Connect with us

Lajme nga vendi

Dita Botërore e Autizmit: Pesë fakte që duhet t’i dini

Published

on

Sot (2 prill) është Dita Botërore e Autizmit, e cila iu dedikohet personave që vuajnë nga kjo sëmundje dhe që për synim ka vetëdijesimin e njerëzve rreth simptomave, shkaktarëve dhe mënyrat e trajtimit.

Prandaj, ju sjell disa fakte që duhet t’i dini për autizmin:

Autizmi është në rritje

Autizmi është dhjetëfish më i zakonshëm sot sesa që ishte në vitet e 1980’ta, sipas ekspertëve. Në Kaliforni, numri i fëmijëve me autizëm në programet e shërbimeve sociale të shtetit pothuajse është dyfishuar mes viteve 1998 dhe 2002, duke i kaluar rastet e fëmijëve me kancer, me diabet dhe me sindromën Down.

Në përgjithësi, autizmi thuhet se i prekë më shumë meshkujt sesa femrat.

Advertisement

Fëmijët diagnostikohen më shpejt

Nuk ka ndonjë test laboratorik apo mjekësor që e detekton autizmin, prandaj doktorët kryesisht i japin diagnozat në bazë të sjelljeve. Në të kaluarën, shumica nuk guxonin ta diagnostikonin një fëmijë me autizëm derisa simptomat bëheshin tejet të qarta.

Mosha mesatare kur diagnostikoheshin fëmijët kishte qenë tre vjeç e gjysmë, ndërsa shumë fëmijë diagnostikoheshin edhe më vonë se kaq.

Por tani doktorët mund ta diagnostikojnë saktë autizmin pas 24 muajve – kur truri i fëmijës është duke u zhvilluar me një ritëm të shpejt.

Autizmi është çrregullim gjenetik

Advertisement

Ndonëse dikur besohej se autizmi është rezultat i edukimit jo të mirëfilltë të prindërve, hulumtuesit tani konstatojnë se gjenet – pra jo faktorët psikologjikë – janë fajtorë për këtë sëmundje.

Nuk ka ndonjë ndërlidhje shkencore mes vaksinave dhe autizmit

Ka pasur shumë thashetheme të hapura mes një ndërlidhje të mundshme të vaksinave dhe autizmit.

Por, deri tani, pavarësisht eksperimenteve dhe studimeve të shumta, ende nuk është gjetur ndonjë ndërlidhje shkencore mes vaksinave dhe shkaktimit të autizmit.

Koka e madhe është shenjë e autizmit

Advertisement

Zbulimet e fundit të publikuara në revistën ‘Journal of the American Medical Association’ sugjerojnë se turinjtë e fëmijëve me autizëm zhvillohen ndryshe nga një moshë e hershme.

Hulumtuesit kanë zbuluar se shumica e fëmijëve që diagnostikohen me autizëm në momentet e para të lindjes kishin pasur madhësi të vogël të kokës, por pas gjashtë muajve iu ishte zmadhuar koka dhe truri.

Lajme nga vendi

RAMAZANI: OFERTË SOLIDE – FUQIA BLERËSE NË RËNIE TË NDJESHME!

Published

on

Iftarë e syfyr do të jenë vaktet ku amviset e shtëpive duhet të përgatitin ushqimet për familjet e tyre. Ramazani vjen me begati, por edhe me sofra që duhet të jenë më të mbushura.

Në Tregun e Tetovës mund të gjesh gjithcka, varësisht xhepit. Ofertat tashmë janë shtuar në prag të Ramazanit dhe kështu pritet të jetë gjatë gjithë këtij muaji të bekuar.

Nuk mungojnë pemët e perimet, por nuk mungojnë edhe hurmat e ullinjtë pjesa e pandashme e sofrës së iftarit apo syfyrit.

Jemi në prag të Muajit të Bekuar të Ramazanit, kurse tregtarët tashmë kanë shtuar ofertat e tyre për konsumatorët. Por, fuqia blerëse e qytetarëve është në rënie ndaj çmimeve që ofrohen. Por, c`thonë qytetarët, si ju duken ofertat dhe çmimet në prag të nisjes së Ramazanit?

 “Si gjithmonë, çmimet janë çmime, kanë hip pak, kanë zbrit pak, da ta kalojmë edhe këtë”

Advertisement

“Cmimet shumë të bukura. Pak me peshë më të madhe, por mirë janë. Unë nuk kam dalë për çmimet, port a humbi kohën se s`kemi pare për këto. 500 denarë një kg groshë”

“Unë vij ng fshati. Në fshat janë katastrofë cmimet, për atë shkak vijmë në qytet për cmime më të ulëta”

Shitësit thonë se cmimet janë të njëjta dhe se nuk ka rritje të tyre për Ramazan. Thonë se k shumë pak të interesuar për të blerë, por se do të vazhdojnë me ofertat e tyre.

“Çmimet janë të volitshme, të mesme, nuk janë të shtrenjta”

“Nuk kanë lëviz çmimet, janë si përpara dhe tash. Për ne s`ka interesim, shumë dobët shitja, s`kanë pare njerëzit”

Advertisement

“Njerëzve cfarë ju duhet marrin. Ndonjë hurma, ndonjë ullinj”

Nëse ndalen tek pemët e perimet, qytetarët sikurse anashkalojnë mishtoret. Mish shpatulle – 800 denarë, muskuj – 750, mish butke – 950 denarë, mbase janë cmime të papërballueshme për një kategori të madhe të qytetarëve.

Edhe Restoranet tashmë kanë publikuar të ashtuquajturat menytë e Iftarit. Çmimet lënë shumë për të dëshiruar, por sipas praktikës së vitit të kaluar, restoranet do të kenë shumë punë, mbase për shkak të një tradite të re në këtë nënqiell që iftaret e përbashkëta familjare të bëhen nëpër restorane e jo nëpër shtëpi.

Po hyjmë në Muajin e Bekuar të Ramazanit, në kohën kur fuqia blerëse e qytetarëve është në rënie të ndjeshme, në kohën kur një përqindje e madhe e familjeve kanë vështirësi me “idaren”.

Por, Rajoni I Tetovës cdoherë ka dëshmuar fuqinë e solidaritetit dhe humanitetit. Kjo padyshoim se nuk do të mungojë as edhe këtë muaj, madje me aktivitete të shtuara. TV KOHA

Advertisement
Continue Reading

Lajme nga vendi

Kryeministri e quan të mirëseardhur konsolidimin e VLEN-it në një parti politike

Published

on

Kryeministri Hristijan Mickoski nuk deshi të komentojë zhvillimet brenda koalicionit VLEN, përcjell TV21. Mickoski tha se ideja që VLEN të bëhet parti politike është e mirëseardhur dhe shtoi se ka komunikim të rregullt me liderët e koalicionit.

“Unë nuk do të mund të komentoj se cilat janë zhvillimet në koalicionin VLEN, unë mund vetëm të them se kam komunikim jashtëzakonisht korrekt me secilin anëtar të qeverisë që vjen nga koalicioni VLEN, do të thosha shumë të suksesshëm, të drejtpërdrejt. Kam komunikim të rregullt me kryetarët e partive politike që janë pjesë e VLEN-it, kështu që konsolidimi i tillë në një subjekt politik është i mirëseardhur në skenën politike të Maqedonisë, por për zhvillimet e brendshme nuk është kulturë që unë të komentoj”, tha Mikcoski.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Pas jurisprudencës edhe instruktorët e autoshkollave kërkojnë provim në shqip, heshtje në MPB

Published

on

Një grup instruktorësh të autoshkollave kërkon që testi profesional për marrjen e licencës për instruktorë të auto-shkollave të jepet edhe në gjuhën shqipe përveç asaj maqedonase, megjithatë nga Ministria e Punëve të Brendshme heshtin, nuk tregojnë nëse do e ofrojnë provmin edhe në shqip, shkruan Portalb.mk.

Grupi i instruktorëve thekson se para pesë viteve u është premtuar se testi për licencë për instruktorë do të ofrohet edhe në gjuhën shqipe, në përputhje me Ligjin për përdorimin e gjuhëve në Republikën e Maqedonisë së Veriut. Megjithatë, ky premtim nuk është realizuar deri më sot.

“Tani, kur testi do të mbahet këtë vit dhe afati është i afërt, situata bëhet edhe më shqetësuese. Kandidatët shqiptarë po përballen me padrejtësi dhe trajtim të pabarabartë, pasi testi për licencë për instruktorë vazhdon të mos ofrohet në gjuhën shqipe. Kërkojmë zgjidhje urgjente para mbajtjes së testit dhe marrjen e masave konkrete nga institucionet përgjegjëse, në mënyrë që kjo e drejtë ligjore të respektohet pa shtyrje të mëtejshme”, thuhet në kërkesën e instruktorëve.

Nga Ministria e Punëve të Brendshme edhe pse të pyetur nga Portalb.mk, nuk tregojnë se pse nuk e ofrojnë këtë provim në shqip dhe nëse e kanë në plan të njëjtën.

Kujtojmë që para pak ditëve MPB-ja njoftoi kandidatët për ushtrimin e veprimtarisë si ligjërues dhe shofer -instruktor në autoshkollë, kontrollor, pyetës sipas programit mësimor të rregullave dhe rregulloreve të komunikacionit (pjesa teorike) dhe pyetës sipas programit mësimor të drejtimit të mjetit (pjesa praktike) në qendër të provimit, se dhënia e provimit profesional për aftësim për punë me qëllim të pajisjes me licencë për punë do të zhvillohet në ambientet e Ministrisë së Punëve të Brendshme, përkatësisht në Qendrën e Trajnimit në Idrizovë.

Advertisement

“Kandidatët që kanë dorëzuar dokumentacion të plotë do të njoftohen, në përputhje me afatin e paraparë me ligj, për datën dhe orën e zhvillimit të provimit profesional”, tha MPB.

Ndryshe, kohën e fundit aktuale ka qenë edhe kërkesa e studentëve për mbajtjen e provimit të jurisprudencës në gjuhën shqipe, e cila shkaktoi reagime dhe përplasje politike.

Continue Reading

Më të lexuarat