjedhjen e hundëve, skuqjen e syve dhe dhimbjen e fytit, ndërsa më pas shfaqet edhe skuqja karakteristike në lëkurë.

Fruthi mund të shkaktojë komplikacione të rënda dhe, në raste të caktuara, mund të jetë vdekjeprurës. Sipas të dhënave të Organizatës Botërore të Shëndetësisë, gjatë vitit 2024 më shumë se 95 mijë persona humbën jetën nga fruthi në mbarë botën, shumica prej tyre fëmijë nën moshën pesë vjeç.

Advertisement
Continue Reading

Më të lexuarat