Lajme nga vendi
Janë shtuar mashtrimet në RMV, evitoni blerjet nëpërmjet rrjeteve sociale nga kompani të paregjistruara
Rritet numri i blerjeve online nga qytetarët e Maqedonisë, e paralelisht rriten edhe mashtrimet ndaj qytetarëve gjatë blerjes nëpër vendet virtuale të shitjeve në Internet. Pakënaqësia e qytetarëve nga mashtrimet online përhapet nëpërmjet postimeve nëpër rrjetet sociale, por edhe denoncohet tek Organizata e konsumatorëve të Maqedonisë dhe në Ministrinë e Punëve të Brendshme. Që të evitohet “zbrazja” e kartelave të kreditit nëpërmjet mashtrimeve, ekzistojnë disa rekomandime të cilat duhet t’i ndjekim si qytetarë, shkruan Meta.mk.
Nga Organizata e konsumatorëve të Maqedonisë për Meta.mk sqarojnë se në pjesën e blerjeve online në vitin 2021 dhe 2022 kanë pranuar mbi 420 ankesa nga konsumatorët.
Nga MPB-ja thonë se gjatë vitit 2022 dhe tre muajt e parë të këtij viti janë parashtruar gjithsej 27 denoncime për mashtrime gjatë porositjes së artikujve nga Interneti, e pas marrjes së masave janë shqiptuar nëntë kallëzime penale për veprën penale të “mashtrimit”.
Cilat janë format më të shpeshta të mashtrimeve online gjatë blerjes?
Sektori për kriminalitetin kompjuterik dhe forenzikën digjitale pranë MPB-së shënon paraqitje të mashtrimeve nëpërmjet internetit me marrje jolegale dhe ndërmjetësim mashtrues në komunikimin nëpërmjet postës elektronike midis kompanive të Maqedonisë dhe partnerëve të tyre të biznesit nga vendet e huaja, kryesisht nga Azia, Afrika dhe Amerika Latine.
Grupe ndërkombëtare kriminale me përdorimin e spam mesazheve, metodave të fishingut dhe inzhinieringun social, arrijnë që ta vjedhin fjalëkalimin për qasje deri te e-maili i partnerëve të biznesit, me çka fitojnë qasje pa pengesa deri te historia e komunikimit të përgjithshëm. Pastaj, siç sqarojnë nga MPB-ja, grupet kriminale krijojnë e-mail adresa të reja të cilat dallojnë minimalisht, gjegjësisht për një karakter nga ato origjinale dhe të njëjtat vështirë vërehen në komunikim, për shembull: p0raka@mail.com në vend të poraka@mail.com ose primerl@mail.co.uk në vend të primer1@mail.com.
“Grupet e organizuara kriminale me përdorimin e fjalëkalimit “të vjedhur” e marrin mesazhin origjinal, e modifikojnë dhe e ridërgojnë nga njëra e-mail adresë e rrejshme. Në këtë mënyrë të dy palët e komunikimit janë në lajthim se komunikojnë me partnerin e vërtetë”, sqarojnë nga MPB-ja.
Më së shpeshti mashtruesit pastaj prezantohen si partneri i vërtetë – dërguesi i mallit të kontraktuar dhe i dërgojnë mesazh partnerit – blerësit se e kanë ndryshuar llogarinë bankare për pagesën e mjeteve dhe kërkojnë mjete avans të paguhen në llogarinë e re që ia dërgojnë bashkëngjitur me mesazhin.
Grupet kriminale disponojnë me llogari bankare në vende të ndryshme, e shumë shpesh nëse ndonjë nga llogaritë është e bllokuar, për një kohë shumë të shkurtër dërgojnë llogari alternative për pagesë, e sqarojnë nga MPB njërën nga mënyrat e mashtrimeve online.
Nga Organizata e Konsumatorëve të Maqedonisë nga ana tjetër sqarojnë se gjatë blerjes në Internet duhet të bëhet kujdes i veçantë tek shitjet në rrjetet sociale (Facebook, Instagram dhe të tjera) nga firma të paregjistruara nga ato që nuk kanë seli të regjistruar, nuk japin mundësi pagese nëpërmjet transaksionit ose llogarisë bankare dhe nuk lëshojnë llogari/faturë, fletë garancie ose dokumentacion tjetër për produktin.
“Për shkak se tek ne nuk janë të rregulluara konkretisht këto shitje jolegale në rrjetet sociale, për dallim nga shitjet legale online, nuk ka mekanizëm me të cilin do të mund të pengohen disa persona që të bëjnë profile në rrjetet sociale dhe të shesin produkte, të fshehur pas ndonjë profili ose emërtimi të rrejshëm të ndonjë online shitoreje”, sqarojnë nga Organizata e konsumatorëve.
Pikërisht për këtë shkak, qytetarët janë ato që duhet të kenë kujdes gjatë blerjes nëpër rrjete sociale, sepse më tej do të kenë vështirësi për mbrojtjen e të drejtave të tyre.
Për çfarëdo keqpërdorimi të të dhënave personale, qytetarët duhet të njëjtën ta paraqesin te Agjencia për mbrojtjen e të dhënave personale, ndërsa keqpërdorimin e kartelave bankare dhe mashtrimet e ngjashme duhet menjëherë t’i paraqesin te Sektori për kriminalitet kompjuterik pranë MPB-së.
Çfarë duhet të kemi kujdes si konsumatorë gjatë blerjes online?
Qytetarët duhet të bëjnë dallim midis shitjes legale dhe jolegale në internet. Në Maqedoni ekzistojnë ligje për tregti elektronike dhe mbrojtje të konsumatorëve që e definojnë shitjen online, së bashku me të drejtat dhe obligimet e të dy palëve, por këto ligje kanë të bëjnë vetëm me ato tregtarë që janë të regjistruar për kryerjen e shitjeve online. Kështu që, qytetarët duhet të bëjnë verifikim të mirë të vendit të shitjes virtuale prej ku duan të blejnë diçka.
“Gjatë blerjes online, veçanërisht nëse bëhet fjalë për blerje nga rrjetet sociale nevojitet që si konsumatorë paraprakisht të verifikojnë dhe të hulumtojnë se ajo shitore a është firmë e regjistruar, a ka seli, a ka shitore fizike apo a është online shitore e regjistruar, a ofron shitësi mundësi për pagesë nëpërmjet transaksionit, nëpërmjet urdhëresës për pagesë në bankë dhe a dërgon vërtetim valid për porosinë në e-mail, gjatë dërgesës së produkteve a dorëzon edhe llogari fiskale/faturë ose vërtetim-pagese”, sqarojnë nga Organizata e konsumatorëve.
Nëse nuk u është dorëzuar llogari fiskale, faturë apo vërtetim-pagese, atëherë qytetarët nuk kanë obligim ta marrin produktin, porosisin nga Organizata e konsumatorëve, duke u rekomanduar qytetarëve që të mos bien pre e reklamave bombastike në internet, si për shembull: zbritje vetëm për një ditë, produkte falas ose aksion produktesh që janë imitim i ndonjë brendi aktual.
Nga Asociacioni për e-tregti i Maqedonisë për Meta.mk thonë se kanë krijuar aktivitete dhe masa, me të cilat i ndihmojnë konsumatorët gjatë marrjes se vendimeve mbi blerjet online.
Në kuadër të platformës ecommerce4all.eu, e kanë përgatitur edhe doracakun Mbrojtja e të drejtave të konsumatorëve në Maqedoninë e Veriut, nëpërmjet të cilit qytetarët së pari mund të njihen me të drejtat e tyre si konsumatorë dhe mbrojtjen që ua ofron ligji. Kanë krijuar edhe Regjistër të e-tregtarëve të regjistruar, nëpërmjet të cilit lehtë mund të verifikohet se kompania prej të cilës blihet është person juridik i regjistruar dhe ofron e-pagesa. Mbi 100 e-shitore në vendin tonë janë pajisur me Badge për e-tregtar të verifikuar, nëpërmjet të cilit mbështetet kultivimi i politikave dhe praktikave që janë në dobi të konsumatorëve.
Kontrolli i vërtetësisë, legjitimitetit dhe praktikës së mirë të punës së e-shitores, sipas Asociacionit të Maqedonisë për e-tregti është hapi i parë të cilin duhet ta ndërmarrin qytetarët.
“Nëse doni që ta kontrolloni më detajisht kompaninë nga e cila porositni, shikoni të dhënat e tyre mbi: Politikën e kthimit të produkteve, Politikën e cookies-ave, Politikën e privatësisë dhe Kushtet për përdorim dhe a është ueb-faqja e sigurt, gjegjësisht a posedon https protokoll – dryni në të majtë të emrit të faqes në shiritin për kërkim e tregon këtë”, theksojnë nga Asociacioni i Maqedonisë për e-tregti.
Këshillat e Asociacionit për qytetarët – t’i lexojnë edhe recenzionet për vlerësim që i kanë lënë blerës të tjerë të kënaqur ose të pakënaqur, mbi vetë e-shitoren, por edhe të kontrollojnë se a janë të qasshme publikisht të dhënat mbi emërtimin juridik të kompanisë dhe të dhënat e kontaktit të tyre. Gjithashtu, rekomandohet që qytetarët të informojnë mbi kushtet e shfrytëzimit të ueb-faqes, politikat e privatësisë dhe politikat e kthimit të produkteve.
“Këto mbase duken si shumë hapa që duhet të ndërmerren ose si diçka që merr shumë kohë, por më mirë është të shpenzohen më pak se pesë minuta në të cilat do të sigurohemi në rregullshmërinë dhe praktikën e mirë të punës së kompanisë nga e cila porosisim, sesa të mashtrohemi nga ndonjë subjekt i paregjistruar dhe i panjohur”, rekomandojnë nga Asociacioni i Maqedonisë për e-tregti.
BPRMV: Transaksionet ndaj shitoreve online vitin e kaluar janë rritur për 25 përqind
Qytetarët e Maqedonisë në vitin 2022 kanë realizuar transaksione të përgjithshme ndaj shitoreve online në vendin tonë dhe jashtë vendit në lartësi prej 550,2 milionë eurosh, që paraqet rritje prej 25 përqind në krahasim me vitin paraprak. Përveç mjeteve të shpenzuara, vitin e kaluar për 13 përqind është rritur edhe numri i transaksioneve online që janë bërë nga ana e personave fizikë, tregojnë të dhënat nga Banka Popullore e RMV-së (BPRMV).
Blerjet te tregtarët e vendit në internet vitin e kaluar kanë kapur vlerën prej gjithsej 394 milionë eurosh, me çka është shënuar rritje prej 18 përqind në krahasim me vitin 2021. Qytetarët e Maqedonisë nga ana tjetër jashtë vendit me kartela, në vitin 2022 kanë realizuar transaksione në vlerë prej 156 milionë eurosh, gjegjësisht është shënuar rritje prej 46,3 përqind. Banka Popullore shënon edhe rritje të numrit të shitoreve të reja të hapura online për 14 përqind në vitin 2022, gjegjësisht janë hapur 269 vende shitjeje në internet.
Lajme nga vendi
Punësim të përhershëm për 40 personat me kontratë në Spitalin Klinik të Tetovës procesi vazhdon
Për personat me kontratë pune të cilët në dhjetor 2025 mbetën pa punësim të përhershëm në Spitalin Klinik të Tetovës, procesi vazhdon me qëllim që të ofrohet një zgjidhje për statusin e punësimit të përhershëm për ta, thotë Ministri i Shëndetësisë Azir Aliu.
Ai po përgjigjej në pyetjen e një gazetari se çfarë do të ndodhë me 40 stafin mjekësor dhe teknik që shkojnë në punë në janar dhe shkurt pa kontratë pune.
Institucioni duhet të kërkojë një mendim nga ne, Fondi i Shëndetësisë dhe Ministria e Financave. Drejtori e ka bërë tashmë këtë. Procedurat janë në vazhdim, nëse nuk janë përfunduar tashmë, dhe vlerësoj se kontratat do të duhet të nënshkruhen në një kohë të shkurtër. Gjithashtu vërej se po punojmë për të siguruar që këta njerëz të jenë të punësuar përgjithmonë, në mënyrë që të jenë në gjendje të investojnë në kapacitete njerëzore. Ata duhet të sigurohen se nëse ka ndonjë ndryshim politik, ata do të jenë pjesë e sistemit të kujdesit shëndetësor dhe nuk do të abuzohen përsëri, për fat të keq, siç janë abuzuar deri më tani – tha Aliu.
Lajme nga vendi
Reformat në arsimin e lartë, studentët e dalluar në 100 universitetet më të mira në botë ose në Maqedoni do të kenë përparësi punësimi në universitetet shtetërore
Studentët që studiojnë në 100 universitetet më të mira në botë me bursë shtetërore ose studiojnë në Maqedoni si dhe ata që janë shpallur studentët më të mirë, do të kenë përparësi kur të punësohen në universitetet shtetërore, si staf mësimor dhe shkencor, paralajmëroi ministrja e arsimit dhe shkencës, Vesna Janevska. Ajo po ashtu bëri të ditur se është vendosur një mënyrë e re e financimit të institucioneve të arsimit të lartë.
“Po forcojmë kriteret për avancim në titujt e fakultetit. Kushdo që aplikon për zgjedhje në titullin – profesor asistent, profesor i asociuar ose profesor i rregullt, që tani e tutje, varësisht nga titulli, do të jetë i detyruar të prodhojë dhe publikojë 6 deri në 7 punime shkencore deri në kohën e zgjedhjes, nga të cilat 3 deri në 4 duhet të publikohen në një revistë me faktor ndikimi nga bazat e të dhënave Web of Science ose Scopus”, theksoi Vesna Janevska, minstre e Arsimit dhe Shkencës.
Profesorët e rregullt të zgjedhur pasi të jenë zgjedhur, në të ardhmen pas miratimit të ligjit, do të kenë të drejtë rizgjedhjeje pas 7 vitesh. Ata që tashmë janë zgjedhur si profesorë të rregullt nuk do të mbulohen nga ky ligj, dhe komuniteti akademik do të unifikohet në të gjithë territorin. Mandati i rektorëve do të jetë 4 vjet, në vend të 3 viteve që është aktualisht, dhe modeli për zgjedhjen e një rektori do të ndryshohet gjithashtu.
“Pagat nuk janë më temë diskutimi. Ato u rritën me 14% vitin e kaluar, dhe buxheti për mbështetjen e aktiviteteve shkencore dhe kërkimore është rritur gjithashtu nga 380 milionë denarë në vitin 2024 në 773 milionë denarë këtë vit. Më shumë se dyfishi”, u shpreh theksoi Vesna Janevska, minstre e Arsimit dhe Shkencës.
Ministria e Arsimit dhe Shkencës ka përgatitur ligj të ri për arsimin e lartë dhe shkencën, i cili pritet të ofrojë arsim akademik me cilësi më të lartë dhe të inkurajojë aktivitetin shkencor dhe kërkimor në vend.
Reparti I Transfuzionit në Tetovës oshtë është bërë me hapësira të reja. Amir Elezi Drejtori i Institutit të transfuziologjise tha se qendra e transfuzionit në Tetovë ka karatker rajonale dhe ofron shërbime për gjithë fushën e pollogut.
“ Renovimi I këtij objekti ka filluar në vitin 2024 dhe ka përfunduar tani dhe tani hapim edhe zyrtarisht objektin e transfuzionit të gjakut. Është një qendër ndër më të mëdha në nivel të shtetit pasi që njësia e transfuzionit ka katër qendra të Manastirit, Shtipit të Tetovë dhe qendrën në Shkup, ku shërbehen në mënyrë ambulatore gjithashtu edhe grumbullohet gjak edhe përpunohet në qendrën e Tetovës . vitin që lamë pas pas ishte viti ku arritëm rekord të numrit të dhuruesve të gjakut , 60 222 dhurues të gjakut në republikën e Maqedonisë së veriut.”
Ndërsa ministri I shëndetësisë Azir Aliu tha se përpos hapësirave modern ka edhe teknologji të avancuar, ndërsa ai pret që së shpejti të hapet edhe konkursi për punësim që kjo qendër të plotëson edhe mungesat e kuadrit që I ka.
“ Sot jemi këtu për inauguruar edhe hapësirat në transfuzionit që janë edhe në aspekt fizik dhe teknologjik modern dhe me nevojat që I kemi në Tetovë, është një qendra regjionale që jep shërbime për këtë pjesë të shtetit . Urojmë edhe në shtyllën e dytë të kapaciteteve njerëzore , shumë shpejtë do të hapet edhe procedura për punësimi e mjekëve dhe motrave medicinale , me qëllim që të kemi edhe kapacitete njerëzore me nevojat që kemi këtu në Tetovë.”
Prezent në këtë ngjarje ishte edhe zv/kryeministri i parë Bekim Sali i cili tha se investimet e tilla do të vazhdojnë edhe në spitalet tjera ku paraqitet nevoja.
Deri më tani reparti i transfuzionit ka qenë i vendosur në objektin kirurgjikal në spitalin e Tetovës. Ndërsa në ato hapësira tani do të vendoset kirurgjia Torakale. TV KOHA
Punësim të përhershëm për 40 personat me kontratë në Spitalin Klinik të Tetovës procesi vazhdon
Inspektorati mbyll 26 motele dhe vila, ishin të paregjistruara e nuk plotësonin kushtet minimale
Reformat në arsimin e lartë, studentët e dalluar në 100 universitetet më të mira në botë ose në Maqedoni do të kenë përparësi punësimi në universitetet shtetërore
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
