Lajme nga vendi
Qytetarët e RMV-së do të shohin mbeturina edhe tre-katër vite, deponi bashkëkohore në vitin 2027 (Infografik)
Maqedonia do t’i fillojë investimet për përgatitjen e qendrave rajonale për menaxhimin e mbeturinave në gjysmën e dytë të vitit 2024, ndërsa deponitë bashkëkohore rajonale sipas standardeve të BE-së do të përfundojnë deri në shtator të vitit 2027. Këto janë kornizat e përgjithshme kohore për realizim të projektit me vlerë prej 55 milionë eurosh, për të cilin qeveria e Maqedonisë në janar të këtij viti e nënshkroi marrëveshjen me Bankën Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim, shkruan Meta.mk.
Së bashku me deponitë rajonale bashkëkohore që do të jenë të vendosura në komunat Gostivar (Rajoni i Pollogut), Novaci (Rajoni i Pellagonisë dhe ai jugperëndimor) dhe Vasilevë (Rajoni i Vardarit dhe ai juglindor), me këtë projekt do të ndërtohen edhe stacione ngarkimi për mbeturinat në komunat e mbetura, ndërsa çdo pushtet lokal në këto pesë rajone do të pajiset me automjete speciale dhe kontejnerë për grumbullim të mbeturinave.
“Projekti për herë të parë do të implementojë shërbime për mbeturina të ngurta komunale në pajtim me standardet adekuate të BE-së në këtë sektor, duke mbuluar një popullatë prej më shumë se një million banorësh në pesë rajone administrative dhe 48 komuna në vend, me çka vetë huaja për zgjidhjen e problemit me deponitë e egra dhe mbeturinat dhe hedhja e pakontrolluar e mbeturinave në natyrë do të realizohet në dy transhe. Transhi i parë është në vlerë prej 47,5 milionë eurosh dhe do të mund të tërhiqet me nënshkrimin e huasë, ndërsa transhi i dytë deri në 7,5 milionë euro do të jetë joobligativ dhe do t’i nënshtrohet shqyrtimit plotësues dhe të veçantë.
Nga Ministria e Mjedisit Jetësor sqarojnë se në fillim të këtij muaji është nënshkruar marrëveshja me kompaninë konsulente, e cila do ta fillojë përgatitjen e dokumenteve për prokurim publik të automjeteve, kontejnerëve dhe koshave për mbeturina, si dhe për realizimin e punëve-ndërtimore të stacioneve për ngarkim-shkarkim dhe deponive rajonale.
“Përgatitja e këtyre dokumenteve është e paraparë të zgjasë tre muaj, pas së cilës do të shpallen thirrjet”, e sqarojnë nga kjo ministri periudhën kohore që do të nevojitet para se të publikohen tenderët ndërkombëtarë për përzgjedhjen e realizuesve që do të punojnë në krijimin e sistemeve rajonale për menaxhimin e mbeturinave në pesë rajone.
Përveç BERZh-it, për krijimin e sistemeve rajonale për menaxhim me mbeturinat pritet edhe mbështetje financiare nga Programi i investimeve për Ballkanin Perëndimor (WBIF) në shumë prej 22,3 milionë eurosh, si dhe 2 milionë euro për përgatitje të studimeve për zhvillim në të dy rajonet. Përgatitjen e projektit dhe implementimin e tij e mbështeti Agjencia Ndërkombëtare e Suedisë për Bashkëpunim dhe Zhvillim (SIDA), me mjete financiare prej një milion eurosh.
Në mënyrë plotësuese, për rajonin e Pollogut dhe deponinë e atjeshme në Rusino është siguruar mbështetje financiare zvicerane që do të dedikohet për finalizim dhe rehabilitim të kësaj deponie dhe për zhvillim të mëtejshëm të menaxhimit institucional në nivel rajonal dhe lokal të këtij sektori.
Për dallim nga problemet e shumta me mungesën e vullnetit të komunave për implementim të projekteve për ndërtimin e deponive rajonale, pritet që pushtetet aktuale komunale për projektin e ardhshëm të mos bëjnë problem siç bëri Komuna e Sveti Nikoles për deponinë rajonale në Meçkuevci, si dhe më herët me shembullin e Debërcës për realizimin e deponisë bashkëkohore për rajonin jugperëndimor.
Nga “Pakomak” për Meta.mk sqarojnë se mënyra e vetme që të zvogëlohet sasia e mbeturinave të përziera që përfundojnë në deponitë është implementimi korrekt i ligjeve në lidhje me mbeturinat dhe edukimi i vazhdueshëm i qytetarëve, komunave dhe ndërmarrjeve të tyre publike komunale.
Nga “Pakomak” rikujtojnë se komunat duhet që tani t’i përgatisin të gjithë kompetentët në nivel lokal, sepse pasi të implementohen deponitë rajonale si qendra për grumbullimin e mbeturinave, çdo deponim i mbeturinave te ato do të paraqesë shpenzim për komunën gjegjësisht për banorët e saj.
“Të shpresojmë se deponitë rajonale do të implementohen shumë shpejt”, thonë nga “Pakomak”.
Përndryshe, Maqedonia tashmë 19 vite po përpiqet t’i realizojë sistemet rajonale për menaxhim me mbeturinat. Dëshira për anëtarësim në BE dhe pajisja e vendit me status të kandidatit, në aspekt kohor është thuajse në periudhë identike me ndërmarrjen e obligimit nga autoritetet e Maqedonisë për ndërtimin e deponive të reja sipas standardeve evropiane, por aspak nuk arrijmë të përfundojmë të paktën një projekt të tillë deri sot e kësaj ditë.
Në raportin e fundit për progresin reformues të Komisionit Evropian në pjesën e mjedisit jetësor dhe ndryshimeve klimatike, pikërisht ndërtimi i deponive rajonale është identifikuar si një nga tre aktivitetet kyçe për të cilët duhet të punojnë autoritetet e Maqedonisë gjatë vitit 2023.
Sasia e mbeturinave të krijuara nga qytetarët rritet
Dhe derisa autoritetet e Maqedonisë thuajse dy dekada e kanë shtyre vendosjen e standardeve evropiane në menaxhimin me mbeturinat, të dhënat nga Enti Shtetëror i Statistikës alarmojnë mbi problemin në rritje e sipër të sasive të rritura të mbeturinave komunale që i krijojnë qytetarët. Njëkohësisht, ndër vite po forcohet hendeku midis vëllimit të mbeturina të krijuara dhe asaj që është grumbulluar nga ana e ndërmarrjeve publike komunale, sepse pikërisht ky dallim përfundon nëpër deponitë e egra gjithkund nëpër natyrë.
Të dhënat statistikore për vitin 2022 tregojnë se sasia e përgjithshme e mbeturinave komunale të krijuara në Maqedoninë e Veriut ka qenë 856.766 ton. Kundrejt kësaj, sasia e mbeturinave të grumbulluara komunale vitin e kaluar nga ana e ndërmarrjeve publike komunale ka qenë 605.638 tonë dhe e njëjta shënon rënie prej 4,2 përqind në krahasim me vitin 2021.
Problemi në rritje me menaxhimin e mbeturinave mund të vërehet nëpërmjet sasisë vjetore të mbeturinave që e krijon një banor i Maqedonisë së Veriut. Numrat ndër vite rriten, për të arritur kulminacion në vitin 2022, kur Enti Shtetëror i Statistikës ka regjistruar se një banor i Maqedonisë mesatarisht ka krjiuar 467 kilogramë mbeturina komunale, që është për 3,3 përqind më shumë se në vitin 2021.
Dje, zyrtarë policorë nga Sektori për Polici Kriminalistike pranë SPB Tetovë dhe nga ekipi mobil “Task Force”, në koordinim me përfaqësues të Inspektoratit Shtetëror të Tregut dhe Drejtorisë së të Ardhurave Publike, kanë realizuar kontroll aksional në një objekt hotelerie në Qendrën Tregtare të Qytetit në Tetovë.
Me këtë rast, para objektit është zënë një 48-vjeçar nga Tetova dhe gjatë kontrollit tek ai është gjetur një substancë e bardhë pluhur, pas çka është privuar nga liria.
Ndërsa, brenda në objekt, te pronari 54-vjeçar nga fshati Trebosh janë gjetur 15 paketime me substancë të bardhë pluhur, pas çka edhe ai është privuar nga liria.
Të dy janë ndaluar në stacionin policor dhe pas dokumentimit të plotë të rasteve, ndaj tyre do të vijojë parashtresë përkatëse.
…….
Dje në orën 12:00 në Stacionin Policor Gostivar, nga Ndihma e Shpejtë Mjekësore Gostivar është denoncuar se te ata është sjellë një 15-vjeçar nga Gostivari pa shenja jete. Sipas denoncimit, në shtëpinë e tij në Gostivar ai kishte rrëshqitur dhe ka rënë shkallëve, ndërsa pasi është pranuar në spital, pas reanimimit të kryer ka shfaqur shenja jete dhe me automjet të Ndihmës së Shpejtë Mjekësore Gostivar është transferuar në Kompleksin e Klinikave “Nënë Tereza” në Shkup, ku i janë konstatuar lëndime të rënda trupore. Është njoftuar prokurori publik, është kryer këqyrje në vendngjarje dhe po merren masa për zbardhjen e ngjarjes.
…….
Dje në orën 19:10 në Stacionin Policor Tetovë, një 38-vjeçar nga Tetova ka denoncuar se rreth orës 18:30 në rrugën “Todor Cipovski Merxhan”, djali i saj 11-vjeçar është sulmuar fizikisht nga një i mitur tjetër. Po merren masa për zbardhjen e rastit.
……
Dje në orën 22:30 në Hanet e Mavrovës, zyrtarë policorë nga Stacioni Policor Mavrovë kanë privuar nga liria një 22-vjeçar nga Shkupi. Gjatë një kontrolli në trafik është ndaluar automjeti i udhëtarëve “Volksëagen Golf” me targa të Shkupit, të cilin e drejtonte ai, me ç’rast është konstatuar se e drejtonte pa pasur leje drejtimi. Automjeti është konfiskuar dhe pas dokumentimit të plotë të rastit do të vijojë parashtresë përkatëse.
……..
Dje në orën 20:00 në Stacionin Policor Gostivar, një 71-vjeçar nga Gostivari ka denoncuar se rreth orës 18:30 te Stacioni i Autobusëve në Gostivar, derisa po kryente detyrat e punës si taksist, është sulmuar fizikisht nga një person. Po merren masa për zbardhjen e rastit.
…….
Dje në orën 13:25, zyrtarë policorë nga Stacioni Policor Gostivar kanë privuar nga liria një 29-vjeçar nga Gostivari, i cili ditën e mëparshme është denoncuar nga nëna e tij 53-vjeçare se në disa raste e ka kërcënuar. Pas dokumentimit të plotë të rastit, ndaj tij do të parashtrohet kallëzim përkatës.
……
Pas mesnate në orën 02:00 në SPB Tetovë është denoncuar se ka shpërthyer zjarr në një arë në fshatin Sellarcë e Epërme. Zyrtarë policorë nga Stacioni Policor Zherovjan kanë dalë në vendngjarje dhe kanë konstatuar se është djegur kashtë, e cila ishte grumbulluar në disa pirgje. Ekipi i Njësisë Territoriale Kundër Zjarrit e ka shuajtur zjarrin, ndërsa persona të lënduar nuk ka. Këqyrja e vendngjarjes është kryer nga ekipi i SPB Tetovë.
Lajme nga vendi
Në shtator, tetë burra në Maqedoni u diagnostikuan me HIV, vetëm këtë vit janë regjistruar 49 raste të reja
Në shtator të këtij viti, në Maqedoninë e Veriut u regjistruan tetë raste të reja me HIV/AIDS, të gjitha te persona të gjinisë mashkullore, tregojnë të dhënat nga buletini më i ri mujor i Institutit të Shëndetit Publik (ISHP). Katër nga personat e diagnostikuar rishtazi janë të moshës 30 deri në 39 vjeç, ndërsa nga një rast është regjistruar në grupmoshat 15–19 vjeç, 20–29 vjeç, 40–49 vjeç dhe 50–59 vjeç, transmeton Portalb.mk.
Në shtator u raportuan edhe dy raste të vdekjes te persona me HIV, të cilët ishin regjistruar më parë me këtë infeksion, përkatësisht në vitin 2015 dhe 2018. Të dy personat që vdiqën ishin të moshës 40 deri në 49 vjeç. Sipas të dhënave të ISHP-së, nga fillimi i vitit 2026 deri më 30 shtator, në vend janë regjistruar gjithsej 49 raste me HIV/AIDS.
Që nga fillimi i regjistrimit të rasteve, në vitin 1987, e deri në shtator të vitit 2026, në vend janë regjistruar gjithsej 778 persona me HIV/AIDS. Prej tyre, 520 persona jetojnë me HIV/AIDS, 144 kanë vdekur, ndërsa 114 figurojnë si të humbur për ndjekje, përkatësisht si persona që janë shpërngulur jashtë vendit.
Në buletinin për sëmundjet akute infektive thuhet se gjatë shtatorit në Maqedoninë e Veriut katër persona kanë vdekur nga ethet e Nilit Perëndimor, ndërsa gjithsej 1.042 persona janë prekur nga sëmundje akute infektive. Numri i të prekurve është 22 përqind më i lartë krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar, kur ishin regjistruar 854 raste.
“Të katër personat që kanë vdekur ishin të moshës 65 deri në 70 vjeç dhe te ta ishte diagnostikuar forma neuroinvazive e etheve të Nilit Perëndimor. Ata ishin të hospitalizuar në Klinikën Universitare për Sëmundje Infektive dhe Gjendje Febrile në Shkup, ndërsa te të gjithë ishin regjistruar edhe sëmundje shoqëruese”, thuhet në buletin.
Epidemia e etheve të Nilit Perëndimor është ende në vazhdim.
Pjesa më e madhe e sëmundjeve infektive të regjistruara në shtator ishin infeksione të zorrëve. Nga gjithsej 1.042 rastet e raportuara, 694 ishin raste me enterokolit, që përbëjnë 66,6 përqind të të gjitha sëmundjeve akute infektive të regjistruara.
Krahasuar me shtatorin e vitit të kaluar, kur ishin raportuar 465 raste me enterokolit, këtë vit është shënuar rritje prej 49,2 përqind. Nga fillimi i këtij viti deri në fund të shtatorit janë regjistruar 4.313 raste, që është 43,1 përqind më shumë sesa në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Në vendin e dytë për nga shpeshtësia janë lija e dhenve, me 123 persona të prekur, të ndjekura nga salmoneloza me 56 raste, zgjebja me 47 raste dhe infeksionet bakteriale e intoksikimet e shkaktuara nga ushqimi me 30 raste.
Në shtator u regjistruan edhe 29 raste të mononukleozës infektive, tetë raste të sëmundjes së legjionarëve dhe gjashtë infeksione të shkaktuara nga bakteri Escherichia coli.
Lajme nga vendi
Ministria e Transformimit Digjital në RMV bllokon përkohësisht trafikun e jashtëm në internet si masë parandaluese
Ministria e Transformimit Digjital informon se, si pjesë e aktiviteteve parandaluese, trafiku i jashtëm në internet në sistemet e prekura është bllokuar përkohësisht, me qëllim parandalimin e shfrytëzimit të mundshëm të dobësive.
Prandaj, ata theksojnë se Ministria, përmes Sektorit të Sigurisë Kibernetike dhe ekipit qeveritar të sigurisë kompjuterike (MKD-GOV-CSIRT), vazhdon me monitorimin e zgjeruar dhe të vazhdueshëm të kërcënimeve kibernetike, analizën e ngjarjeve të sigurisë dhe të dhënave të regjistrave, si dhe kontrollin e treguesve të mundshëm të kompromentimit.
Përndryshe, institucionet qeveritare dhe kompanitë në të gjithë Evropën dhe botën u detyruan të mbyllin faqet e tyre të internetit dje, pasi u zbuluan të meta serioze në gjuhën e programimit mbi të cilën bazohet pjesa më e madhe e internetit, raportuan mediat botërore.
Ministria e Transformimit Digjital informon se, si pjesë e aktiviteteve parandaluese, trafiku i jashtëm i internetit në sistemet e prekura u bllokua përkohësisht, me qëllim parandalimin e shfrytëzimit të mundshëm të dobësive.
Më pas, shtohet, u kryen kontrolle në versionet e softuerit dhe u aplikuan patch-e dhe përditësime të përshtatshme sigurie, si dhe u kontrollua funksionaliteti dhe siguria e serverëve të internetit.
Masat, thonë nga Ministria, synojnë të zvogëlojnë rrezikun e aksesit të paautorizuar dhe kompromentimit të mundshëm të serverëve të internetit.
“Sipas kontrolleve të kryera deri më tani, nuk janë gjetur indikacione për shfrytëzim të suksesshëm të dobësive të listuara ose për kompromentimin e faqeve të internetit të Qeverisë dhe ministrive”, thuhet në njoftim.
Kronika e zezë – Tetovë dhe Gostivar, 22 Tetor
“Stolat” e betonit u rrokullisën në bulevard, Rama ironizon pedagogët dhe refuzimin e tyre për dialog: Erdhën përsëri…
Në shtator, tetë burra në Maqedoni u diagnostikuan me HIV, vetëm këtë vit janë regjistruar 49 raste të reja
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Azizi zbulon dyfytyrësinë e Ali Ahmetit: Ja vazali që e mbronte Gruevskin
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
