Lajme nga vendi
Besimi: Në Buxhetin e propozuar për vitin 2023 shpenzimet kapitale janë më të larta se deficiti i buxhetit
Buxheti i propozuar për vitin 2023 është në pajtim me rregullën e artë në financat publike – shpenzimet kapitale janë më të larta se deficiti buxhetor, përkatësisht do të merret hua vetëm për financim të projekteve investuese. Realizimi i buxhetit do të udhëhiqet sipas parimit vlerë për paratë e investuara, me ç’rast do të kihet kujdes që paratë e qytetarëve të shfrytëzohen atje ku japin efekte më të mëdha në realizimin e qëllimeve për cilësi më të madhe të jetës, tha ministri i Financave, Fatmir Besimi duke e arsyetuar Propozim-buxhetin e plotësuar të Republikës së Maqedonisë së veriut për vitin 2023 në fillim të mbledhjes së sotme të Kuvendit.
Propozim-buxheti për vitin 2023, thekson ministri, është real, i locon prioritetet dhe alokon në mënyrë adekuate mjete të qytetarëve dhe ndërmarrjeve. Gjatë vitit 2023 është planifikuar përmirësim i vazhdueshëm i sistemit për planifikim të Buxhetit, përmes kontrollit më të mirë të shpenzimeve dhe ndërmarrjes së propozim masave të caktuara në anën e shpenzimeve dhe anën e të ardhurave.
“Të ardhurat e përgjithshme të Buxhetit për vitin 2023 janë planifikuar në nivel prej 282,1 miliardë denarë dhe të njejtat janë për 14,8 për qind më të larta në raport me vitin 2022, përderisa shpenzimet janë planifikuar në nivel prej 324,8 miliardë denarëve apo për 12,6 më të larta në krahasim me vitin 2022. Deficiti buxhetor është planifikuar në nivel prej 4,6 për qind të BPV-së së planifikuar apo 42,7 miliardë denarë”, sqaroi Besimi.
Projeksionet për të ardhurat e Buxhetit për vitin 2023 bazohen në zërat e ardhshëm – realizim i të ardhurave në vitin rrjedhës 2022, pritjet për rritjen ekonomike dhe përmirësim të efikasitetit dhe efektivitetit të sistemit për pagesë të të ardhurave publike.
“për realizim të projeksioneve të të ardhurave janë planifikuar masa dhe aktivitete në drejtim të përmirësimit të rregullativës tatimore ekzistuese; uljes së evazionit tatimor; vendosje e teknologjive avancuese; modernizim dhe automatizim i proceseve të punës; përforcim i kapaciteteve të institucioneve për grumbullim të të ardhurave; pagesë e rritur dhe më efikase e të ardhurave tatimore; si dhe përforcim i koordinimit institucional”, theksoi Besimi.
Të ardhurat e përgjithshme tatimore, të cilat i përfshijnë të ardhurat në bazë të tatimit të fitimit, tatimit të të ardhurave personale, tatimit të vlerës së shtuar, akcizave, të dhënave importuese dhe të ardhurave të tjera tatimore dhe të ardhurave individuale të shfrytëzuesve buxhetorë, në Buxhetin për vitin 2023 janë projektuar në shumë prej 162,6 miliardë denarë, që, siç tha, është për 13,6 për qind mbi shumën e të ardhurave të planifikuara me Buxhetin për vitin 2022. Të njejtat marrin pjesë me 17,7 për qind në BPV-në për vitin 2023, që është përafërsisht njejtë me pjesëmarrjen në vitin e kaluar.
Shtoi se shpenzimet e përgjithshme në Buxhetin për vitin 2023, janë planifikuar në shumë prej 324,8 miliardë denarë, apo për 36,3 miliardë denarë më të larta në raport me Buxhetin për vitin 2022.
Shpenzimet rrjedhëse për vitin 2023 janë planifikuar në shumë prej 276,1 miliardë denarë apo për 7,7 për qind më shumë në raport me vitin 2022, janë dedikuar për pagesë të rregullt të rrogave për të punësuarit në sektorin publik, pagesë të rregullt dhe me kohë të pensioneve, të ardhura të garantuara minimale dhe të drejta të tjera sociale, pagesë të subvencioneve në bujqësi, mbështetje të ndërmarrjeve të vogla dhe mesme, mbështetje dhe subvencionim i aktiviteteve inovative, si dhe mbështetje të sektorit energjetik.
“Qëllimi i Propozim – Buxhetit për vitin 2023 është të ndihmojë në zbutjen e pasojave nga kriza energjetike, të sigurojë financim të papengueshëm të integrimeve euroatlantike, përmbushje të standardeve të NATO-s, por edhe të vendosë bazë për rikuperim ekonomik dhe të sigurojë përshpejtim të rritjes ekonomike. Ky Propozim-Buxhet është dizajnuar për përmbushje të përcaktimit për konsolidim fiskal dhe sigurim të qëndrueshmërisë fiskale”, shtoi Besimi.
Shpenzimet kapitale janë planifikuar në nivel prej rreth 48,8 miliardë denarë apo për rreth 51,8 për qind më lartë në raport me planin për vitin 2022, me ç’rast për financim të investimeve është planifikuar të sigurohen mjete nga disa burime dhe atë: mjete buxhetore, IPA fonde dhe kredi. Niveli i planifikuar i shpenzimeve kapitale për vitin 2023 merr pjesë me 5,3 për qind të BPV-së.
Deficiti i projektuar për vitin 2023 në shumë prej 42,7 miliardë denarëve si dhe pagesa e borxhit në shumë prej 52,1 miliardë denarë, prej të cilave borxhi i jashtëm në shumë prej 36,5 miliardë denarëve dhe borxhi vendor në shumë prej 15,6 miliardë denarëve, do të financohen përmes detyrimit vendor dhe të huaj.
Lajme nga vendi
Kronika e zezë – Tetovë dhe Gostivar, 22 Tetor
Dje, zyrtarë policorë nga Sektori për Polici Kriminalistike pranë SPB Tetovë dhe nga ekipi mobil “Task Force”, në koordinim me përfaqësues të Inspektoratit Shtetëror të Tregut dhe Drejtorisë së të Ardhurave Publike, kanë realizuar kontroll aksional në një objekt hotelerie në Qendrën Tregtare të Qytetit në Tetovë.
Me këtë rast, para objektit është zënë një 48-vjeçar nga Tetova dhe gjatë kontrollit tek ai është gjetur një substancë e bardhë pluhur, pas çka është privuar nga liria.
Ndërsa, brenda në objekt, te pronari 54-vjeçar nga fshati Trebosh janë gjetur 15 paketime me substancë të bardhë pluhur, pas çka edhe ai është privuar nga liria.
Të dy janë ndaluar në stacionin policor dhe pas dokumentimit të plotë të rasteve, ndaj tyre do të vijojë parashtresë përkatëse.
…….
Dje në orën 12:00 në Stacionin Policor Gostivar, nga Ndihma e Shpejtë Mjekësore Gostivar është denoncuar se te ata është sjellë një 15-vjeçar nga Gostivari pa shenja jete. Sipas denoncimit, në shtëpinë e tij në Gostivar ai kishte rrëshqitur dhe ka rënë shkallëve, ndërsa pasi është pranuar në spital, pas reanimimit të kryer ka shfaqur shenja jete dhe me automjet të Ndihmës së Shpejtë Mjekësore Gostivar është transferuar në Kompleksin e Klinikave “Nënë Tereza” në Shkup, ku i janë konstatuar lëndime të rënda trupore. Është njoftuar prokurori publik, është kryer këqyrje në vendngjarje dhe po merren masa për zbardhjen e ngjarjes.
…….
Dje në orën 19:10 në Stacionin Policor Tetovë, një 38-vjeçar nga Tetova ka denoncuar se rreth orës 18:30 në rrugën “Todor Cipovski Merxhan”, djali i saj 11-vjeçar është sulmuar fizikisht nga një i mitur tjetër. Po merren masa për zbardhjen e rastit.
……
Dje në orën 22:30 në Hanet e Mavrovës, zyrtarë policorë nga Stacioni Policor Mavrovë kanë privuar nga liria një 22-vjeçar nga Shkupi. Gjatë një kontrolli në trafik është ndaluar automjeti i udhëtarëve “Volksëagen Golf” me targa të Shkupit, të cilin e drejtonte ai, me ç’rast është konstatuar se e drejtonte pa pasur leje drejtimi. Automjeti është konfiskuar dhe pas dokumentimit të plotë të rastit do të vijojë parashtresë përkatëse.
……..
Dje në orën 20:00 në Stacionin Policor Gostivar, një 71-vjeçar nga Gostivari ka denoncuar se rreth orës 18:30 te Stacioni i Autobusëve në Gostivar, derisa po kryente detyrat e punës si taksist, është sulmuar fizikisht nga një person. Po merren masa për zbardhjen e rastit.
…….
Dje në orën 13:25, zyrtarë policorë nga Stacioni Policor Gostivar kanë privuar nga liria një 29-vjeçar nga Gostivari, i cili ditën e mëparshme është denoncuar nga nëna e tij 53-vjeçare se në disa raste e ka kërcënuar. Pas dokumentimit të plotë të rastit, ndaj tij do të parashtrohet kallëzim përkatës.
……
Pas mesnate në orën 02:00 në SPB Tetovë është denoncuar se ka shpërthyer zjarr në një arë në fshatin Sellarcë e Epërme. Zyrtarë policorë nga Stacioni Policor Zherovjan kanë dalë në vendngjarje dhe kanë konstatuar se është djegur kashtë, e cila ishte grumbulluar në disa pirgje. Ekipi i Njësisë Territoriale Kundër Zjarrit e ka shuajtur zjarrin, ndërsa persona të lënduar nuk ka. Këqyrja e vendngjarjes është kryer nga ekipi i SPB Tetovë.
Lajme nga vendi
Në shtator, tetë burra në Maqedoni u diagnostikuan me HIV, vetëm këtë vit janë regjistruar 49 raste të reja
Në shtator të këtij viti, në Maqedoninë e Veriut u regjistruan tetë raste të reja me HIV/AIDS, të gjitha te persona të gjinisë mashkullore, tregojnë të dhënat nga buletini më i ri mujor i Institutit të Shëndetit Publik (ISHP). Katër nga personat e diagnostikuar rishtazi janë të moshës 30 deri në 39 vjeç, ndërsa nga një rast është regjistruar në grupmoshat 15–19 vjeç, 20–29 vjeç, 40–49 vjeç dhe 50–59 vjeç, transmeton Portalb.mk.
Në shtator u raportuan edhe dy raste të vdekjes te persona me HIV, të cilët ishin regjistruar më parë me këtë infeksion, përkatësisht në vitin 2015 dhe 2018. Të dy personat që vdiqën ishin të moshës 40 deri në 49 vjeç. Sipas të dhënave të ISHP-së, nga fillimi i vitit 2026 deri më 30 shtator, në vend janë regjistruar gjithsej 49 raste me HIV/AIDS.
Që nga fillimi i regjistrimit të rasteve, në vitin 1987, e deri në shtator të vitit 2026, në vend janë regjistruar gjithsej 778 persona me HIV/AIDS. Prej tyre, 520 persona jetojnë me HIV/AIDS, 144 kanë vdekur, ndërsa 114 figurojnë si të humbur për ndjekje, përkatësisht si persona që janë shpërngulur jashtë vendit.
Në buletinin për sëmundjet akute infektive thuhet se gjatë shtatorit në Maqedoninë e Veriut katër persona kanë vdekur nga ethet e Nilit Perëndimor, ndërsa gjithsej 1.042 persona janë prekur nga sëmundje akute infektive. Numri i të prekurve është 22 përqind më i lartë krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar, kur ishin regjistruar 854 raste.
“Të katër personat që kanë vdekur ishin të moshës 65 deri në 70 vjeç dhe te ta ishte diagnostikuar forma neuroinvazive e etheve të Nilit Perëndimor. Ata ishin të hospitalizuar në Klinikën Universitare për Sëmundje Infektive dhe Gjendje Febrile në Shkup, ndërsa te të gjithë ishin regjistruar edhe sëmundje shoqëruese”, thuhet në buletin.
Epidemia e etheve të Nilit Perëndimor është ende në vazhdim.
Pjesa më e madhe e sëmundjeve infektive të regjistruara në shtator ishin infeksione të zorrëve. Nga gjithsej 1.042 rastet e raportuara, 694 ishin raste me enterokolit, që përbëjnë 66,6 përqind të të gjitha sëmundjeve akute infektive të regjistruara.
Krahasuar me shtatorin e vitit të kaluar, kur ishin raportuar 465 raste me enterokolit, këtë vit është shënuar rritje prej 49,2 përqind. Nga fillimi i këtij viti deri në fund të shtatorit janë regjistruar 4.313 raste, që është 43,1 përqind më shumë sesa në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Në vendin e dytë për nga shpeshtësia janë lija e dhenve, me 123 persona të prekur, të ndjekura nga salmoneloza me 56 raste, zgjebja me 47 raste dhe infeksionet bakteriale e intoksikimet e shkaktuara nga ushqimi me 30 raste.
Në shtator u regjistruan edhe 29 raste të mononukleozës infektive, tetë raste të sëmundjes së legjionarëve dhe gjashtë infeksione të shkaktuara nga bakteri Escherichia coli.
Lajme nga vendi
Ministria e Transformimit Digjital në RMV bllokon përkohësisht trafikun e jashtëm në internet si masë parandaluese
Ministria e Transformimit Digjital informon se, si pjesë e aktiviteteve parandaluese, trafiku i jashtëm në internet në sistemet e prekura është bllokuar përkohësisht, me qëllim parandalimin e shfrytëzimit të mundshëm të dobësive.
Prandaj, ata theksojnë se Ministria, përmes Sektorit të Sigurisë Kibernetike dhe ekipit qeveritar të sigurisë kompjuterike (MKD-GOV-CSIRT), vazhdon me monitorimin e zgjeruar dhe të vazhdueshëm të kërcënimeve kibernetike, analizën e ngjarjeve të sigurisë dhe të dhënave të regjistrave, si dhe kontrollin e treguesve të mundshëm të kompromentimit.
Përndryshe, institucionet qeveritare dhe kompanitë në të gjithë Evropën dhe botën u detyruan të mbyllin faqet e tyre të internetit dje, pasi u zbuluan të meta serioze në gjuhën e programimit mbi të cilën bazohet pjesa më e madhe e internetit, raportuan mediat botërore.
Ministria e Transformimit Digjital informon se, si pjesë e aktiviteteve parandaluese, trafiku i jashtëm i internetit në sistemet e prekura u bllokua përkohësisht, me qëllim parandalimin e shfrytëzimit të mundshëm të dobësive.
Më pas, shtohet, u kryen kontrolle në versionet e softuerit dhe u aplikuan patch-e dhe përditësime të përshtatshme sigurie, si dhe u kontrollua funksionaliteti dhe siguria e serverëve të internetit.
Masat, thonë nga Ministria, synojnë të zvogëlojnë rrezikun e aksesit të paautorizuar dhe kompromentimit të mundshëm të serverëve të internetit.
“Sipas kontrolleve të kryera deri më tani, nuk janë gjetur indikacione për shfrytëzim të suksesshëm të dobësive të listuara ose për kompromentimin e faqeve të internetit të Qeverisë dhe ministrive”, thuhet në njoftim.

