Lajme nga vendi
Shumica e grave në Maqedoninë e Veriut heqin dorë nga trashëgimia e pronës
Statistikat në Maqedoninë e Veriut tregojnë se gratë në shumicën e rasteve heqin dorë nga trashëgimia e pronave familjare, vetëm për të mos prishur raportet me vëllezërit e tyre.
Të dhënat e regjistrit të Kadastrës tregojnë se as çereku i pronave të paluajtshme nuk janë në emër të grave.
Njëra nga gratë që ka hequr dorë nga prona e prindërve është edhe Emine B, për shkak të, siç thotë ajo “të mos më mbyllet dera e shtëpisë së babait” në të cilën tani jeton i vëllai.
“Sapo kam hapur bisedën e trashëgimisë u ndie një frymë e ftohtë, një situatë e tensionuar. E dini i është te familjet shqiptare dhe pas kësaj, nga frika se më mbyllet dera e shtëpisë së babait, tani e vëllait, nuk e kam hapur kurrë bisedën e trashëgimisë”, thotë ajo.
Edhe Lidija Andovska nga Shkupi nuk ka arritur të trashëgojë një pjesë të konsiderueshme të pronës familjare, pasi kështu kishin vendosur prindërit e saj.
“Djali konsiderohej si shtyllë e familjes dhe ai duhej të trashëgonte pronën për të prezantuar forcën, por edhe besueshmërinë e familjes. Personalisht kjo më ka kushtuar shumë, pasi në mungesë të kapitalit fillestar, për dallim nga vëllai im, unë e kam pasur shumë më të vështirë që të ndërtoj biznesin tim si floktare”, thotë ajo.
Për dallim nga dy rastet e para, Arta Mero nga Tetova, ka trashëguar në mënyrë të barabartë me të vëllain, pronën e prindërve.
Mero, e cila ligjëron lëndën e të drejtës trashëgimore, thotë se është përballuar me paragjykime nga rrethi që e ka konsideruar si “motër të keqe që merr hisen e të vëllait”.
“Për më tepër, më ka habitur fakti se kritikat më të mëdha i kam marrë nga nënat dhe vajzat që nuk e arsyetonin verimin tim që në formë të barabartë të ndaj trashëgimin nga babai me vëllain edhe pse vëllai im ka insistuar që unë të marr edhe më shumë pjesë”, thotë Mero.
Ajo thekson se ndarjen e pronës në formë të barabartë e ka mundësuar edukata familjare që gjithçka të ndahet në formë të barabartë që nga fëmijëria, si obligime ashtu edhe të mirat materiale.
Sipas statistikave nga Kadastra, vetëm në qytetin e Shkupit, 36 për qind e pronarëve të pronës së paluajtshme janë gratë. Ndërkaq, në qytete të tjera, sikurse Tetova, Gostivari e Dibra – ku shumica e popullsisë është shqiptare – kjo përqindje është nën 20, sipas të dhënave që i përkasin vitit 2023.
Në Ligjin për trashëgiminë, gratë dhe burrat trajtohen në mënyrë të barabartë. Sipas ligjit, personat që mund të paraqiten si trashëgues janë: të gjithë pasardhësit e personit të ndjerë që ka lënë prona pas vete, i adoptuari dhe pasardhësit e tij, bashkëshorti ose bashkëshortja, prindërit ë tij, vëllezërit dhe motra dhe pasardhësit e tyre, si dhe gjyshi dhe gjyshja dhe pasardhësit e tyre.
Ndërkaq, organizatat që merren me të drejtat e grave thonë se ende ka shumë punë për t’u bërë që të ngrihet vetëdija e qytetarëve që prona të trajtohet si e drejtë për të dy gjinitë.
“Marrë parasysh faktin që shoqëria shqiptare gjithmonë ka qenë më patriarkale, burrat kanë pozicion dominues në strukturat familjare dhe kjo gjithsesi nuk ka se si të mos ndikojë edhe në praktikat e trashëgimisë”, thotë Rabie Murati, ligjëruese në Universitetin e Tetovës, njëherësh aktiviste për të drejtat e grave.
“Njëherësh, kur bëhet fjalë se pse gratë heqin dorë nga trashëgimia, mund të them se është ai presioni shoqëror që u bëhet grave, përkatësisht atyre që marrin trashëgiminë e të cilat mund të mos pranohen nga rrethi, e të përballen me gjykime dhe njëherësh krijohet edhe një tensionim në raportet familjare”, shton ajo.
Nga aktivistet për të drejtat e grave mosposedimi i pronës nga gratë shihet si problematike, pasi gratë më pas kanë më shumë vështirësi që të krijojë biznese të tyre në mënyrë të pavarur. Organizatat joqeveritare theksojnë se gratë do të fuqizohen në momentin që të jenë të pavarur në aspektin ekonomik./REL
Lajme nga vendi
Një burrë 62-vjeçar nga Tetova ka ndërruar jetë pas komplikimeve nga gripi, njofton ISHP
Në periudhën nga 26 janari deri më 1 shkurt është raportuar një rast vdekjeje i lidhur me gripin, njofton Instituti i Shëndetit Publik në raportin javor. Bëhet fjalë për një burrë 62-vjeçar nga Tetova, i cili ishte i shtruar në repartin infektiv të Spitalit Klinik të Tetovës. Tek personi i ndjerë janë konstatuar komorbiditete dhe ai nuk ishte i vaksinuar kundër gripit sezonal, ndërsa laboratorikisht është konfirmuar Influenza A. Gjatë sezonit të gripit, deri më tani janë regjistruar gjithsej katër persona të vdekur të lidhur me gripin.
Në të njëjtën periudhë, në Maqedoninë e Veriut janë raportuar 1.498 raste të gripit dhe sëmundjeve të ngjashme me gripin, që është 12,3 për qind më pak krahasuar me javën paraprake, kur ishin raportuar 1.708 raste. Krahasuar me javën e pestë të sezonit të kaluar, kur ishin regjistruar 3.036 raste, numri aktual është më i ulët për 50,7 për qind, ndërsa krahasuar me mesataren e javës së pestë sipas kurbës tipike epidemike të bazuar në 15 sezonet e fundit, ku numri ishte 2.656, është më i ulët për 43,6 për qind. Gjatë javës së pestë të vitit 2026, incidenca e regjistruar mbetet në kuadër të aktivitetit të ulët.
Sa i përket shpërndarjes sipas moshës, 866 persona janë të moshës 15 deri në 64 vjeç, 247 janë fëmijë të moshës 5 deri në 14 vjeç, 224 janë persona mbi 65 vjeç, ndërsa 161 janë fëmijë të moshës 0 deri në 4 vjeç. Incidenca më e lartë, 166,8 raste për 100.000 banorë, është regjistruar tek fëmijët e moshës 0–4 vjeç.
Numri më i madh i të prekurve është regjistruar në Shkup me 473 raste, pasuar nga Prilepi me 146, Strumica me 139, Ohri me 99, Manastiri me 77, Shtipi me 70, Tetova me 63, Gjevgjelia me 61, Kumanova me 59, Dibra me 43 dhe Velesi me 36 raste. Në Radovish, Kërçovë, Kavadar, Strugë, Gostivar, Resnjë, Negotinë, Sveti Nikollë, Kratovë, Krushevë, Vinicë, Demir Hisar, Probishtip, Koçan, Makedonski Brod, Pehçevë dhe Vallandovë, numri i të sëmurëve është më pak se 30, ndërsa në Berovë, Dellçevë dhe Kriva Pallankë nuk janë raportuar raste të gripit apo sëmundjeve të ngjashme me gripin.
Gjatë sezonit 2025/2026, numri i përgjithshëm i rasteve të gripit dhe sëmundjeve të ngjashme me gripin ka arritur në 11.415. Krahasuar me të njëjtën periudhë të sezonit të kaluar, kur ishin raportuar 8.734 raste, ky numër është rritur për 30,7 për qind, ndërsa krahasuar me mesataren e 15 sezoneve të fundit prej 12.278 rastesh, është regjistruar ulje prej 7 për qind. Gjatë javës së pestë të vitit 2026 vazhdon trendi i rënies së numrit të të sëmurëve dhe incidencës javore, e cila mbetet në kuadër të aktivitetit të ulët. Të dhënat nga mbikëqyrja virologjike tregojnë se ka aktivitet gjeografik rajonal të virusit të gripit, ndërsa përqindja e pozitivitetit është mbi 10 për qind për tetë javë radhazi, çka tregon se gripi në Maqedoninë e Veriut ka intensitet të mesëm. Deri në javën e pestë, në vend janë vaksinuar gjithsej 79.105 persona me vaksinë falas ose komerciale kundër gripit.
Lajme nga vendi
Arrestohet mashtruesi që i “dogji” qytetarët 60 mijë euro, me aksidente të rreme trafiku
Më 04.02.2026, nga ana e zyrtarëve policorë të Departamentit të Policisë Kriminalistike pranë SPB Shtip, në koordinim me Departamentin e Policisë Kriminalistike, janë ndërmarrë masa operative-taktike për zbardhjen e veprave penale të mëparshme Mashtrim, që lidhen me aksidente të rreme trafiku.
Gjatë veprimeve, është privuar nga liria P.S. (38) nga Ohri. Pas zhvillimit të bisedës zyrtare, P.S. ka sqaruar mënyrën, vendin dhe kohën e kryerjes së nëntë veprave penale, prej të cilave gjashtë në Shtip dhe tre në Vinicë, me ç’rast personat denoncues janë dëmtuar për rreth 3.600.000 denarë.
Në Prokurorinë Themelore Publike Shtip është dorëzuar kallëzim penal me procedurë urgjente, ndërsa me propozim të PTHP Shtip, P.S. është dërguar para gjyqtarit të procedurës paraprake, i cili i ka caktuar masën e paraburgimit.
Lajme nga vendi
Mullirit në Shkup i shkon fatura 260 mijë euro, në vend të miellit “bluante” Bitcoina
EVN Elektrodistribuimi njoftoi se përmes gjetjes së një eksperti dhe kontrollit të ushtruar në një objekt biznesi, është vërtetuar një vjedhje e rëndë e energjisë elektrike direkt nga trafo-stacioni. Nga atje informojnë se ekipi për zbulimin e përdorimit të paautorizuar të energjisë elektrike ka kërkuar asistencën e MPB-së dhe përfshirjen e një eksperti, për shkak të dyshimeve për vjedhje të energjisë në një objekt biznesi në rrugën “Butelska” në Shkup.
Bëhet fjalë për një objekt biznesi, ish-mulli, i cili përdorej për furnizimin e paautorizuar të sistemeve me karta grafike për “gërmimin” e bitkoineve.
”Është përpiluar procesverbali për përdorim të paautorizuar, është përgatitur gjetja dhe opinioni nga eksperti i autorizuar dhe është dorëzuar kallëzim në MPB për marrjen e paautorizuar të energjisë elektrike sipas nenit 235-a të Kodit Penal. Gjithashtu, është përgatitur fatura për dëmshpërblim në vlerë prej 16 milionë denarësh”, thuhet në njoftimin e Elektrodistribuimit.

