Connect with us

Lajme nga rajoni

Zbulohet në Shqipëri, liqeni termal nëntoksor më i madh në botë

Published

on

Një ekip shkencëtarësh çekë kanë zbuluar në Shqipërinë e Jugut liqenin termal nëntokësor më të madh në botë dhe e kanë quajtur Liqeni Neuron, sipas fondacionit që financoi ekspeditën, thuhet në një artikull të botuar në “Czech Radio”.

Brenda luginave të zonave kufitare malore midis Greqisë dhe Shqipërisë, shkencëtarët çekë kanë eksploruar prej disa vitesh kushtet komplekse të nëndheshme.Në rajonin e Vromonerit, në anën shqiptare të kufirit, ata hasën një sistem të gjerë shpellash në vitin 2021, të cilat që atëherë i kanë hartuar në detaje.Sistemi përmban shumë burime të nxehta që lëshojnë kolona të larta avulli dhe gjurmimi i burimit të avullit i çoi ata drejt zbulimit të një humnere mbi 100 metra të thellë, të cilën e quajtën Atmos.Në fund të asaj humnerë, ekipi ka konfirmuar zbulimin e liqenit termal nëntokësor më të madh në botë deri më sot.Me një gjatësi prej 138 metrash, një gjerësi prej 42 metrash dhe një perimetër 345 metrash, mund të mbajë 8,335 m3 ujë të nxehtë.Madhësia e dhomës së liqenit është tre herë më e madhe se salla kryesore e Teatrit Kombëtar në Pragë.Harta e sistemit të shpellës dhe zbulimi i liqenit kërkuan pajisje teknike, të cilat u mundësuan nga “Fondacioni Neuron”.Organizata çeke e financimit shkencor i dha ekspeditës gati 1 milion koruna çeke, të dhuruara nga dashamirës privatë dhe tani liqeni nëntokësor shqiptar ka marrë emrin Neuron, në nder të fondacionit.

Richard Bouda, një fotograf dhe speleolog, përshkruan se si u bë zbulimi: “Gjatë eksplorimit fillestar, ne krijuam një hartë bazë duke përdorur pajisjet që kishim. Ne e dinim që atëherë se kishim zbuluar diçka vërtet të veçantë”.

“Falë “Fondacionit Neuron”, kemi blerë një skaner celular LIDAR, i cili na lejoi të masnim të gjithë shpellën dhe të gjithë zonën e liqenit. Ne do të bashkëpunojmë edhe me hidrologët të cilët do të masin pjesën nënujore të atij liqeni duke përdorur një sonar – një sistem për zbulimin e objekteve nënujore”, tha ai.Ekipi çek përdori teknologjinë më të fundit, “GeoSlam” – një lloj teknologjie skanimi 3D, duke krijuar modele të sakta të shpellës.

Procesi me të cilin është bërë shpella që përmban liqenin është gjithashtu e pazakontë.

Advertisement

Uji mineral i liqenit është i ngopur me sulfur hidrogjeni, i cili, në kontakt me ajrin, oksidohet dhe prodhon acid sulfurik – që në mënyrë të përsëritur e kthen shkëmbin gëlqeror në gips të butë.“Puna e ekipit çek në Shqipëri do të kontribuojë për të kuptuar më mirë këtë lloj të rrallë të formimit të shpellave dhe ka shumë punë për të bërë atje”, tha Richard Bouda:“Falë shkencëtarëve me të cilët punojmë, ne e dimë se burimet përreth ushqehen me ujë nga liqeni”, shtoi ai.“Ne besojmë se ky zbulim mund të kontribuojë gjithashtu në mbrojtjen e të gjithë zonës dhe për të kuptuar më mirë hidrologjinë e saj – pasi deri më sot askush nuk e di se si janë të lidhura saktësisht këto ujëra nëntokësore me sipërfaqen”, tha ai.

Lajme nga rajoni

Studentët shqiptarë protestojnë në Shkup, Spiropali apelon për respekt të gjuhës

Published

on

Ish-ministrja e Jashtme e Shqipërisë, Elisa Spiropali, ka dalë në mbështetje të studentëve shqiptarë që do të protestojnë sot në Shkup për mbrojtjen e gjuhës shqipe, duke e cilësuar atë si një sinjal të rëndësishëm për funksionimin e shtetit dhe respektimin e të drejtave themelore.

Në reagimin e saj, Spiropali thekson se kërkesa për të drejta që janë të garantuara në Kushtetutë dhe në ligj, por që ngrihen në formë proteste, tregon qartë se ekziston një hendek mes parimit dhe zbatimit në praktikë. Sipas saj, të drejtat nuk duhet të mbeten vetëm në dokumente zyrtare, por duhet të reflektohen në jetën e përditshme të qytetarëve.

“Gjuha shqipe nuk mund të jetë objekt diskutimi apo kompromisi institucional, por përbën një të drejtë themelore që duhet të respektohet. Në këtë kontekst, protesta e studentëve shihet jo vetëm si një reagim, por si një thirrje për të forcuar standardet demokratike dhe për të garantuar barazi reale”, tha ish-kryediplomatja shqiptare transmeton Klankosova.tv.

Ajo shtoi se një shtet që mbron dhe garanton përdorimin e gjuhës, kontribuon drejtpërdrejt në forcimin e barazisë dhe ndërtimin e besimit mes qytetarëve.

Tutje, ajo shpreh mbështetje për studentët, duke theksuar se ata po mbrojnë jo vetëm gjuhën, por edhe dinjitetin dhe parimet mbi të cilat duhet të funksionojë një shoqëri e drejtë.

Advertisement

Në përfundim, ish-ministrja e Jashtme shqiptare, e konsideron këtë situatë si një provë të rëndësishme për funksionimin real të shtetit dhe përkushtimin ndaj vlerave demokratike, veçanërisht në kontekstin e aspiratave të përbashkëta europiane të Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut.

Continue Reading

Lajme nga rajoni

DW: Milanoviçi i mbylli derën Vuçiçit dhe i dëmtoi të gjithë

Published

on

Vendimi i Presidentit kroat Zoran Milanoviq për të anuluar takimin e planifikuar të majit në kuadër të nismës Brdo-Brioni me qëllim parandalimin e ardhjues së Presidentit serb Aleksandar Vuçiq në Kroaci, ka shkaktuar reagime të ndara në publik për një javë të tërë.

Duket se mbizotërojnë kritikat, ndërsa në anën tjetër janë kryesisht e djathta ekstreme kroate dhe vetë Aleksandar Vuçiq. Ai e komentoi këtë për mediat, duke thënë se pajtohet “plotësisht” me veprimin e Milanoviqit, sepse “ai nuk ka vend atje”.

Një deklaratë nga Zyra e Presidentit të Kroacisë deklaroi se “deklaratat dhe veprimet politike” të Presidentit serb “në ditët dhe javët e fundit” janë në kundërshtim me “qëllimin e procesit të Brdo-Brioni”, të cilit Milanoviq është bashkëkryetar.

Kujtohet se ky proces u iniciua nga Kroacia dhe Sllovenia me qëllim përmirësimin e bashkëpunimit ndërshtetëror dhe përshpejtimin e integrimit evropian në Evropën Juglindore. Më pas u raportua nga burime të tjera se kabineti i Presidentes sllovene Natasha Pirc Musar, gjithashtu bashkëkryetare e nismës, po shqyrton një vend alternativ për takimin që bashkon krerët e shteteve të Ballkanit Perëndimor.

DW: Milanoviçi i mbylli derën Vuçiçit dhe i
Takimi Vuçiq dhe Milanoviq nga viti 2022

“Në parim, mendoj se është gjithmonë shumë më e zgjuar të flasësh sesa të mos flasësh”, tha për DW Tomislav Jakiq, komentator i politikës së jashtme dhe ish-këshilltar i politikës së jashtme i Stjepan Mesiq, ish-Presidentit kroat.

Kur bëhet fjalë për marrëdhëniet midis Kroacisë dhe Serbisë, ai beson se nuk duhet të harrojmë se kemi të bëjmë me fqinjë.

Advertisement
“Për një numër arsyesh, ne jemi të varur nga njëri-tjetri”, thotë ai. “Ndërtimi i marrëdhënieve më të mira të mundshme është padyshim në interes të qytetarëve të të dy vendeve. Nëse jo fqinjësi të mirë, atëherë të paktën marrëdhënie të drejta. Anulimi i takimit brenda procesit Brdo-Brioni, të cilin Kroacia duhej ta priste, nuk kontribuon në përmirësimin e këtyre marrëdhënieve në asnjë mënyrë”, shton ai.

Sidomos duke pasur parasysh se ato kanë qenë në një nivel shumë të ulët për një kohë të gjatë. Jakiq thotë se ka përshtypjen, në mungesë të treguesve më konkretë, se Presidenti kroat “ndjeu nevojën, për arsye që i di vetëm ai”, për ta bërë veten disi të pranueshëm përsëri për krahun e djathtë të elektoratit kroat.

Kjo pavarësisht faktit që Zoran Milanoviq nuk ka më mundësinë të kandidojë për president të Kroacisë.

“Nga pikëpamja e ruajtjes së dinjitetit të detyrës së Presidentit të Republikës së Kroacisë,” është kategorik Jakić, “ai nuk ka nevojë të favorizojë askënd.”

“Në të njëjtën kohë, në javët e fundit, për çështje të tjera të politikës së jashtme, ai ka treguar se mund të marrë qëndrimin e duhur, të vendosur dhe të qartë, edhe kur kjo nuk i sjell pikë politike në skenën e brendshme. Kjo është arsyeja pse është edhe më e vështirë për mua të kuptoj pse ai po lëviz në drejtim të ruajtjes së tensionit midis Kroacisë dhe Serbisë,” thotë Jakiq.

Ai mendon se nuk dëshiron në asnjë mënyrë të amnistojë atë që tha ose bëri Vuçiq. “Por nëse marrëdhënia me Serbinë do të vihet në pah, do të ishte më e mençur dhe politikisht më e pastër të krijohej një mundësi në të cilën Presidenti Vuçiq do të duhej të legjitimonte veten,” beson Jakiq.

Advertisement

Takimi i iniciativës Brdo-Brioni, sipas mendimit të tij, ishte një hapësirë ​​e mirë për diçka të tillë. Kjo është veçanërisht e rëndësishme duke pasur parasysh rritjen e ndjeshme të tensioneve midis Kroacisë dhe Serbisë në javët e fundit, pasi Ushtria e Serbisë shfaqi publikisht raketat kineze ajër-tokë CM-400.

Continue Reading

Lajme nga rajoni

Prishtinë: Kafe dhe çaj falas për tifozët turq në ditën e finales historike të Kosovës

Published

on

“Sot rivalë, por gjithmonë MIQ”: Kafe dhe çaj falas për tifozët turq – e keni paguar “borxhin” në vitin 1999!

Në prag të një ndeshje historike për Kosovën, një bar në Prishtinë ka ndërmarrë një iniciativë simbolike, të ofrojë kafe dhe çaj falas për të gjithë tifozët e Turqisë.

Ky gjest vjen si shenjë mirënjohjeje për mbështetjen që Turqia i ka dhënë Kosovës në vitin 1999. Mesazhi i shpërndarë është i qartë: “E keni paguar në vitin 1999 – sot nuk keni asnjë borxh”.

Edhe pse sot dy ekipet përballen si rivalë në fushë, ky veprim rikujton se lidhjet mes popujve mbeten të forta përtej sportit. Atmosfera në kryeqytet pritet të jetë festive, me tifozë nga të dyja palët që do ta ndjekin ndeshjen në një frymë respekti dhe miqësie.

Ky gjest i vogël, por domethënës, po vlerësohet si një shembull i bukur i solidaritetit dhe respektit ndërmjet dy popujve./TVShenja

Advertisement

Continue Reading

Më të lexuarat