Connect with us

Lajme nga vendi

Izet Zeqiri: AKADEMIA TË DEL NGA ZONA E KONFORTIT

Published

on

Kuotat në universitete publike në afatin e parë u realizuan 33%, programe jo atraktive apo mungesë e studentëve
Edhe pse më herët parajmërova se universitetet publike nuk mundet të realizojn as 50% të kuotave të dhënat nga regjistrimi në afatin e parë janë shqetësuese të gjitha universitetet publike kanë aritur vetëm 33% të redalizojn regjistrimin e studentëve sipas kuotave nga 23.229 student të miratuar nga qeveria kanë regjistruar 7.665 student.
Akademia gjegjësishtë stafi akademik duhet të del nga zona e konfortit sepse në shumë programe studimore nuk ka student dhe vështirë se do ta arsyetojn pagën mujore që e marin. Arsyet duhet të studijohen, a janë programet studimore jo atraktive, rrënia e natalitetit apo migrimi. Pikërishtë ne si intelektual duhet të japim përgjigje të argumentuar në bazë të një studimi sepse detyra e profesorit nuk është vetëm të mban ligjerata para studentëve por edhe të jep përgjigje dhe drejtime se ka po shkon arsimi në përgjithësi.
Të dhënat për realizim të kuotave të regjistrimit duhet të jenë alarm për qeverinë që të fillojë reforma serioze në arsimin e lartë; sfidat me të cilat duhet përballet janë:
E para, numër shumë i madhë i institucioanve të arsimit të lartë. Në vendin tonë kemi mbi 18 institucione të arsimit të lartë edhe atë 6 publike dhe 12 private që i bjen gati në 100.000 banor kemi një universitet që është shumë! Kemi mbi 150 fakultete respektivisht, mbi 1500 programe studimore në shumicën e të cilave nuk ka studentë aktiv të regjistruar.
Është e nevojshme një strategji e konsolidimit dhe zvogëlimit të numrit të universiteteve private pse jo edhe publike (kryesisht përmes integrimit të disa universiteteve ekzistuese) shembujt nga vendet skandinave, por edhe ato në Belgjika, Gjermania dhe Holanda). Arsyet e bashkimit të disa institucioneve në një (shkrirje) përveç atyre financiare lidhen edhe me përmirësimin e cilësisë së punës së vetë universiteteve dhe forcimin e pozicionit dhe identitetit të tyre ndërkombëtar (sidomos në tërheqjen e studentëve). Vendet me kapital human të kufizuar sic jemi ne me rënie të natalitetit, migrimit të popullësisë, zvogëlim i numrit të studentëve, mjete financiare të limitura na obligon në reforma urgjente.
Reformat në arsimin universitar janë të nevojshme edhe nga shkaku se se numri i studentëve në gjashtë universitet publike është mbi 43.000 kurse në mbi 12 universitetet private dhe private publike është diku 8.600 dhe ditat ditës ky numër zvogëlohet. Shumë universitete private nuk kanë qëndrueshmëri financiare dhe kanë problem me kuadër por ajo që është më rëndësishme është cilësia e studimit diskutabile psh në universitet publike diplomimi i studentëve është diku 13% kundrejtë universiteteve private është mbi 26%, numri i të diplomuarve që fletë shumë për mos implementim të mekanizmave dhe standarve të cilësisë.
E dyta është financimi i arsimit të lartë, qeveria të miratojë një model të ri financimi për të cilin është e nevojshme të miratojë një strategji për financimin e arsimit të lartë në përputhje me analizat dhe nevojat e shtetit për financim dhe sigurim të cilësisë në arsimin e lartë.
Të miratohen kriteret e qarta për financimin e veprimtarisë së institucioneve të arsimit të lartë. Të sigurohet autonomi më e madhe e universiteve në menaxhimin financiar përveç kritereve të hyrjes apo inputeve, duhet të përdoret edhe kriteri i autputit për financimin e institucioneve të arsimit të lartë. Formula për financim të përfshinë kriteriumet hyrëse dhe dalëse: studentët e regjistruar, të diplomuar, punësimi, hulumtimet, studentët e doktoratës, publikimet dhe citimet.
Në të dhënat mundet të ketë gabime deri në 2% sepse janë nxjerë nga web faqet.

Lajme nga vendi

Rriten kreditë në Maqedoni, normat e interesit bankar mbeten të pandryshuara

Published

on

Në shkurt të këtij viti, norma mesatare e interesit për totalin e kredive ishte 4.73 për qind, duke mbetur në nivelin e muajit të kaluar, ndërsa në bazë vjetore u ul me 0.45 pikë përqindjeje (pp). Norma mesatare e interesit për totalin e depozitave shënoi një rënie mujore prej 0.01 pp, dhe në bazë vjetore është e pandryshuar në 2.19 për qind, informoi Banka Popullore.

“Norma mesatare e interesit për kreditë e miratuara rishtazi në shkurt shënoi një rritje mujore dhe vjetore prej 0.22 pikë përqindjeje dhe 0.06 pikë përqindjeje, përkatësisht, dhe arriti në 4.69 përqind. Norma mesatare e interesit për depozitat e pranuara rishtazi shënoi një rritje mujore prej 0.08 pikë përqindjeje, ndërsa mbeti e pandryshuar në bazë vjetore dhe arriti në 2.41 përqind”, njoftoi BNBRSM.

Në shkurt, theksoi Banka Popullore e Maqedonisë së Veriut në një deklaratë, norma mesatare e interesit për kreditë totale për sektorin e korporatave mbeti në të njëjtin nivel prej 4.35 përqind si në muajin paraprak. Krahasuar me shkurtin e vitit të kaluar, kjo normë interesi është më e ulët me 0.47 pikë përqindjeje.

Norma e interesit për kreditë e miratuara rishtazi për sektorin e korporatave, në shkurt, shënoi një rritje mujore prej 0.35 pikë përqindjeje dhe arriti në 4.62 përqind. Ndryshimi është rezultat i normave më të larta të interesit për kreditë në denarë pa klauzolë valutore dhe për normat e interesit për kreditë në valutë të huaj (me 0.42 pikë përqindjeje dhe 0.15 pikë përqindjeje, përkatësisht), në kushte të një rënieje të normave të interesit për kreditë në denarë me klauzolë valutore (me 0.22 pikë përqindjeje). Rritja vjetore e normës së interesit për kreditë e miratuara rishtazi për sektorin e korporatave arriti në 0.17 pikë përqindjeje, specifikon BBRSM.
Në shkurt, shtuan ata, norma mesatare e interesit për depozitat totale të sektorit të korporatave u rrit me 0.02 pikë përqindjeje në bazë mujore dhe arriti në 2.73 përqind.

“Rritja rrjedh nga rritja e normave të interesit për depozitat në valutë të huaj dhe normave të interesit për depozitat në denarë pa klauzolë valutore (me 0.05 pikë përqindjeje dhe 0.01 pikë përqindjeje, përkatësisht), ndërsa normat e interesit për depozitat në denarë me klauzolë valutore nuk ndryshuan. Në bazë vjetore, kjo normë interesi u rrit me 0.02 pikë përqindjeje”, tha Banka Popullore.

Advertisement

Norma e interesit për depozitat e pranuara rishtazi të sektorit të korporatave, siç thonë ata, në shkurt shënoi një rritje mujore prej 0.45 pikë përqindjeje dhe arriti në 2.49 përqind.

Në shkurt, theksojnë ata, norma e interesit për kreditë totale të familjeve arriti në 5.1 përqind dhe shënoi një rënie prej 0.01 pikë përqindjeje në bazë mujore. Ndryshimi është rezultat i normave të ulëta të interesit për kreditë në denarë pa dhe me klauzolë valutore (me 0.03 pikë përqindjeje dhe 0.02 pikë përqindjeje, përkatësisht), ndërsa normat e interesit për kreditë në valutë të huaj janë të pandryshuara. Kjo normë interesi shënon një rënie vjetore prej 0.43 pikë përqindjeje.

Norma mesatare e interesit për kreditë e miratuara rishtazi për familjet në shkurt ishte 4.76 përqind, që përfaqëson një rritje mujore prej 0.09 pikë përqindjeje. Rritja rrjedh nga normat më të larta të interesit për kreditë në valutë të huaj (me 0.01 pikë përqindjeje), ndërsa normat e interesit për kreditë në denarë pa dhe me klauzolë valutore u ulën (me 0.06 pikë përqindjeje dhe 0.02 pikë përqindjeje, përkatësisht). Në bazë vjetore, norma e interesit për kreditë e miratuara rishtazi për familjet është më e ulët me 0.05 pikë përqindjeje, sipas BPRSM-së.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Prokuroria do të hapë rast lidhur me planin për kthimin e Gruevskit, ka folur edhe Grubi?!

Published

on

Ish zëvendës kryeministri i parë, Artan Grubi, vazhdon të intrigojë skenën politike në Maqedoni, sado që
për shkak se gjendet në arrest shtëpiak, nuk mund të ketë paraqitje të drejtpërdrejta në opinion. Pas arrestimit në
vendkalimin kufitar Bllacë, gjatë marrjes në pyetje në Prokurori, Grubi mes tjerash ka folur edhe për planin e qeverisë së kaluar për kthim në Maqedoni të ish kryeministrit, Nikolla Gruevski.

Nga burime të sigurta, Agjencia e Lajmeve Zhurnal mëson se Grubi ka përmendur edhe emrat e atyre që e kanë përgatitur planin mjaft kontravers, e që ishte shumë aktual para zgjedhjeve parlamentare të mbajtura në vtin 2024. Në këtë drejtim, ai ka përmendur emrin e ish presidentit të vendit Stev Pendarovski, por ka pranuar se në plan kanë qenë të kyçur edhe bashkëpartiakë të Grubit nga radhët e BDI-së.

Në fakt, siç marim vesh, Grubi faktikisht ka konfirmuar pjesën më të madhe të asaj që është shkruar më herët më media se operacioni për kthimin e Nikolla Gruevskit në Maqedoni, duhej të realizohet në atë mënyrë që Gjykata Supreme të legjitimon dhe konfirmon abolimin e ish-presidentit Gjorge Ivanov. Megjithatë ish zv/kryeministri i parë ka shtuar disa detaje, të cilat mund të krijojnë bazë solide për hapjen e një rasti gjyqësor, pasi dyshohet se i tërë ‘operacioni për kthimin e Gruevskit’ ka pasur edhe prapavijë korruptive, e madje janë premtuar miliona për finalizimin e tij, mëson Zhurnal.

Sipas shkrimeve të mediave, operacioni udhëhiqej nga kryesia e BDI-së, por në koordinim me liderët e LSDM-së,informacione që tanai mund të shkaktojnë probleme shtesë për partitë opozitare. Qëllimi final ka qenë që gjoja Gruevski, pas kthimit në vend, menjëherë të formojë një fraksion politik në VMRO-DPMNE.

Këtyre planeve atë kohë iu kundërshtua Gjykata Supreme, e veçanërisht kryetarja e saj, Besa Ademi.
Ademi ishte ankuar te disa ambasadorë të vendeve perëndimore për presione politike. rastësisht ose jo, në të njëjtën kohë ish ambasadorja amerikane Angela Ageler pat vizituar Gjykatën Supreme dhe ka dhënë mbështetje për gjyqtarët e Gjykatës Supreme që të gjykojnë lirshëm, sipas Kushtetutës dhe ligjeve.

Advertisement
Continue Reading

Lajme nga vendi

NEZIRI: “KORRIDORI 8” DHE STUDENTËT SHQIPTARË NUK MUND TË NDALEN

Published

on

Analisti dhe njohësi i mirë i çështjeve politike në vend, Xhelal Neziri thotë se Maqedonia e Veriut nuk mundet aq lehtë të vendosë për ndryshimin e trasesë së Korridorit 8, pasi që ai është interes më i madh se individual apo partiak. Sipas Nezirit, përfundimi i punimeve nga ana e Shqipërisë deri në kufi, e detyron Maqedoninë e Veriut që ta lidh Korridorin 8 me shtetin fqinj.

Nga ana tjetër, sa i përket politizimit jashtë mase të çështjes së provimit të Jurisprudencës, Neziri thotë se praktika e mos zbatimit të ligjit nga ana e Ministrit të Drejtësisë, Filkov është një dukuri jo e mirë pasi që shkakton nxitje edhe te funksionarët tjerë shtetërorë për mos zbatim të ligjit. Neziri thotë se zgjidhja është e qartë, vetëm duhet të respektohet ligji, sepse që sipas tij, studentët mund t’i nënshtrohen provimit të jurispudencës në gjuhën shqipe pasi që këtë e garanton kushtetuta.

Qëndrimet e Xhelal Nezirit theksojnë rëndësinë e respektimit të interesave strategjike dhe ligjit në Maqedoninë e Veriut. Ai argumenton se Korridori 8 është një projekt me rëndësi të madhe shtetërore dhe rajonale, i cili nuk duhet të ndikohet nga interesa të ngushta politike, sidomos duke pasur parasysh përparimin e Shqipërisë në këtë drejtim. Në të njëjtën kohë, ai kritikon politizimin e çështjes së provimit të jurisprudencës dhe moszbatimin e ligjit nga institucionet, duke theksuar se respektimi i ligjit dhe i të drejtave kushtetuese, përfshirë përdorimin e gjuhës shqipe, është thelbësor për funksionimin e drejtë të shtetit dhe për besimin e qytetarëve në institucionet publike.

Continue Reading

Më të lexuarat