Përmbaruesit janë shndërruar në tmerr të qytetarëve, ankesa pa numër në drejtim të përmbaruesve që po “zhvatin” qytetarët e varfër. Mbi 93 përmbarues të regjistruar në Maqedoninë e Veriut gjatë vitit të kaluar kanë marrë apo vjelur afër 160 milionë euro (159.761.407 euro), thuhet në raportin e publikuar të Odës së Përmbaruesve për vitin 2023. Nga shuma totale prej afër 160 milionë eurove, 41.9 milionë euro janë mbledhur vetëm nga qytetarët. Shumë jashtëzakonisht e lartë për një vend dhe shoqëri të varfër, por përmbaruesit nuk e kanë ndërmend të ndalen pasi askush që është mbi ta nuk po i ndal dot që kjo veprimtari famkeqe e tyre të merr fund njëherë e përgjithmonë. Kjo gjë duhet të rregullohet me ligj që tavani i kamatës mos të jetë më i lartë se borxhi, por përderisa po vjelën qytetarët askush nuk po brengoset.

Përmbaruesit gjatë 2023 kanë “zhvatur” afër 160 milionë euro

Mbi 93 përmbarues të regjistruar në Maqedoninë e Veriut gjatë vitit të kaluar kanë marrë apo vjelë afër 160 milionë euro (159.761.407 euro), thuhet në raportin e publikuar të Odës së Përmbaruesve për vitin 2023. Vetëm në territorin e Gjykatës Themelore Shkup dhe Gjykatës Penale Shkup janë përmbaruar mbi 92 milionë euro.

Nga shuma totale prej afër 160 milionë eurove, 41.9 milionë euro janë mbledhur nga qytetarët, derisa në vitin 2022 ka qenë 40.5 milionë euro. Nga institucionet shtetërore janë vjelur 29.53 milionë euro, që është rezultat më i mirë se vitet e kaluara. Dhe nga bizneset janë marrë 90.34 milionë euro. Bëhet fjalë për 76 mijë raste të ekzekutuara.

Përmbaruesit në mbrojtje të interesit të bankave shkatërrojnë dhe fundosin qytetarët – 

Advertisement

Përmbarimi është i paraparë si instrument me qëllim që të mos dëmtohen bankat apo kreditorët ato që kryesisht japin hua. Dhe, si i tillë paraqet instrument efikas sepse në të kaluarën gjyqet kanë qenë të mbushura me lëndë dhe këto shoqëri bankare nuk kanë mund t’i realizojnë të drejtat e tyre, prandaj është paraparë përmbarimi si shërbim publik i cili ushtrohet nga përmbaruesit. Por, në realitet ky shërbim publik kur shkelet nga vetë përmbaruesit kjo shkon krejt në kurriz të qytetarëve duke dëmtuar deri në palcë si pasojë e ngarkesës dhe shtimit të borxhit, deri në afat të pa caktuar.

Avokati i popullit, Naser Ziberi, për Zhurnal më herët pati thënë se nuk është problemi te ekzistenca e përmbaruesve, por te shkeljet e dispozitave ligjore që bëhen pikërisht nga këta përmbarues. Sepse, sipas tij përmbaruesit marrin mjete që nuk janë të parapara për përmbarim, kamata nuk ka tavan, bllokohet burimi i vetëm financiar e të tjera, që krejt këto rëndojnë jetesën e qytetarëve.

“Nuk paraqet problem sistemi, por keqpërdorimi sistemit. Do të thotë rastet kur përmbaruesit nuk respektojnë dispozitat ligjore për përmbarim, ligjeve për marrëdhënie obligative të cilat shpesh herë shkelen nga ana e përmbaruesve. Këto shkelje shpesh herë ndodhin në rastet kur përmbaruesi nuk e bënë informimin në kohë të kreditorit apo atij që ka borxh, pra mos njoftimi në kohë ja shkurton mundësinë qytetarit që ta shlyejë borxhin dhe mos t’i bllokohet llogaria, mos t’i rritet kamata. Problemi i dytë paraqitet kur përmbaruesi merr mjetet të cilat me ligj janë të ndaluara të preken siç janë ndihma sociale, shtesat fëmijërore, e kështu me radhë, ose merren më shumë mjete se sa me ligj është e lejuar. Kur një qytetarë e ka burim të vetëm financiar rrogën apo pensionin, përmbaruesi nuk guxon ta ndalojë më shumë se një të tretën, por në praktikë ndodhë e kundërta”, pati deklaruar Ziberi.

Ai shtoi se, problem tjetër shumë serioz janë edhe mjetet që përmbarohen, pasi shpesh herë ndodhë të përmbarohen mjete që janë ekzistenciale si kushte elementare për jetesë, duke përfshirë këtu edhe mobiljet e shtëpisë, aparate të ndryshme si televizor, frigorifer, mjete të cilat ligjërisht janë të përjashtuara nga përmbarimi.

Por, nuk është kjo e tëra pasi çështja kryesore dhe shumë problematike e dëmtuese për qytetarët është edhe mungesa e një tavani për kamatën. Pra, në mënyrë legjitime kamata rritet pa ndërprerë dhe kalon shumën e borxhit, dhjetëfishohet deri në pa kufi. E kjo rëndon dhe shton borxhin sa më shumë, që qytetarët mos të kenë mundësi kurrë në jetë ta shlyejnë atë borxh, që i bie edhe nëse paguajnë me këste paguajnë vetëm kamatën por jo edhe borxhin. Më e trishtë se kaq, qytetari vdes por borxhi vazhdon të jetojë dhe i transferohet trashëgimtarëve.

Advertisement

Kur flasim për përmbarues dhe qytetarët si palë të dëmtuar, avokati i popullit tha për Zhurnal se ka jashtëzakonisht shumë ankesa nga qytetarët të cilat janë rrëqethëse, një borxh prej 3 mijë eruove, i bëhet 10 mijë e deri 15 mijë euro, ose mos të flitet për shumë më të mëdha kur borxhi është 20 mijë apo 30 mijë euro, qytetarët vdesin dhe nuk arrijnë ta paguajnë borxhin, madje u bartet edhe trashëgimtarëve borxhi.

Nuk ka mundësi logjike që një qytetarë me një pagë minimale përnjëherë të paguajë një shumë aq të lartë të borxhit, edhe nëse paguan me këste i bie që paguan vetëm kamatën por jo edhe borxhin, prandaj mos kufizimi i kamatës ndëshkuese paraqet problem serioz për qytetarët. Prandaj, kur kërkohen shkaqet tjera pos mungesës së punës se përse qytetarët braktisin vendin, në këtë shkaqe mund të llogaritet edhe kjo “përdhosje” e dinjitetit të qytetarët që në emër të ndihmës e mbrojtjes ligjore shkatërrohen, fundosen dhe dëmtohen maksimalisht qytetarët. /Zhurnal.mk