Lajme nga vendi
RONI ODAI, STUDIUESI I PËRKUSHTUAR I BIOINFORMATIKËS DHE BIOLOGJISË MOLEKULARE
Roni është doktorant në Universitetin e Lund-it, në Suedi, ndërsa fusha kryesore e studimit përfshinë bioinformatikën, evolucionin e proteinave, sistemet mbrojtëse bakteriale dhe studimi i proteinave virale. Horizonti shkencor i Ronit vjen nga shkollat nordike të kërkimit, ku rreptësia metodologjike bashkëjeton me një kulturë të hapur akademike. Në Lund, në një nga qendrat më të rëndësishme evropiane të biologjisë së avancuar, Roni ka formësuar profilin e tij të shkenctarit të ri, një ndërthurje midis biologjisë molekulare, bioinformatikës dhe shkencave të integruara mjekësore. Roni Odai mbetet një shembull suksesi shkencor. Ai ka rrënjë nga fshati Sllatinë i Tetovës, prej nga vjen babai i tij, i cili punon prej kohësh në Finlandë.
Përgatiti: KDP
Në laboratorët e Universitetit të Lund-it, ku heshtja e instrumenteve shkencore ndërthuret me zhurmën e padukshme të jetës, vepron një profil i veçantë i shkencës bashkëkohore, Roni Odai. Ai i takon një brezi të ri studiuesish që nuk e shohin biologjinë si një mekanikë të thjeshtë të jetës, por si një hartë të thellë të hulumtimit shkencor.
Roni është doktorant në Universitetin e Lund-it, në Suedi, ndërsa fusha kryesore e studimit përfshinë bioinformatikën, evolucionin e proteinave, sistemet mbrojtëse bakteriale dhe studimi i proteinave virale.
Horizonti shkencor i Ronit vjen nga shkollat nordike të kërkimit, ku rreptësia metodologjike bashkëjeton me një kulturë të hapur akademike. Në Lund, në një nga qendrat më të rëndësishme evropiane të biologjisë së avancuar, Roni ka formësuar profilin e tij të shkenctarit të ri, një ndërthurje midis biologjisë molekulare, bioinformatikës dhe shkencave të integruara mjekësore.
Roni Odai ka ndjekur studime të avancuara në bioinformatikë dhe biologji molekulare. Ai është i përfshirë në hulumtime të thella mbi evoluimin e proteinave dhe përdorimin e mjeteve kompjuterike për të modeluar strukturën e proteinave, duke përfshirë edhe përdorimin e AlphaFold, një sistem i avancuar për parashikimin e fold-eve të proteinave.
Aktualisht, ai është pjesë e Atkinson Lab në Universitetin e Lund-it, ku mbetet i fokusuar tek sistemet mbrojtëse bakteriale, veçanërisht ato që lidhen me toxin-antitoxin dhe sistemet mbrojtëse kundër fageve (virus që infektojnë bakteret). Këto hulumtime kanë rëndësi të madhe për kuptimin e mënyrës se si bakteret mbrohen nga infeksionet virale dhe për zhvillimin e metodave të reja në bioinformatikë dhe biologji molekulare.
Kontributet shkencore
Roni Odai ka kontribuar në disa publikime të rëndësishme ndërkombëtare:
- Science Advances (2023): Ka marrë pjesë në krijimin e Viral AlphaFold Database (VAD), një bazë të madhe të strukturave të proteinave virale, duke përfshirë monomere dhe homodimere. Ky projekt ka ndihmuar shkencëtarët të kuptojnë më mirë fold-et e proteinave virale dhe evolucionin e tyre në bakteret, arkea dhe organizmat eukaristë.
- Cell Host & Microbe: Ka kontribuar në studime mbi mekanizmat me të cilët sistemet toxin-antitoxin-chaperone njohin dhe reagojnë ndaj fageve, duke ofruar njohuri të rëndësishme mbi mbrojtjen bakteriale dhe evolucionin e proteinave mbrojtëse.
Publikimi i tij i fundit në “Science Advances”, i realizuar së bashku me Gemma Atkinson dhe Vasili Hauryliuk, shpalos një fushë që pak kush arrin ta ndriçojë. Ky publikim përshkon identifikimin e formave të ruajtura të proteinave në viruset që prekin bakteret, arkebakteret dhe organizmat eukariotë.
Ky është një kontribut që nuk qëndron vetëm në nivelin e të dhënave shkencore, por hap horizonte të reja mbi substancën dhe misteret e jetës.
Profili shkencor i Roni Odait i tejkalon kufirin e ngushtë të teknicitetit shkencor. Në analizat e tij, ai shpesh shfaq një vizion që risjell qasjen që nënkupton se shkenca nuk është vetëm përshkrim, por edhe interpretim i bazuar në dije paraprake dhe kreativitet njerëzor.
Roni Odai është një studiues i përkushtuar dhe i njohur në fushën e bioinformatikës dhe biologjisë molekulare. Ai ka kontribuar në projekte që kanë rëndësi globale për kuptimin e strukturës së proteinave virale dhe mbrojtjen bakteriale kundër fageve. Me aftësitë e tij në modelimin kompjuterik dhe studimin e proteinave, ai ndihmon në zbulimin e mekanizmave komplekse që rregullojnë jetën mikrobiale dhe evolucionin e proteinave.
I përkushtuar, i heshtur, i saktë, Roni vjen si një shkencëtar modern që ndjek ritmin e të menduarit të thellë, me durimin e atij që e di se çdo zbulim është fillimi i një zbulimi tjetër.
Profili i Ronit është një shembull i asaj gjenerate të re shkencëtarësh që shkencën e kuptojnë si një akt leximi të pandërprerë të botës.
Roni Odai mbetet një shembull suksesi shkencor. Ai ka rrënjë nga fshati Sllatinë i Tetovës, prej nga vjen babai i tij, i cili punon prej kohësh në Finlandë.
Lajme nga vendi
NGA RRUGË NË “BULEVARD” – XHEPÇISHTI NDRYSHON PAMJE ME INVESTIMIN E RI
Kjo pjesë e Xhepçishtit tashmë duket si Bulevard e jo si rrugë – thanë zyrtarët e Komunës së Tetovës teksa promovuan rrugën e re në këtë vendbanim.
Pritjes I erdhi fundi – tha Kryetari I Komunës së Tetovës duke pohuar se përfundimi I projektit ka hijezuar të gjitha shqetësimet lidhur me këtë projekt në qendër të Xhepçishtit.
Me një gjatësi mbi 600 metra, me rrjet të ri ujësjellësi, rrjet kanalizimi atmosferik dhe fekal si dhe me asfaltimin e rrugës, Xhepçishti po hyn në një fazë të re zhvillimi!
Në mbrëmjen e së premtes në Sheshin e Xhepçishtit të pranishëm ishin kreu I Komunës së Tetovës, Bilal Kasami, Zv/Kryetari Albi Qamili, Kryetari i Komunës së Tearcës, Daut Memishi si dhe zyrtarë tjerë të lartë, kurse në mesin e tyre vërrejt edhe Ministri për Marrëdhëni ndërmjet Bashkësive, Agon Ferati.
Kreu I Komunës së Tetovës, Bilall Kasami, tha për Tv Koha se bëhet fjalë për një investim të Komunës me gjithë infrastrukturën nëntokësore.
“Bëhet fjalë për një projekt kapital për Komunën e Tetovës, jo vetëm për f.Xhepçisht por edhe Tetovën. Një investim 1.1 milion euro apo 67 milion denarë që përfshinë asfaltimin e rrugës në gjatësi mbi 600 metra dhe gjerësi mesatarisht 6.5 metra dhe gjithë infrastrukturën nëntokësore – ujësjellës, kanalizim, kanalizim fekal dhe atmosferik si dhe ndriçimi. Pra me këtë investim kjo pjesë e f.Xhepçisht është kompletuar dhe unë besoj se për, së paku, 30 vitet e ardhshme nuk do të ketë nevojë për investim sepse asfaltimi I rrugës sigurisht se do të mbrohet nga ajo se është bërë edhe infrastruktura nëntokësore me të gjitha standardet. Kjo për mua është një kënaqësi e veçantë, sepse Xhepçishti e ka merituar këtë investim të ri dhe duhej të presë 30 vite që të realizohet ky investim”
Xhepçishtasit u treguan si nikoqirë të mirë. Sheshi I këtij vendbanimi kishte marrë pamje feste ku nuk munguan rapsodët dhe kënga por edhe bakllavaja që gjithçka të shkojë ëmbël, ashtu siç e ka adeti./Tv Koha/
Lajme nga vendi
Ministria e Energjisë: Sistemi elektroenergjetik në vend është stabil dhe i sigurt
Ministria e energjisë, minierave dhe burimeve minerale e ndjek në mënyrë të vazhdueshme gjendjen në rajon dhe në Evropë, si dhe treguesit hidrologjikë në vend.
Nga Ministria thonë se sipas të dhënave të disponueshme, gjendja në Maqedoni është stabile dhe aktualisht nuk ka indikacione se nivelet e ulëta të ujërave në Evropë paraqesin rrezik për sigurinë e prodhimit vendor të energjisë elektrike.
“Ministria, së bashku me SHA EMV, SHA MEPSO dhe institucionet e tjera kompetente, i monitoron rregullisht parametrat hidrologjikë, rezervat në dispozicion dhe parashikimet, me qëllim që të ndërmerren me kohë të gjitha masat e nevojshme në rast se kushtet ndryshojnë”.
“Gjendja e akumulacioneve aktualisht është stabile dhe mundëson menaxhim të sigurt të potencialit hidrik vendas. Potenciali hidrik shënon një nivel të përgjithshëm të mbushjes së akumulacioneve prej rreth 70 për qind. Kjo mundëson përmbushjen e nevojave aktuale në kuadër të prodhimit të planifikuar Akumulacionet vendase menaxhohen me kujdes dhe në përputhje me planet operative, gjë që mundëson prodhim të sigurt të energjisë elektrike dhe funksionim të qëndrueshëm të sistemit elektroenergjetik. Njëkohësisht, hidrocentralet vazhdojnë të ofrojnë edhe shërbime sistemike të nevojshme për ruajtjen e stabilitetit të rrjetit elektroenergjetik”.
“Treguesit për prodhimin vendas janë inkurajues. Sipas të dhënave të Entit Shtetëror të Statistikave, në muajin maj të këtij viti në Maqedoni janë prodhuar 462.653 MWh energji elektrike, duke mbuluar 96,5 për qind të konsumit të brendshëm, që paraqet një pjesëmarrje dukshëm më të lartë të prodhimit vendas në përmbushjen e nevojave të shtetit. Në të njëjtën kohë, të dhënat nga SHA EMV tregojnë një rritje të konsiderueshme të prodhimit nga hidrocentralet – prej 76 për qind krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, si dhe një rritje prej rreth 10 për qind te centralet e erës”.
“Këto rezultate janë konfirmim se diversifikimi gradual i kapaciteteve prodhuese, menaxhimi i kujdesshëm i akumulacioneve dhe planifikimi i përmirësuar kontribuojnë në një qëndrueshmëri më të madhe të sistemit energjetik të Maqedonisë në kushtet e ndryshimeve gjithnjë e më të shpeshta klimatike”.
“Paralelisht, investohet në kapacitete të reja për prodhimin e energjisë nga burimet e rinovueshme, në modernizimin e infrastrukturës elektroenergjetike, në zhvillimin e sistemeve të baterive për ruajtjen e energjisë elektrike, si dhe në projekte që do të mundësojnë fleksibilitet më të madh dhe përshtatje më të shpejtë të sistemit ndaj ndryshimeve klimatike dhe të tregu”.
“Aktualisht është duke u ndërtuar faza e dytë e parkut të erës „Bogdanci“, me ç’rast kapaciteti i tij i instaluar do të arrijë në 50 MW, ndërsa kanë filluar edhe aktivitetet për realizimin e centraleve fotovoltaike „Bitola 1“ dhe „Osllomej 2“, ndërkohë që përgatitjet për „Bitola 2“ dhe „Bitola 3“ janë në fazë të avancuar. Njëkohësisht, po krijohen kushtet për zbatimin më të gjerë të sistemeve për ruajtjen e energjisë elektrike, të cilat do të mundësojnë shfrytëzim më efikas të burimeve të rinovueshme dhe stabilitet më të madh të sistemi”, thonë nga ministria.
Lajme nga vendi
Rikthehen të gjitha figurat kombëtare dhe UÇK-ja në Çair
Në Komunën e Çairit janë rikthyer figurat kombëtare shqiptare dhe simbolet e Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare (UÇK), pasi më herët ishin dëmtuar nga persona të panjohur informon Tetovasot.
Mbishkrimet dhe muralet, që paraqesin figura të historisë kombëtare shqiptare dhe simbolikën e UÇK-së, janë restauruar, duke rikthyer pamjen e tyre të mëparshme.
Ngjarja vjen pas reagimeve të shumta publike ndaj aktit të vandalizmit që shkaktoi dëmtimin e tyre, ndërsa rikthimi i tyre është mirëpritur nga qytetarë dhe aktivistë, të cilët e kanë cilësuar si një veprim në mbrojtje të identitetit dhe kujtesës historike.
Rastet e vandalizimit të simboleve dhe figurave kombëtare në Çair kanë nxitur debat të gjerë në opinion, ndërsa autorët e dëmtimit nuk janë bërë të ditur publikisht.


