Lajme nga vendi
Hekurudha e re në Maqedoninë e Veriut, një ambicie prej 1.9 miliard eurosh
Me investimin prej 1.9 miliard eurosh përmes kredisë së paralajmëruar nga Britania e Madhe, Qeveria e Maqedonisë së Veriut po vendos një objektiv ambicioz: brenda pesë vjetësh, hekurudhat maqedonase do të kenë një linjë moderne nga veriu në jug, nëpër të cilën trenat e pasagjerëve do të lëvizin me shpejtësi deri në 160 kilometra në orë drejt Selanikut dhe Beogradit, ndërsa trenat e mallrave me shpejtësi deri në 120 kilometra në orë.
Plani është që të ruhet sa më shumë traseja ekzistuese, mbi të cilën do të ndërtohet një linjë hekurudhore krejtësisht e re dhe paralelisht me të, të vendoset një vijë e dytë, gjë që do të rezultonte në rreth 200 kilometra hekurudhë moderne dykahëshe, thotë për Shërbimin maqedonas të Radios Evropa e Lirë, drejtori i ndërmarrjes publike Hekurudhat e Maqedonisë – Transport, Sinisha Ivanovski.
“Nuk do të mbajmë hekurudhën ekzistuese veri-jug. Do të ruajmë vetëm trasenë dhe do të ndërtohet një hekurudhë krejtësisht e re, sepse parametrat e asaj ekzistuese janë maksimalisht për 100 kilometra në orë dhe ajo nuk përputhet në asnjë parametër me hekurudhën për 160 kilometra në orë. Pra, e gjithë hekurudha në të dy drejtimet, me elektrifikim dhe sinjalizim, duhet të kushtojë maksimum 1.9 miliard euro”, thotë Ivanovski në një intervistë për REL-in.
Sipas marrëveshjes me Qeverinë britanike, shton ai, një nga kushtet është që realizuesi i punimeve në hekurudhë të jetë një kompani britanike, e cila do të kryejë 20 për qind të vlerës totale, gjë që do të vërë në dispozicion 1.5 miliard euro për nënkontraktorë, pra kompani maqedonase. Megjithatë, Ivanovski thekson se problemi qëndron në faktin se në vend nuk ka kompani të specializuara për ndërtimin dhe mirëmbajtjen e hekurudhave.
Infrastruktura hekurudhore aktualisht është në një nivel shumë të ulët, me një linjë ku trenat lëvizin maksimalisht me 50 kilometra në orë, ndërsa në disa segmente me kthesa, ku trenat madje lëvizin edhe më ngadalë se 20 kilometra në orë.
Hekurudha do të zhvillojë edhe turizmin
Zëvendëskryeministri dhe ministri i Transportit i Maqedonisë së Veriut, Aleksandar Nikolloski, në nëntor njoftoi se po përgatitet ndërtimi i “hekurudhës së shpejtë” nga Shkupi në Selanik dhe, sipas tij, në këtë mënyrë shteti do të zhvillojë edhe turizmin.
Ai tha se Qeveria maqedonase ka miratuar vendimin për zgjidhjen urbanistike për lokalitetin Stobi, ku po hapen gjithashtu verari në rajonin e Tikveshit.
Nikolloski theksoi se qëllimi i këtyre aktiviteteve është lehtësimi i ndërtimit të kapaciteteve të reja hoteliere dhe mbajtja e turistëve që kalojnë nëpër Korridorin 10, pra rrugën E-75.
Hekurudha e re që pritet të lidhë qytetet Nish dhe Shkup është në plan ndërtimi. Ajo është pjesë e projektit të Korridorit 10, i cili do të lidhë Athinën, Selanikun, Shkupin, Nishin, Beogradin, Zagrebin, Lubjanën dhe Salzburgun.
Megjithatë, një pjesë e opinionit profesional e sheh me rezerva të mëdha “hekurudhën e shpejtë” të paralajmëruar, duke theksuar se projekti po shtyhet përpara pa një analizë të mjaftueshme dhe duke paralajmëruar një rrezik potencial financiar të madh për shtetin.
Profesori Dejan Trajkovski nga Universiteti “Shën Klimenti i Ohrit” e sheh projektin si “humbje” dhe, sipas tij, ai do të kushtojë shumë më tepër sesa kredia prej 1.9 miliard eurosh, madje thotë se me interesa dhe humbje të paraportuara, shuma do të arrinte në 3.3 deri në 3.5 miliardë euro.
“Qeveria po përgatitet të marrë miliarda euro borxh për një projekt të falimentuar të quajtur hekurudhë e shpejtë, pa asnjë analizë ekonomike, pa studim fizibiliteti, pa debat publik, vetëm me një vendim të papërgjegjshëm politik. Ata duan një hekurudhë që do të sjellë humbje, në vend të energjisë dhe fitimeve nga Lugina e Vardarit”, thotë Trajkovski.
Drejtori i Hekurudhave të Maqedonisë – Transport, Sinisha Ivanovski, thotë se aktualisht po zhvillohen studimi i fizibilitetit, vlerësimi i ndikimit mjedisor dhe studime të tjera për projektin që pritet të tregojnë mënyrën e ndërtimit të trasesë.
Sa i përket leverdisë ekonomike, ai thotë se duke qenë se Maqedonia e Veriut aktualisht renditet e fundit në rajon për projektet infrastrukturore (hekurudhore dhe rrugore), pret që shteti të përfitojë nga ky projekt.
Përfitimet ekonomike
“Portet në Greqi po përjetojnë rritje të vazhdueshme të vëllimit të punës dhe rruga më e shpejtë dhe më efikase për kompanitë transportuese kalon nëpër Maqedoninë e Veriut. Sa më e shkurtër të jetë rruga, aq më të ulëta janë kostot, gjë që është përfitim i drejtpërdrejtë edhe për ne”, shpjegon Ivanovski.
Nëse investimi do të kthehet plotësisht, këtë do ta tregojnë studimet, shton ai, duke theksuar se projektet infrastrukturore rrallë sjellin përfitim të drejtpërdrejtë financiar. Sipas Ivanovskit, roli thelbësor i këtyre projekteve është përmirësimi i cilësisë së jetesës dhe shërbimeve për qytetarët dhe transportin publik, i cili zakonisht subvencionohet në të gjitha metropolet e mëdha.
Më 6 nëntor, qeveritë e Maqedonisë së Veriut dhe Bullgarisë nënshkruan një marrëveshje për ndërtimin e një tuneli hekurudhor ndërkombëtar në Korridorin 8.
Tuneli i planifikuar është pjesë e Korridorit më të gjerë panevropian 8, një korridor transporti që lidh brigjet e Adriatikut dhe Detit të Zi. Traseja lidh Barin dhe Brindisin në Itali me portin e Durrësit në Shqipëri, prej nga vazhdon nëpër Ballkanin jugor drejt Bullgarisë dhe më tej deri në Varna në Detin e Zi.
Rrjeti rrugor dhe hekurudhor ndjek një drejtim të ngjashëm, duke lidhur qytete kyç si Tirana, Shkupi, Sofja dhe Plovdivi.
Përveç Korridorit 10, Maqedonia e Veriut pjesërisht përmes kredisë britanike, planifikon edhe rindërtimin e plotë të hekurudhës Shkup-Kërçovë, përmes Tetovës dhe Gostivarit. Kjo segment konsiderohet si zgjidhje kyç për lidhjen e ardhshme hekurudhore me Shqipërinë. Dy vendet po kërkojnë një zgjidhje për këtë, pasi traseja drejt Ohrit ndodhet në një zonë të mbrojtur nga UNESCO-ja. Lidhja me Shqipërinë do të ndërtohej brenda të paktën tetë vjetësh, thotë Ivanovski./REL
Lajme nga vendi
Mexhiti: Shkupi vazhdon të mbetet vatër e traditës së lavdishme të mundjes
Kryetari i Komunës së Çairit, Izet Mexhiti, ka vlerësuar rëndësinë e ruajtjes dhe zhvillimit të sportit të mundjes, duke theksuar se Shkupi vazhdon të jetë një nga qendrat më të rëndësishme të këtij sporti në vend.
Përmes një postimi në rrjetin social Facebook, Mexhiti tha se aktiviteti “Vera Kulturore dhe Sportive” ka bashkuar traditën, të tashmen dhe të ardhmen e sportit të mundjes, duke rikujtuar emrat e mëdhenj që kanë lënë gjurmë në historinë sportive shqiptare.
“Shkupi, qyteti që i dha sportit emra të mëdhenj si Mentaz Allajbegu, Shaban Tërstena dhe Shaban Sejdiu, vazhdon të mbetet vatër e traditës së lavdishme të mundjes”, ka shkruar Mexhiti.
Ai ka veçuar edhe kontributin e mundësit dhe trajnerit Besir Alili, për të cilin tha se po e mban gjallë këtë trashëgimi me përkushtim dhe profesionalizëm, duke bërë që fryma e kampionëve të vazhdojë të jetojë dhe të frymëzojë brezat e rinj.
Sipas Mexhitit, fëmijët që janë pjesë e aktiviteteve sportive përfaqësojnë shpresën për kampionët e së ardhmes, duke dëshmuar se tradita e mundjes në Shkup vazhdon të kultivohet dhe të zhvillohet.
“Këta fëmijë, plot ëndrra dhe vullnet, përfaqësojnë brezin e ri dhe shpresën për kampionët e nesërm”, theksoi ai.
Lajme nga vendi
KASAMI PREMTON RREGULLIMIN E KALIMIT TË HEKURUDHËS PËR NË FALISHTË
Hekurudha e dëmtuar në rrugën që të shpie drejt fshatit Falishtë do duhet të pres deri sa të bëhet rruga e re, nga Bervernica përmes lagjes Jashtë Vardarit e që të shpie deri te fabrika e Teteksit. Pavarësisht se ky kalim po ua shkatëron veturat banorëve dhe bizneseve që gravitojnë në këtë zonë por edhe kalimtarëve të rastit, kreu i Komunës së Tetovës Bilall Kasami thotë se janë të njoftuar për problemin dhe se për këtë janë në komunikim me Hekurudhat e Maqedonisë.
BILALL KASAMI – Kryetar i Komunës së Tetovës
“Në atë pikë do të dal edhe rruga që është duke u ndërtuar nga rruga për në Bërvenicë, përmes lagjes jashtë vardarit, fabrikës së Teteksit dhe do të dal rreth hekurudhës dhe do të dal në atë pikë aty. Fazën finale të realizimit të rrugës do të shohim edhe mundësinë që bashkë të rregullohet edhe hekurudha. Kemi kërkesë edhe deri te Komuna, kemi një komunikim edhe me hekurudhat e Maqedonisë” tha Kasami.
Kasami tha se qëllimi është që projekti i rregullimit të kësaj pjese të bëhet i plotë dhe me të gjitha standardet e jo gjysmak andaj ai apeloi për durim dhe mirëkuptim deri në përfundimin e plotë të punimeve që sipas tij nuk do të zgjasin shumë.
BILALL KASAMI – Kryetar i Komunës së Tetovës
“Jemi duke kërkuar zgjidhje se si të rregullohet ajo çështje shkaku se aty me projektin për hapjen e rrugës ka edhe kanalizim atmosferik dhe fekal dhe aty do të shohim edhe rregullimin e kanalizimeve. Pra edhe aty nuk është thjeshtë merremetimi i rrugës por është një projekt serioz me gjithë infrastrukturën mbitokësore dhe nëntokësore. Sepse janë projekte të cilat ne nuk duam t’i bëjmë shkel e shko por duam t’i bëjmë edhe stuktrën përciellëse. Pra po kemi kërkesë dhe jemi duke e shqyrtuar mënyrën se si ta realizojmë të njëjtën” shtoi Bilall Kasami, Kryetar i Komunës së Tetovës.
Përndryshe Televizioni Koha ka raportuar disa herë për këtë rrugë dhe problemet që hasin qytetarët gjatë kalimit të hekurudhës. Banorët madje i thanë ekipit të Kohës se kanë bërë kërkesë deri te drejtoria e hekurudhave që ta rregullojnë këtë kalim me vetëiniciativë por nuk kanë marr fare përgjigje.
Përndryshe, ka vite të tëra që në këtë herkurudhë nuk kalon asnjë tren, megjithatë, kalimi ka mbetur i dëmtuar dhe për vite me rradhë nuk është ndërmarr asgjë./Tv Koha/
Lajme nga vendi
RIFORMATIMI QEVERITAR – BISEDIMET PAS DITËLINDJES SË VMRO-DPMNE-së!
Pas shënimit të ditëlindjes së VMRO-DPMNE-së, Izet Mexhiti, Bilall Kasami dhe Maksim Dimitrievski pritet që në fund të javës të ulen në një tryezë të përbashkët me Kryeministrin Mickoski për të diskutuar përbërjen e re të Qeverisë. Sipas partnerëve të koalicionit të VMRO-DPMNE-së, në takim do të marrin pjesë edhe sekretarët e përgjithshëm të partive ose koordinatorët e grupeve parlamentare.
Pas 17 qershorit, pas festimit të ditëlindjes së VMRO-DPMNE-së, pritet të nisin bisedimet e Kryeministrit Hristijan Mickoski me partnerët e koalicionit qeveritar lidhur me rikonstruimin e Qeverisë.
Kryeministri deklaroi se gjërat do të bëhen më të qarta pasi të ulet në një tryezë të përbashkët me drejtuesit e VLEN-it dhe ZNAM-it për të diskutuar ndarjen e resorëve dhe rotacionet e mundshme në disa ministri.
Ai theksoi se qëllimi nuk është që me çdo kusht të shkohet në zgjedhje të parakohshme parlamentare, por nëse kundërshtarët politikë i provokojnë ato, qeveria është e gatshme edhe për atë skenar.
Mediat njoftojnë se takimet do të zhvillohen me liderët e VLEN-it dhe ZNAM-it, përkatësisht me Izet Mexhitin dhe Bilall Kasamin si përfaqësues të bllokut politik shqiptar në qeveri, si dhe me Maksim Dimitrievskin nga ZNAM, i cili do të shoqërohet nga sekretari i përgjithshëm i partisë ose koordinatori i grupit parlamentar.
Çështja e rikonstruimit ka hapur edhe dilema rreth asaj se kush do ta zërë vendin e Arben Fetait në resorin e Qeverisjes së Mirë, pasi ai dha dorëheqje pas reagimeve të opinionit publik dhe opozitës se nuk paraqitej në punë, ndërsa më pas u emërua nga kryeministri si përfaqësues i lartë i vendit në Bruksel.
Rikonstruimi i ri ka hapur debat edhe për Ministrinë e Politikës Sociale, Demografisë dhe Rinisë, pasi Ministri Limani deklaroi se nuk është më pjesë e VLEN-it, ndërsa kjo koalicionon këmbëngul se ministria u takon atyre.
Përveç VLEN-it dhe ZNAM-it, të dyja palët presin t’i mbajnë resorët e tyre, por nuk e përjashtojnë mundësinë e rokadave të caktuara.
Në opinion është spekuluar se ekziston mundësia që zëvendëskryeministri Bekim Sali të kalojë në krye të Ministrisë së Shëndetësisë, një sektor që ai e ka drejtuar edhe në periudhën 2022–2023. Gjithashtu, nuk përjashtohet mundësia e ndryshimeve të tjera mes partnerëve të koalicionit në këtë resor.
Spekulimet për largimin e ministrit të Drejtësisë, Igor Filkov, janë hedhur poshtë nga lideri i ZNAM-it, Maksim Dimitrievski, megjithatë fjalën e fundit do ta ketë mandatari dhe kryeministri Hristijan Mickoski.
Megjithatë, nëse rikonstruimi do të jetë i vogël apo i gjerë do të varet kryesisht nga planet e qeverisë për zgjedhje të mundshme të parakohshme parlamentare.
Kryeministri ka deklaruar disa herë se zgjedhjet po afrohen dhe mund të mbahen edhe vitin e ardhshëm.
Për këtë arsye, nuk përjashtohet mundësia që rikonstruimi të jetë më i kufizuar, megjithëse priten edhe emra të rinj, veçanërisht nga VLEN-i për ministritë e përmendura./Tv Koha/

