Connect with us

Lajme nga vendi

Trendafilov: Nevojitet pensionim i parakohshëm, e jo rritje e kufirit pensional

Published

on

Lidhja e Sindikatave të Maqedonisë është seriozisht e shqetësuar nga propozimi i Këshillit fiskal për rriztjen e stazhit pensional për realizimin e të drejtës së pensionit të mohës në moshën 67 vjeçare.

Kryetari i LSM-së, Sllobodan Trendafilov në një deklaratë për MIA-n thotë se reformat pensionale në shtete serioze bëhet në bazë të analizave gjithpërfshirëse për gjendjen e përgjithshme shoqërore-ekonomike me të gjitha avantazhet dhe sfidat kyçe në drejtim të shqeëtsimit social de sigurisë për numrin më të madh të popullatës.

“Nëse anëtarët e Këshillit fiskal duan të ndihmojnë në arnimin e buxhetit në Fondin e pensioneve, ndoshta duhet të fillojnë të paguajnë kontributet e detyrueshme të sigurimeve shoqërore për të gjitha të ardhurat e tyre, që do të jetë shembull për të tjerët! Dhe në të kaluarën kemi qenë dëshmitarë të propozimeve të tilla joserioze nga njerëz që nuk janë pjesë e punëtorëve, në dëm të punëtorëve. Vërejmë se masa të tilla të nxituara duke rritur normën e kontributit apo zgjatjen e moshës së pensionit, vetëm dhe ekskluzivisht në masën e nevojshme për të mbuluar deficitin e fondit pensional, nuk dhanë fryte në afatgjate, përkundrazi, problemet strukturore mbetën të pazgjidhura dhe u përsëritën”, thotë Trendafilov.

Sipas tij, nevojiten politika dhe masa serioze për rritjen e numrit të punësimit të të rinjve përmes vendeve të punës reale dhe të qëndrueshme që do të jenë rezultat i investimeve të reja vendase apo të huaja dhe rritjes së pagave dhe rrjedhimisht rritjes së fondeve në Fondin për sigurim pensional dhe invalidor dhe zvogëlimin e varfërisë.

Trendafilov në deklaratën e tij për MIA-n theksoi se nevojiten politika dhe masa për punë të denjë për secilin me respektimin e të drejtave të punës sipas standardeve ndërkombëtare të punës në mënyrë që të rinjtë të vazhdojnë të punojnë dhe jetojnë në vendin e tyre.

Advertisement

Sindikata kërkn edhe angazhim gjithpërfshirë për tranformimin e punës së paralajmëruar në të lajmëruar dhe angazhim të plotë të organeve inspektuese dhe tjera shtetërore për pagesë të kontributeve sociale në tërësi.

“Për shkak të punës së palajmëruar shteti brenda një viti humb 250 milionë euro, të cilat mbetet në xhepat e pronarëve. Vetëm në këtë mënyrë fondet sociale munden dhe do të bëhen reale dhe të qëndrueshme dhe do të jenë mbrojtje e vërtetë dhe siguri për punëtorët në kushte të sëmundjes, moshës, papunësisë. Deri atëherë, nuk mund të luajhë me shëndetin dhe jeten e punonjësve dhe qytetarëve, nuk mundet pa vullnetin e tyre dhe nevojën ta vazhdojmë stazhin e tyre të punës dhe t’i vëmë jetët e tyre në rrezik me vazhdimin e karrierës së tyre dhe anulimin e pensionimit të merituar si mbulesë për politikat e këqija përgjatë periudhës kohore prapa”, thekson Trendafilovski në deklaratën për MIA-n        

Këshilli fiskal si propozim mendim të Strategjisë fiskale 2025-2029 rekomandon që prej vitit 2026 të rritet mosha për pensionim për burra dhe gra në 67 vjeç dhe njëkohësisht të rritet shkalla për sigurim pensional për 0,7 pikë procentuale, përkatësisht të paraqesë 19,5 për qind.

Nga Këshilli fiskal, i cili është trup i pavarur që përpunon analiza dhe mendime për supozimet maksoekonomike dhe fiskale të shfrytëzuara për përpunim të Buxhetit të shtetit dhe strategjisë fiskale, theksojnë se masat e këtilla nevojiten për mirëmbajtje të Fondit të SPIM-it, ulje të rreziqeve fiskale dhe për konsolidim të buxhetit në periudhën e ardhshme afatmesme.

“Këshilli fiskal është i mendimit se për mirëmbajtje të Fondit të SPIM-it, ulje të rreziqeve fiskale dhe konsolidimit të buxhetit në periudhën e ardhshme afatmesme, nevojiten masa shtesë si rritja e jetëgjatësisë së punës së punëtorëve dhe rritja graduale e kontributit tëp sigurimit pensional dhe invalidor (rrjedhëse është në 18,8 për qind që është ulje prej 2,4 për qind në krahasim me vitin 2008 kur ishte 21,2 për qind). Kur kësaj do t’i shtohej mosha e popullatës, ndërkaq me atë edhe çdo vit rritja e numrit të pensionistëve për rreth 1500-1700 pensionistë çdo vit, shoqëruar edhe me preferencën për emigrim të të rinjve jashtë vendit, ndërkaq me të edhe ulja relative e mbulimit të të ardhurave pensionale me kontributet e paguara, problemi akoma mët epër bëhet kompleks. Prandaj, qëndruehsmëria fiskale e Fondit të SPIM paraqet rrezik të veçantë fiskal”, ceket në mendimin e Këshillit fiskal.

Advertisement

Lidhur me rritjen  shkallës së sigurimit pensional, nga Këshilli fiskal rekomandojnë në vitin 2027 të bëhet analizë për qëndrueshmërinë fiskale të Fondit të SPIM dhe varësisht nga trendi dhe nevoja, gradualisht të rritet kontributi deri 21 për qind deri në vitin 2029.

Advertisement

Lajme nga vendi

Rriten kreditë në Maqedoni, normat e interesit bankar mbeten të pandryshuara

Published

on

Në shkurt të këtij viti, norma mesatare e interesit për totalin e kredive ishte 4.73 për qind, duke mbetur në nivelin e muajit të kaluar, ndërsa në bazë vjetore u ul me 0.45 pikë përqindjeje (pp). Norma mesatare e interesit për totalin e depozitave shënoi një rënie mujore prej 0.01 pp, dhe në bazë vjetore është e pandryshuar në 2.19 për qind, informoi Banka Popullore.

“Norma mesatare e interesit për kreditë e miratuara rishtazi në shkurt shënoi një rritje mujore dhe vjetore prej 0.22 pikë përqindjeje dhe 0.06 pikë përqindjeje, përkatësisht, dhe arriti në 4.69 përqind. Norma mesatare e interesit për depozitat e pranuara rishtazi shënoi një rritje mujore prej 0.08 pikë përqindjeje, ndërsa mbeti e pandryshuar në bazë vjetore dhe arriti në 2.41 përqind”, njoftoi BNBRSM.

Në shkurt, theksoi Banka Popullore e Maqedonisë së Veriut në një deklaratë, norma mesatare e interesit për kreditë totale për sektorin e korporatave mbeti në të njëjtin nivel prej 4.35 përqind si në muajin paraprak. Krahasuar me shkurtin e vitit të kaluar, kjo normë interesi është më e ulët me 0.47 pikë përqindjeje.

Norma e interesit për kreditë e miratuara rishtazi për sektorin e korporatave, në shkurt, shënoi një rritje mujore prej 0.35 pikë përqindjeje dhe arriti në 4.62 përqind. Ndryshimi është rezultat i normave më të larta të interesit për kreditë në denarë pa klauzolë valutore dhe për normat e interesit për kreditë në valutë të huaj (me 0.42 pikë përqindjeje dhe 0.15 pikë përqindjeje, përkatësisht), në kushte të një rënieje të normave të interesit për kreditë në denarë me klauzolë valutore (me 0.22 pikë përqindjeje). Rritja vjetore e normës së interesit për kreditë e miratuara rishtazi për sektorin e korporatave arriti në 0.17 pikë përqindjeje, specifikon BBRSM.
Në shkurt, shtuan ata, norma mesatare e interesit për depozitat totale të sektorit të korporatave u rrit me 0.02 pikë përqindjeje në bazë mujore dhe arriti në 2.73 përqind.

“Rritja rrjedh nga rritja e normave të interesit për depozitat në valutë të huaj dhe normave të interesit për depozitat në denarë pa klauzolë valutore (me 0.05 pikë përqindjeje dhe 0.01 pikë përqindjeje, përkatësisht), ndërsa normat e interesit për depozitat në denarë me klauzolë valutore nuk ndryshuan. Në bazë vjetore, kjo normë interesi u rrit me 0.02 pikë përqindjeje”, tha Banka Popullore.

Advertisement

Norma e interesit për depozitat e pranuara rishtazi të sektorit të korporatave, siç thonë ata, në shkurt shënoi një rritje mujore prej 0.45 pikë përqindjeje dhe arriti në 2.49 përqind.

Në shkurt, theksojnë ata, norma e interesit për kreditë totale të familjeve arriti në 5.1 përqind dhe shënoi një rënie prej 0.01 pikë përqindjeje në bazë mujore. Ndryshimi është rezultat i normave të ulëta të interesit për kreditë në denarë pa dhe me klauzolë valutore (me 0.03 pikë përqindjeje dhe 0.02 pikë përqindjeje, përkatësisht), ndërsa normat e interesit për kreditë në valutë të huaj janë të pandryshuara. Kjo normë interesi shënon një rënie vjetore prej 0.43 pikë përqindjeje.

Norma mesatare e interesit për kreditë e miratuara rishtazi për familjet në shkurt ishte 4.76 përqind, që përfaqëson një rritje mujore prej 0.09 pikë përqindjeje. Rritja rrjedh nga normat më të larta të interesit për kreditë në valutë të huaj (me 0.01 pikë përqindjeje), ndërsa normat e interesit për kreditë në denarë pa dhe me klauzolë valutore u ulën (me 0.06 pikë përqindjeje dhe 0.02 pikë përqindjeje, përkatësisht). Në bazë vjetore, norma e interesit për kreditë e miratuara rishtazi për familjet është më e ulët me 0.05 pikë përqindjeje, sipas BPRSM-së.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Prokuroria do të hapë rast lidhur me planin për kthimin e Gruevskit, ka folur edhe Grubi?!

Published

on

Ish zëvendës kryeministri i parë, Artan Grubi, vazhdon të intrigojë skenën politike në Maqedoni, sado që
për shkak se gjendet në arrest shtëpiak, nuk mund të ketë paraqitje të drejtpërdrejta në opinion. Pas arrestimit në
vendkalimin kufitar Bllacë, gjatë marrjes në pyetje në Prokurori, Grubi mes tjerash ka folur edhe për planin e qeverisë së kaluar për kthim në Maqedoni të ish kryeministrit, Nikolla Gruevski.

Nga burime të sigurta, Agjencia e Lajmeve Zhurnal mëson se Grubi ka përmendur edhe emrat e atyre që e kanë përgatitur planin mjaft kontravers, e që ishte shumë aktual para zgjedhjeve parlamentare të mbajtura në vtin 2024. Në këtë drejtim, ai ka përmendur emrin e ish presidentit të vendit Stev Pendarovski, por ka pranuar se në plan kanë qenë të kyçur edhe bashkëpartiakë të Grubit nga radhët e BDI-së.

Në fakt, siç marim vesh, Grubi faktikisht ka konfirmuar pjesën më të madhe të asaj që është shkruar më herët më media se operacioni për kthimin e Nikolla Gruevskit në Maqedoni, duhej të realizohet në atë mënyrë që Gjykata Supreme të legjitimon dhe konfirmon abolimin e ish-presidentit Gjorge Ivanov. Megjithatë ish zv/kryeministri i parë ka shtuar disa detaje, të cilat mund të krijojnë bazë solide për hapjen e një rasti gjyqësor, pasi dyshohet se i tërë ‘operacioni për kthimin e Gruevskit’ ka pasur edhe prapavijë korruptive, e madje janë premtuar miliona për finalizimin e tij, mëson Zhurnal.

Sipas shkrimeve të mediave, operacioni udhëhiqej nga kryesia e BDI-së, por në koordinim me liderët e LSDM-së,informacione që tanai mund të shkaktojnë probleme shtesë për partitë opozitare. Qëllimi final ka qenë që gjoja Gruevski, pas kthimit në vend, menjëherë të formojë një fraksion politik në VMRO-DPMNE.

Këtyre planeve atë kohë iu kundërshtua Gjykata Supreme, e veçanërisht kryetarja e saj, Besa Ademi.
Ademi ishte ankuar te disa ambasadorë të vendeve perëndimore për presione politike. rastësisht ose jo, në të njëjtën kohë ish ambasadorja amerikane Angela Ageler pat vizituar Gjykatën Supreme dhe ka dhënë mbështetje për gjyqtarët e Gjykatës Supreme që të gjykojnë lirshëm, sipas Kushtetutës dhe ligjeve.

Advertisement
Continue Reading

Lajme nga vendi

NEZIRI: “KORRIDORI 8” DHE STUDENTËT SHQIPTARË NUK MUND TË NDALEN

Published

on

Analisti dhe njohësi i mirë i çështjeve politike në vend, Xhelal Neziri thotë se Maqedonia e Veriut nuk mundet aq lehtë të vendosë për ndryshimin e trasesë së Korridorit 8, pasi që ai është interes më i madh se individual apo partiak. Sipas Nezirit, përfundimi i punimeve nga ana e Shqipërisë deri në kufi, e detyron Maqedoninë e Veriut që ta lidh Korridorin 8 me shtetin fqinj.

Nga ana tjetër, sa i përket politizimit jashtë mase të çështjes së provimit të Jurisprudencës, Neziri thotë se praktika e mos zbatimit të ligjit nga ana e Ministrit të Drejtësisë, Filkov është një dukuri jo e mirë pasi që shkakton nxitje edhe te funksionarët tjerë shtetërorë për mos zbatim të ligjit. Neziri thotë se zgjidhja është e qartë, vetëm duhet të respektohet ligji, sepse që sipas tij, studentët mund t’i nënshtrohen provimit të jurispudencës në gjuhën shqipe pasi që këtë e garanton kushtetuta.

Qëndrimet e Xhelal Nezirit theksojnë rëndësinë e respektimit të interesave strategjike dhe ligjit në Maqedoninë e Veriut. Ai argumenton se Korridori 8 është një projekt me rëndësi të madhe shtetërore dhe rajonale, i cili nuk duhet të ndikohet nga interesa të ngushta politike, sidomos duke pasur parasysh përparimin e Shqipërisë në këtë drejtim. Në të njëjtën kohë, ai kritikon politizimin e çështjes së provimit të jurisprudencës dhe moszbatimin e ligjit nga institucionet, duke theksuar se respektimi i ligjit dhe i të drejtave kushtetuese, përfshirë përdorimin e gjuhës shqipe, është thelbësor për funksionimin e drejtë të shtetit dhe për besimin e qytetarëve në institucionet publike.

Continue Reading

Më të lexuarat