Lajme nga vendi
Angellovska-Bezhoska: Denari është stabil, rezervat devizore janë rritur për 40 për qind për pesë vite
Denari është stabil, ndërsa garancë për atë është niveli i lartë i rezervave devizore, i cili edhe krahas goditjeve të shumta edhe më tej rritet dhe në fund të shtatorit paraqet 4,4 miliardë euro. Niveli i tanishëm i rezervave devizore është më i lartë prej para pandemisë për 40%, apo për rreth një miliardë euro, që është rritje e konsiderueshme, posaçërisht në vite të mbushura me goditje të parapra deri më tani, thotë guvernatorja e Bankës popullore, Anita Angellovska-Bezhoska, e cila po merr pjesë në Takimet vjetore të FMN-së dhe Bankës botërore.
Sipas saj, këto janë trende të volitshme të cilat flasin për përforcim të mëtutjeshëm të politikës së përgjithshme makroekonomike dhe stabilitetit të valutës vendore.
“Shkaqet janë ngjarjet gjithnjë e më të volitshme të jashtme, posaçërisht në segmentin e investimeve të huaja të drejtpërdrejta, të cilat për gjysmën e parë të vitit paraqesin 500 milionë euro, por kjo tregon se janë stabile edhe pritjet e subjekteve vendore ekonomike”, ka theksuar guvernatorja në intervistë për Zërin e Amerikës.
Duke folur për inflacionin, Angellovska-Bezhoska theksoi se në korniza botërore dhe tek ne, dëshmojmë për lëvizje më stabile inflacioni, përkatësisht stabilizim të inflacionit.
“Për këtë janë dy arsye – e para është stabilizimi i konsiderueshëm i çmimeve të produkteve primare, posaçërisht i energjensëve dhe të ushqimit në bursat botërore, ndërsa faktori i dytë është përballja e bankave qendrore me këto lëvizje të inflacionit. Kështu, si rezultat i këtyre faktorëve, të dhënat më të reja tek ne udhëzojnë për ulje të konsiderueshme të presioneve të inflacionit. Sipas informatës për inflacionin mesatar prej fillimit të vitit përfundimisht me shtatorin, ai paraqet 3,3% dhe në bazë është në pajtim me pritjet e Bankës popullore për shkallën mesatare vjetore për vitin 2024 prej 3,5%, ndërsa edhe në pajtim me pritjet më të reja të FMN-së për inflacion mesatar për inflacion mesatar prej 3,3%. Megjithatë, gjithsesi do të theksoja se rreziqet ekzistojnë dhe nevojitet udhëheqje e kujdesshme e politikave në periudhën në vijim”, theksoi guvernatorja.
Siç informojnë nga Banka popullore, duke folur për gjendjet në sektorin bankar, Angellovska-Bezhoska theksoi se edhe krahas goditjeve në periudhën e kaluar, stabiliteti i sistemit bankar ishte ruajtur madje edhe ishte rritur rezistenca, që mund të shihet përmes disa treguesve. Sipas saj, përputhshmëria e kapitalit, si tregues për solvencën e sistemit bankar, arriti 19 për qind, që është shkalla më e lartë në dy dekadat e kaluara, përderisa cilësia e instrumenteve bankare dukshëm është rritur.
Lajme nga vendi
Tabelat e “Safe City” në Tetovë edhe në gjuhën shqipe
Tabelat paralajmëruese të “Safe City” që tregojnë se qarkullimi apo trafiku në atë zonë është nën video-mbikëqyrje, në Tetovë brenda në qytet janë të shënuara edhe në gjuhën shqipe. Kritika të vazhdueshme pati nga opozita për pushtetin, ndërkohë që këta të fundit në vazhdimësi theksonin se Ligji për Safe City respekton plotësisht Kushtetutën dhe Ligjin për përdorimin e gjuhëve.
Lajme nga vendi
Përse po thahet Prespa? Shqipëria, Greqia e Maqedonia e Veriut me strategji të përbashkëta për ruajtjen e liqenit
Prespa është një nga ekosistemet më të rëndësishme dhe më të ndjeshme në rajon, ndaj studiues dhe ekspertë nga Shqipëria, Greqia dhe Maqedonia e Veriut përgjatë tre ditëve do të sjellin zhvillimet më të fundit në kërkimin shkencor dhe sfidat me të cilat po përballet kjo zonë e mbrojtur.
Sipas ekspertëve rënia e ndjeshme e nivelit të ujit në liqenet e Prespës, e lidhur me ndryshimet klimatike, mungesa e reshjeve dhe borës, si dhe ndikimi i aktivitetit njerëzor janë në fokus të studimeve me qëllim hartimin e masave sa më efektive për menaxhimin e zonës.
Giorgos Catsadorakis, biolog shprehet “Të gjithë i dimë problemet aktuale të të dy liqeneve të Prespës dhe ishte koha të bënim bashkë shkencëtarë nga të tre shtetet që ndajnë të njëjtin liqen. Për shkak të krizës klimatike dhe ndryshimet e saj, kemi më pak borë, më pak shi, niveli i ujit ka rënë ndjeshëm, herët a vonë banorët rreth kësaj zone do të duhet të bëjnë diçka për ekonominë dhe jetesën e tyre.
Problemi është që ne duhet të mbrojmë vlerat natyrore dhe të jemi të aftë të harmonizojmë masat menazhuese me adaptimin e banorëve.“
Lajme nga vendi
Bardovca, Demir Hisari dhe Negorca në projektin “truri në SHBA”: paqartësi për rolin e spitaleve
Spitalet psikiatrike në Bardovcë, Demir Hisar dhe Negorcë kanë qenë të përfshira në një projekt shkencor ndërkombëtar që lidhet me grumbullimin e mostrave të trurit për kërkime shkencore në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, por ende nuk është e qartë se cili ka qenë roli konkret i këtyre institucioneve.
Kjo rezulton nga raporti vjetor për vitet 2004/2005 i Departamentit të Psikiatrisë të Universitetit “Kolumbia” në SHBA, i siguruar nga “Sloboden Peçat”.
Në raport përmendet bashkëpunimi me profesorët dhe mjekët e mjekësisë ligjore nga Maqedonia e Veriut, Aleksej Duma dhe Gorazd Rosoklija.
Sipas dokumentit, projektet kërkimore të asaj periudhe përfshinin studime mbi anomalitë strukturore të dendriteve te skizofrenia dhe çrregullimet e humorit, si dhe kërkime mbi korrelacionet neuropatologjike të demencës dhe skizofrenisë. Në kuadër të këtyre projekteve është realizuar edhe grumbullimi i mostrave të trurit dhe të dhënave klinike nga obduksionet e pacientëve psikiatrikë, rasteve të vetëvrasjes dhe rasteve krahasuese në Maqedoninë e Veriut.
Në raport përmenden si institucione bashkëpunuese Instituti i Mjekësisë Ligjore, Spitali Psikiatrik i Shkupit (Bardovcë), spitalet në Demir Hisar dhe Negorcë, si dhe Fakulteti i Mjekësisë. Megjithatë, nuk specifikohet qartë se çfarë roli konkret kanë pasur spitalet psikiatrike në realizimin e projektit.
Raporti thekson se një nga bashkautorët e projektit, doktori Andrew J. Dwork, ka studiuar veçoritë neuropatologjike të skizofrenisë dhe lidhjen e saj me demencën, e cila paraqitet shpesh te pacientët më të moshuar me këtë diagnozë.

