Lajme nga vendi
Bashkë me blerjet online, rriten edhe mashtrimet
Në bazë të të dhënave të Asociacionit për Tregti Elektronike, në Maqedoninë e Veriut blerjet online gjatë vitit të kaluar kanë shënuar rritje për 25 për qind krahasuar me një vit më herët, përkatësisht më 2021.
Qytetarët e Maqedonisë së Veriut gjatë blerjeve on-line në vitin 2022 kanë shpenzuar rreth 550 milionë euro, me ç’rast janë realizuar 16.7 milionë transaksione elektronike në 1 mijë e 891 dyqane online.
Nga Asociacioni për Tregti Elektronike theksojnë se ashtu siç ka shënuar rritje tregtia legale online, me po të njëjtën shpejtësi shënon rritje dhe tregtia gri në internet.
Nga ky asociacion theksojnë se qytetarët duhet të kenë kujdes se nga cilat dyqane blejnë në formë elektronike, përkatësisht nëse ato janë të regjistruara dhe kanë adresë dhe llogari të regjistruar ku mund të bëhen ankesat rreth produkteve.
Qytetarët më së shumti ankohen për cilësinë e produkteve
Por, qytetarët shprehen se jo rrallëherë janë mashtruar nga reklamat, ndërkohë që produkti që u ka ardhur në shtëpi, ka qenë larg cilësisë që u është prezantuar gjatë reklamimit, madje kanë pranuar dhe produkte që paraqesin rrezik për jetën e tyre.
“Nuk mund të jap një vlerësim më konkret, më profesional përpos përvojës që ka pasur babai im, pasi unë nuk parapëlqej të blej asgjë nga dyqanet elektronike. Babai im bëri një porosi përmes rrjetit social Facebook dhe jo vetëm që produkti ishte ‘fake’ por kufjet i shpërthyen në dorë derisa mbusheshin me rrymë”, tregon Stefani.
Edhe Linda thotë se ka mbetur shumë e zhgënjyer nga blerjet online.
“Disa herë pyeta nëse atletet janë origjinale. M’u përgjigjën se po. Por, në fakt ishte mashtrim. Për këtë fatkeqësisht u binda kur mora porosinë në shtëpi. Dhe, s`kisha mundësi t’i kthej”, thotë ajo.
Por, jo të gjithë kanë eksperienca të këqija.
Monika thotë se zakonisht bën blerje në shitoret elektronike për të kursyer kohë dhe njëherësh përmes tregtisë elektronike shfrytëzon dhe ofertat promovuese për të blerë më lirë.
Ajo thotë se gjithmonë ka mbetur e kënaqur nga blerjet online pasi asnjëherë nuk blen përmes rrjeteve sociale, por nga faqet zyrtare të kompanive të njohura të vendit.
“Gjithmonë flitet për rreziqet e blerjeve online, por në fakt nuk shoh se diçka bëhet në këtë drejtim për të edukuar qytetarët që nuk kanë njohuri të mjaftueshme elektronike.Blerjet online për mua personalisht kanë më shumë përparësi në krahasim me blerjet tradicionale në dyqane fizike. Ajo që mua levërdis është fakti se kam më shumë komoditet, pra më kursen kohën dhe e dyta në dyqanet online çmimet janë më të ulëta” ,thotë Monika.
Mashtrimet gjatë shitjeve online më së shumti bëhen përmes rrjeteve sociale
Nga Organizata e Konsumatorëve në Maqedoninë e Veriut bëjnë të ditur se mbi 20 për qind e ankesave që kanë mbritur deri te kjo organizatë, kanë të bëjnë me mashtrimet gjatë blerjeve online.
Martina Gërnçarevska nga kjo organizatë, thotë për Radion Evropa e Lirë se qytetarët që kanë realizuar blerje përmes faqeve të reklamuara në rrjetet sociale janë ata që janë më të zhgënjyerit për sa i përket cilësisë së produkteve të blera online.
“Pjesa më e madhe e dyqaneve online në rrjetet sociale fare nuk janë të regjistruara dhe pikërisht këtu fillon mashtrimi.Problemi qëndron edhe në atë se gjatë blerjeve përmes rrjeteve sociale konsumatorët nuk marrin llogari fiskale e as garanci për cilësinë e produktit. Kështu që, produkti nëse është i prishur apo ka çfarëdo lloj dëmtimi konsumatorët nuk mund të iniciojnë procedurë për mbrojtjen e të drejtave të tyre”, thekson Gërnçarevska.
Ajo konsideron se mbrojtja më mirë mbetet kërkimi i informacioneve për dyqanet që i shesin produktet e caktuara, nëse janë të regjistruara si kompani në regjistrin qendror dhe nëse kanë një adresë ku mund të bëhen ankesat.
Inspektorati mund të veprojë vetëm nëse shitoret online janë të regjistruara
Ndërkohë, nga Inspektorati Shtetëror i Tregut bëjnë të ditur se në saje të ankesave të qytetarëve mund të veprojnë në mbrojtje të konsumatorëve duke u thirrur në Ligjin për Tregtinë Elektronike.
Por, nga inspektorati theksojnë se për të qenë në gjendje të veprojnë, tregtari duhet të jetë i regjistruar në një adresë të ndryshme nga adresa e shtëpisë, për shkak se Inspektorati i Tregut nuk ka kompetencë për të kryer mbikëqyrjen në një shtëpi gjegjësisht pronë private.
Problem më vete, sipas këtij institucioni, është dhe fakti se Inspektorati Shtetëror i Tregut nuk ka kompetenca për kompanitë ndërkombëtare që funksionojnë jashtë territorit të vendit.
“Inspektorati vepron në përputhje me kompetencat e tij që domethënë vetëm nëse kërkesa e paraqitur është për ndonjë tregtar të regjistruar që lëshon llogari fiskale, pasi ajo shërben si dëshmi për veprimet tona. Kurse, ata që shesin nëpërmjet rrjeteve sociale zakonisht nuk janë të regjistruar dhe për këtë arsye është e pamundur që të gjenden dhe të veprohet sipas dispozitave të denoncimit”.
“Gjithashtu, për qytetarët të cilët bëjnë porosi në dyqane jashtë territorit të vendit, ju informojmë se Inspektorati Shtetëror i Tregut nuk ka kompetenca mbi tregjet ndërkombëtare që janë jashtë territorit të Maqedonisë së Veriut”, theksojnë nga Inspektorati Shtetëror i Tregut.
Do theksuar se gjatë vitit të kaluar në Ministrinë e Punëve të Brendshme kanë arritur 27 ankesa për mashtrim gjatë blerjeve online, prej të cilave Policia ka iniciuar 9 raste në organet e drejtësisë për veprën penale “mashtrim”.(REL)
Mevlan Ademi, një nga iniciuesit e studentëve që kërkuan provim të jurispodencës në gjuhën shqipe thotë se nuk ka nevojë për krijimin e ligjit të ri, pasi që majfton ligji për përdorimin e gjuhëve, që studentët sipas nevojës dhe dëshirës, të i nënshtrohen testit të jurispodencës në gjuhën e tyre amëtare. Ademi thotë se deklaratat e Ministrit të Drejtësisë i shohin si të pabaza dhe jo korrekte.
Ademi thotë se ka dy vite që merren me këtë çështje por që ende nuk kanë gjetur zgjidhje.
Ndërsa nuk përjashton edhe mundësinë e protestave nëse nuk merren parasysh kërkesat e tyre.
Për provimin e jurisprudencës, Televizioni Koha e pyeti edhe ambasadorin e BE-së Mihalis Rokas i cili tha se duhet të zhvillohet me dialog gjithëpërfshirës me palët e interesuara dhe të mos politizohet.
“Ne jemi të vetëdijshëm për këtë çështje, e cila ka pasur shumë jehonë publike gjatë ditëve të fundit. Natyrisht, Kushtetuta dhe legjislacioni kombëtar duhet të respektohen dhe kur lindin çështje të tilla është thelbësore që të zhvillohet një dialog gjithëpërfshirës me të gjithë palët e interesuara, në mënyrë të matur dhe, mundësisht, pa u politizuar”, u shpreh Mihails Rokas – Ambasador i BE-së në RMV.
Përndryshe, për provimin e jurispodencës në gjuhën shqipe pati deklarata kontradiktore edhe të kryeministrit të vendit, Hristjan Mickoski i cili fillimisht tha se të gjithë ata që duan mund t’i testojnë njohuritë e tyre në gjuhën amëtare, që një ditë më pas ta demanton veten dhe të kërkoj ligj të ri! Ndërkaq Ministri i Drejtësisë Igor Fillkov në vend se të zbaton ligjin po bën interpretim të tij, akuzojnë partitë opozitare. Në këtë debat u përfshi edhe Ambasadori i Shqipërisë Denion Meidani duke i mbështetur fuqishëm studentët shqiptar që kërkojnë provimi i jurispodencës të mbahet në gjuhën shqipe. TV KOHA
Edhe kjo e shtunë e gjeti Stacionin e Autobusëve në Tetovë, me pamjet e njëjta. Njerëz që udhëtonin, valixhe, autobusë që merrnin udhëtarët, përqafime ndarjesh dhe dëshira për kthim sa më të shpejtë.
Destinacionet e autobusëve tashmë dihen. Gjermania, Italia, Zvicra janë bërë destinacione tepër të preferuara për qytetarët e rajonit të Pollogut.
Në jëtë stacion dëgjon histori nga më të ndryshmet. Dikush blen biletën për një drejtim, dikush kthyese, tjetri shkon të punojë apo për vizitë, kurse të tjerët kthehen pas pushimeve.
“Udhëtoj për në Hamburg – Gjermani. Shkoj të punoj ta nxjerrim një kafshatë buk. Jam nga Sallareva, fëmijtë I kemi atje por ne pleqtë më shpesh vijmë në vendlindje”
“Edhe unë udhëtoj në Hamburg. Jam pensionist, familjen e kam atje, kam ardhë për nja dy muaj në pushim me bashkëshorten”
-A do të ktheheni përgjithmonë në vendlindje?
“Une po, por fëmijtë nuk besoj! Fëmijtë I kanë fëmijtë atje, ata vijnë për pushime 1 muaj kur janë pushimet, por fëmijtë e tyre s`besoj, janë asimiluar”
-Cila është arsyeja?
“Unë kur kam dalë në Gjermani kam qenë 17 vjeç. Tash I kam 72, ku është arsyeja? Përse kam dalë unë atje? Jo se s`ka perspektivë, por këtu s`ka besë, fjala e dhënë mungon këtu”
“Udhëtoj në Folinjo të Italisë, atje jetoj dhe mësoj. Kam lindur në Folinjo kurse vij nga Makedonski Brodi”
-Mendoni të ktheheni në Maqedoni?
“Gjithcka është e mundshme, varet!”
“Jam nga Pallatica, shkoj në Itali për të punuar. Në Itali më duket më mirë për të punuar se atje e kam edhe familjen. Besoj se një ditë do të kthehem në Maqedoni”.
Kjo e shtunë e gjeti Stacionin e Autobusëve në Tetovë pa një rrëmujë të madhe. Mbase për shkak se jemi në prag të muajit të bekuar të Ramazanit dhe njerëzit duan që këtë Ramazan ta kalojnë pranë familjes.
Shpresojmë që rrëmuja të bëhet në prag të Fitër-Bajramit kur shumë mërgimtarë pritet të kthehen në vendlindje. Ardhje të cilës I gëzohen, jo vec familjarët e tyre, por edhe bizneset për shkak të impaktit ekonomik që sjellin mërgimtarët. TV KOHA
Dilema nëse gratë duhet që në mënyrë të pavarur të vendosin se si do të lindin – në mënyrë natyrale apo me ndërhyrje cesariane, është bërë një ndër çështjet më të ndjeshme në shoqërinë bashkëkohore. Edhe pse e drejta personale mbi trupin është çështje thelbësore e autonomisë, mjekësia paralajmëron se lindjet nuk janë vetëm akt personal, por një proces i ndërlikuar biologjik që sjell rreziqe potenciale.
Në Maqedoninë e Veriut, shkalla e lindjeve me ndërhyrje cesariane, sipas gjinekologëve, është rreth 43%, shumë lartë mbi mesataren evropiane. Derisa vendet evropiane kanë vendosur rregulla se kur dhe pse duhet të bëhet prerja cezariane, në vendin tonë thuajse çdo e dyta lindje përfundon me operacion, që e shndërron këtë intervenim nga domosdoshmëria mjekësore në një praktikë të përgjithshme.
Mjekët thonë se ky trend është rezultat i frikës nga dhimbjet, informimi jo i mjaftueshëm, por edhe ves kulturologjik tek një pjesë e grave shtatzëna dhe mjekëve për të zgjedhur rrugën më të sigurtë dhe më të parashikueshme.
MERALE REXHEPI – GJINEKOLOGE
“Shkaqet kryesore për lindjet me prerje cezariane janë, e para që mund të them, është mosha e shtyrë e nënës për lindjen e parë, kuptohet se karriera, shkollimi, punësimi, shumë të zëna, prandaj dhe e anulon lindjen e parë kështu që cdo lindje që bëhet pas moshës 35 vjecare llogaritet si lindje e rrezikuar, shtatëzani e rrezikuar, në ato raste shkohet me prerje cezariane, e tash në qoftë se një paciente njëherë lind me prerje cezariane gjasat janë shumë të mëdha që edhe lindjet e tjera do të shkojnë me prerje cezariane”
Në këtë drejtim vazhdimisht zhvillohen debate se ku duhet të vendoset kufiri. Në aspektin mjekësor, ndërhyrja cesariane rekomandohet në raste kur lindja natyrale paraqet rrezik për nënën apo foshnjën.
Por, mjekët thonë se vendimi se si të bëhet lindja duhet të bazohet në besim të ndërsjelltë, dialog, arsimimin e grave shtatzëna dhe informimit.
MERALE REXHEPI – GJINEKOLOGE
“Pacientet duhet të jenë shumë stabile dhe shumë të përgatitura se çfarë i pret gjatë lindjes, kjo duhet të punohet vecanërisht me mjekët amë se ata e udhëheqin shtatëzaninë dhe t`u tregohet se lindja është një akt që nuk është I lehtë por duhet t`u sqarohet se do të ndodh në praninë e profesionistëve qoftë mjekëve, qoftë mamitë, me një personel të gjërë ku na bashkangjiten dhe anestesteziologët dhe pediatri dhe duhet të pranohet si gjë normale dhe si gjë më e bukur që mund t`i ndodh një femre ku do ta sjell trashëgiminë e vet dhe ajo të trajtohet si dicka e pritur se shkon me disa vështirësi dhe është kaluese dhe kryesore është që fundi të jetë I mire”
Psikologët thonë se faktorët psikologjik ndonjëherë janë shumë më determinues se sa faktorët fizik. Frika e prindërimit, frika e lindjes e ngadalëson këtë proces.
FATIME ZIBERI – PSIKOLOGE
Faktori psikologjik këtu din ta ndërlikoj shumë herë punën për shkak se është punë hormonale dhe është një disbalans total hormonal dhe mos kontrolli psikologjik që mund të shkaktojë më tepër dëm sesa dobi prandaj dhe ne sugjerojmë që gjithmonë të jeni të qeta. Aspekti psikologjik është shumë I rëndësishem në atë kuptim që mos të vijë deri te rritja e stresit, ankthit, dhe panikut dhe të menduarit e tepërt rreth asaj se si do të jetë lindja, cka do të ndodh, si do të ndodh dhe ndaj ndryshimeve fizike që ua kanë frikën për shkak se të jemi të hapur dhe të sinqertë askush nuk ka aq tolerancë të madhe ndaj dhimbjeve.
Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, prerja cezariane është një ndër ndërhyrjet kirurgjikale më të shpeshta në botë, me një rritje të vazhdueshme globale – nga 6% e lindjeve në vitin 1990, në 21% në vitin 2018, ndërsa deri në vitin 2030 pritet të arrijë në rreth 30%. TV KOHA
PROVIMI I JURISPRUDENCËS NË SHQIP – PROTESTA NËSE NUK PRANOHET!(VIDEO)
TETOVË: STACIONI I AUTOBUSËVE – HISTORI TË LARGIMEVE DHE KTHIMEVE! (VIDEO)
FUTBOLL: FITORE E SIGURTË E SHKËNDIJËS NË KAVADAR (VIDEO)
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
