Lajme nga vendi
Abetarja e unifikuar, dëshirë e parealizuar
Përveç mungesës së teksteve shkollore, filloristët shqiptarë në Maqedoni edhe këtë 22 Nëntor nuk kanë mundësi që alfabetin e gjuhës shqipe ta mësojnë nga Abetarja e unifikuar që tashmë gjen zbatim në Shqipëri, Kosovë dhe Luginë të Preshevës. Ministri i Arsimit, Jeton Shaqiri u zotua se kjo Abetare do të vihet në përdorim në këtë vit shkollor 2022/23, por deri më sot thuajse asnjë shkollë nuk e ka siguruar të njëjtën. Profesori Xheladin Murati konsideron se nuk ka asnjë pengesë që Abetarja e unifikuar të përdoret në shkollat shqipe të Maqedonisë përveç fondit të ulët të orëve për këtë lëndë.
“Në gjuhën shqipe, në klasën e parë, sipas planit mësimor ekzistojnë pesë orë mësimore kurse në Shqipëri në klasë të parë ka nëntë orë mësimore në gjuhën shqipe dhe ky tekst me këtë e vështirëson punën e mësuesit sepse mësuesi duhet së paku tre deri në katër orë të punoj me abetare, atëherë nuk I mbetet për aktivitetet tjera mësimore. Prandaj, duhet një arsyetim, një shpjegim se si të përdoret kjo ose si të bëhet racionalizimi I abetares, I përmbajtjeve mësimore”, deklaroi Xheladin Murati, profesor.
Gjuhëtari Mustafa Ibrahimi vlerëson se Abetarja e unifikuar duhet të jetë literaturë parësore për filloristët shqiptarë të Maqedonisë dhe jo libër shtesë.
“Abetarja duhet të jetë si literaturë parësore sepse ne e dimë se fillimi I njohurive të gjuhës, të kulturës dhe të identitetit fillon me abetaren dhe kjo sipas meje duhet të instalohet si lëndë parësore ndërsa si dytësore mund të jenë gazetat e ndryshme që u ndalën Fatosi dhe Gëzimi të cilat mund të jenë si literaturë shtesë por abetarja duhet të jetë ajo që duhet të jetë e unifikuar, do të jetë një, më profesionale dhe me një metodologji moderne, bashkëkohore me të cilën fëmijët duhet të punojnë në këtë drejtim”, tha Mustafa Ibrahimi, gjuhëtar.
Lindita Rugova, dekane e Fakultetit të Filologjisë në Prishtinë thotë se mësimdhënësit duhet të jenë të lirë në përzgjedhjen e teksteve mësimore.
“Gjithmonë kur ke një libër alternativë ke mundësi të përdorësh tekste nga ky libër, nga libri tjetër se jo gjithmonë ato që zgjidhen janë më të mirat. Nuk kam asgjë kundër abetares, është shumë mirë që është bërë. Sa më shumë resurse, sa më shumë materiale që përdorin arsimtarët është mirë. Mirë që janë bërë të përbashkëta në aspektin e afrimit të aspektit kulturor sepse gjuhësor e kemi, një gjuhë e kemi por në aspektin kulturor dallohet jetesa në Tiranë nga jetesa në Shkup dhe jetesa në Prishtinë”, theksoi Lindita Rugova, Dekane e Fakultetit të Filologjisë në UP.
Pavarësisht shënimit të ditës së Abetares dhe pranisë të ministrave shqiptar të arsimit nga radhët e BDI-së Abetarja mbetet shumë larg vënies në zbatim në shkollat tona. Marrëveshja mes Shqipërisë e Maqedonisë e firmosur prej 7 vitesh nuk ka dhënë asnjë rezultat në këtë drejtim. /Alsat.mk
Qeveria ka shpallur gjendje krize 30-ditore në Komunën e Gostivarit më 21 korrik 2026, pasi vetëqeverisja lokale nuk ka kapacitet të përballet në mënyrë të pavarur me ndotjen serioze të ujit të pijshëm dhe përhapjen e epidemisë në qytet.
Çfarë do të thotë shpallja e gjendjes së krizës?
Gjendja e krizës shpallet kur ekzistojnë rreziqe që kërcënojnë seriozisht të mirat materialo-teknike, shëndetin dhe jetën e njerëzve, kurse parandalimi i tyre kërkon volum më të madh të burimeve dhe menaxhim të centralizuar. Në rastin e Gostivarit, ky vendim nënkupton:
-Marrja e kontrollit: Qeveria qendrore merr përgjegjësinë për menaxhimin e krizës, pasi ndërmarrjet lokale dështuan në sanimin e situatës.
-Mobilizimi maksimal: Të gjitha institucionet shtetërore, ndërmarrjet publike dhe burimet në dispozicion vihen në funksion të zgjidhjes së problemit me furnizimin me ujë.
-Aktivizimi i QMK-së: Aktivizohet Shtabi Kryesor pranë Qendrës për Menaxhim me Kriza, i cili mblidhet vazhdimisht dhe koordinon të gjitha aktivitetet në terren.
Cilat masa po ndërmerren në Gostivar?
Qëllimi i gjendjes së shpallur të krizës është vënia urgjente në funksion e një sistemi të sigurt të furnizimit me ujë përmes këtyre masave:
-Sanim urgjent: Inxhinierët dhe ekspertët shtetërorë marrin menjëherë përsipër pastrimin, dezinfektimin dhe aftësimin e ujësjellësit të qytetit.
-Sigurimi i ujit alternativ: Vazhdon shpërndarja urgjente e 50.000 litrave ujë të pijshëm falas në ditë përmes pikave të posaçme për qytetarët.
-Inspektime dhe hetime të rrepta: Inspektoratet shtetërore kryejnë kontrolle të jashtëzakonshme në punën e ndërmarrjes lokale, ndërsa Prokuroria Publike po zhvillon një hetim të detajuar për të përcaktuar përgjegjësinë penale për rrezikimin e shëndetit të qytetarëve.
-Angazhimi i burimeve: Nëse lind nevoja, shteti mund të angazhojë edhe burimet e Direksionit për Mbrojtje dhe Shpëtim (DMSH) dhe të Armatës.
Kur shpallet ligjërisht gjendja e krizës?
Sipas Ligjit për Menaxhim me Kriza, Qeveria me propozim të Komitetit Drejtues e merr këtë vendim kur plotësohen kushtet e mëposhtme:
-Intensitet i lartë i rrezikut: Kur ka rrezik akut për shëndetin (epidemi, burime të helmuara), katastrofa natyrore (zjarre, përmbytje) ose kërcënime të sigurisë.
-Ezaurimi i burimeve lokale: Kur organet e vetëqeverisjes lokale (komuna dhe shtabi i krizës i qytetit) nuk kanë kapacitet, makineri ose financa të mjaftueshme për të lokalizuar dëmin vetë.
-Nevoja për procedura të shpejta administrative: Mundëson furnizimin urgjent me materiale (klor, filtra, gypa) pa procedura të gjata dhe të ndërlikuara burokratike apo tendera, me qëllim që të parandalohen pasojat e mëtejshme.
-Gjendja e krizës në një rajon mund të zgjasë më së shumti 30 ditë, ndërsa nëse ka nevojë për zgjatjen e saj, Qeveria duhet të kërkojë miratimin e Kuvendit.
Në mbledhjen e sotme të 195-të, Qeveria, me propozim të Komitetit Drejtues, të përbërë nga ministri i Mbrojtjes Vlado Misajllovski, ministri i Punëve të Jashtme dhe Tregtisë së Jashtme Timço Mucunski, ministri i Punëve të Brendshme Pançe Toshkovski, ministri i Shëndetësisë Sasho Klekovski, ministri i Transportit Aleksandar Nikolloski dhe drejtori i Drejtorisë për Mbrojtje dhe Shpëtim Stojançe Angellov, si dhe anëtarët e jashtëm – ministri i Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor Muhamed Hoxha, ministri i Bujqësisë, Pylltarisë dhe Ekonomisë së Ujërave Borçe Serafimovski, drejtori i Shërbimit për Punë të Përgjithshme dhe të Përbashkëta Ivica Tomovski, drejtoresha e Institutit të Shëndetit Publik Marija Andonovska, drejtori i Agjencisë për Ushqim dhe Veterinari Oliver Milanov, drejtoresha e Inspektoratit të Mjedisit Jetësor Ivana Ginovska dhe kryetari i BNJVL-së dhe njëherësh kryetar i Qytetit të Shkupit Orce Gjorgjievski, mori vendim për shpalljen e gjendjes së krizës në Komunën e Gostivarit për një periudhë prej 30 ditësh.
Duke qenë se vetëqeverisja lokale nuk është në gjendje të përballet me situatën e krijuar në Komunën e Gostivarit, sic thuhet në komunikatë, Qeveria mori këtë vendim me qëllim të koordinimit më të shpejtë të institucioneve, rikthimit në funksion të sistemit të furnizimit me ujë dhe sigurimit të ujit të pijshëm për qytetarët në afatin sa më të shkurtër.
Shëndeti i qytetarëve të Komunës së Gostivarit mbetet prioritet i Qeverisë dhe institucionet janë të përkushtuara për zgjidhjen e plotë të këtij problemi – thuhet në komunikatën e Qeverisë.
Njëkohësisht, Qeveria pret që Prokuroria Publike të zhvillojë një hetim të detajuar dhe ta zbardhë plotësisht rastin, duke theksuar se duhet të ketë përgjegjësi për secilin që ka rrezikuar shëndetin dhe jetën e qytetarëve të Gostivarit.
Në kuadër të manifestimit “Tetova n’Festë”, mbrëmë fëmijët por edhe shumë qytetarë të rajonit të Tetovës dhe jo vetëm, patën mundësinë të shijojnë një mbrëmje të veçantë me SHKA “Xheladin Zeqiri”, maskota të dashura dhe shumë lojëra argëtuese, ku kaluan çaste të bukura plot buzëqeshje, argëtim dhe atmosferë festive në zemër të Tetovës.
Mbrëmja u organizua nga Komuna e Tetovës kurse organizatorët e kësaj mbrëmjeje ishin Elez Mema dhe Albin Ajredini, të cilët me shumë përkushtim kishin bërë të mundur realizimin e këtij aktiviteti.
Valle e Shqipërisë së Mesme nga Grupi i fëmijëve, këngë për fëmijë, SH.K.A “Xheladin zeqiri” Vallja “Kongresi i Manastirit” dhe “14 Marsi”, këngët “Tetova qyteti im”, “Kitara ime”, “Fjalët e Qiririt”, “Ndalu Vlla ta Puthi Pushkën”, Xhamadani Kuq si Gjaku” si dhe Koreodrama “ Kur dasma u be luft e lufta Liri” nga Grupi i vajzave entuziazmuan publikun dhe fëmijtë e pranishëm në Sheshin e Tetovës.
Kjo natë e bukur u përmbyll me interpretimin e fundit nga Adea Munishi me këngën “Lulkuqja e Gjakovës” ku të gjithë fëmijët u bashkuan në skenë dhe kënduan së bashku.
Mbrëmë skena u takoi fëmijëve. Ata na dhuruan këngë, valle dhe emocione të bukura, një mbrëmjen e mbushur me emocione, buzëqeshje dhe shumë talent, duke dëshmuar se fëmijët tanë janë pasuria më e madhe dhe se arti është gjuha më e bukur për të shprehur ëndrrat, dashurinë dhe kulturën tonë./Tv Koha/
ÇFARË DO TË THOTË SHPALLJA E GJENDJES SË KRIZËS NË GOSTIVAR ?
QEVERIA SHPALL GJENDJE KRIZE 30-DITORE NË KOMUNËN E GOSTIVARIT
“TETOVA N`FESTË”: TETOVA FESTOI ME FËMIJËT!
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Azizi zbulon dyfytyrësinë e Ali Ahmetit: Ja vazali që e mbronte Gruevskin
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
