Lajme nga vendi
Agjencia e Zbatimit të Gjuhës për provimin e jurisprudencës në shqip: Përgjegjëse është Ministria e Drejtësisë
Në lidhje me peticionin e parashtruar nga studentët, nga AZGJ theksojnë “se organ kompetent për organizimin, realizimin dhe mbajtjen e provimit të jurisprudencës, përfshirë formimin e komisione e, procedurat përkatëse dhe mbajtjen e evidencës, është Ministria e Drejtësisë”.
“Agjencia e Zbatimit të Gjuhës e RMV-së mbetet në gatishmëri të plotë institucionale për të ofruar mbështetje për të gjitha kërkesat që i parashtrohen institucionit tonë”, thanë nga AZGJ.
Së fundmi 385 studentë shqiptarë nga tre fakultete të juridikut (UT, UEJL, UNT) në Maqedoninë e Veriut përmes një peticioni kërkojnë nga institucionet që provimi i jurisprudencës të jepet edhe në gjuhën shqipe, në gjuhën në të cilën i kryejnë studimet, pasi siç thonë, u takon me ligj. Peticioni është dorëzuar te Ministra e Drejtësisë, Agjencinë për Zbatimin e Gjuhëve, Inspektorati për Përdorimin e Gjuhëve, kryetari i Kuvendit dhe zëvendëskryeministri i parë.
Nga Qeveria për Portalb.mk kanë njoftuar se e kanë pranuar këtë kërkesë dhe do të shqyrtojnë të njëjtën, por pa dhënë detaje konkrete. Ndërkaq, edhe kryetari i Kuvendit e ka pranuar të njëjtën dhe e ka përcjellë te Ministria e Drejtësisë.
Propozim-ligj i cili do të mundësonte dhënien e provimit të jurisprudencës në gjuhën shqipe ishte gati në vitin 2024, por me ndryshimin e përbërjes parlamentare dhe qeverisë së re, e njëjta u hoq nga agjenda e kuvendit dhe s’u përmend fare nga qeveria aktuale.
Në Ligjin për Provimin e Jurisprudencës nuk ekziston dispozitë ligjore në të cilin thuhet se ky provim mund të mbahet vetëm në gjuhë maqedonase.
Ndërkaq, neni 2 i Ligjit për Përdorimin e Gjuhëve thotë se “institucionet e qeverisjes shtetërore duhet të mundësojnë përdorim të gjuhëve tjera zyrtare të cilat fliten nga më së paku 20% e qytetarëve”, që është gjuha shqipe.
Neni 2 dhe neni 5 i këtij ligji thotë se “institucionet janë të obliguara të mundësojnë përdorim të gjuhës shqipe në të gjitha procedurat para gjykatave dhe organeve tjera shtetërore”. Kjo do të thotë se në qoftë se ligji për provimin e jurisprudencës nuk e kufizon dhënien e këtij provimi vetëm në gjuhën maqedone, duhet të mundësohet edhe në gjuhën shqipe.
Ligji për Zbatimin e Gjuhëve ka hyrë në fuqi në vitin 2019, nga atëherë janë ndërruar katër ministra të drejtësisë, edhe atë Bojan Mariçiq, Nikolla Tupançevski, Krenar Lloga dhe aktualisht është Igor Filkov. Në vitet paraprake edhe kur s’ka pasur ministër shqiptar, zëvendësi ka qenë i përkatësisë shqiptare.
Lajme nga vendi
Shasivari: Ministri Filkov gënjen, provimi i jurisprudencës shqip është e drejtë kushtetuese
SHKUP – Profesori universitar i së drejtës kushtetuese, Prof. Dr. Jeton Shasivari, ka reaguar ashpër ndaj refuzimit të Ministrisë së Drejtësisë për të lejuar dhënien e provimit të jurisprudencës në gjuhën shqipe. Në një opinion publik dhënë agjencisë së lajmeve INA, Shasivari e ka cilësuar përgjigjen e ministrit Igor Filkov si “njohje të cekët të materies” dhe “rrenë me bisht” pretendimin se ligji nuk e lejon përdorimin e gjuhës shqipe.
Ligji nuk e ndalon, Ministri e bllokon me Rregullore
Sipas Prof. Shasivarit, as Ligji i vitit 2019 dhe as Rregullorja aktuale nuk e përcaktojnë gjuhën maqedonase si të vetmen mënyrë për dhënien e provimit. Përkundrazi, ai sqaron se:
• Kompetenca është e Ministrit: Neni 14 i ligjit e ngarkon ministrin që të përcaktojë mënyrën e dhënies së provimit përmes rregulloreve.
• Certifikatat janë dygjuhëshe: Rregullorja e vitit 2020 parashikon që certifikata e provimit të hartohet edhe në gjuhën shqipe për kandidatët shqiptarë.
“Është rrenë me bisht pohimi i Ministrit Filkov se ligji nuk përmban dispozita për gjuhë tjetër, kur në fakt as ligji e as rregullorja nuk e përmendin fare gjuhën maqedonase si kusht për mënyrën e mbajtjes së provimit,” shprehet Shasivari.
Gabimi i qëllimit të provimit
Shasivari argumenton se qëllimi i jurisprudencës është testimi i njohurive profesionale juridike dhe jo i shkathtësive gjuhësore të maqedonishtes, siç pretendon Ministria. Ai shton se njohja e gjuhës dëshmohet me certifikata të tjera dhe nuk mund të shërbejë si barrierë për testimin profesional.
Krahasimi me rajonin dhe botën
Duke goditur “murin ndaj gjuhës shqipe”, profesori sjell shembuj ndërkombëtarë ku provimet e shtetit jepen në shumë gjuhë:
• Kosova: Shqip dhe serbisht.
• Zvicra & Belgjika: Në tri gjuhë zyrtare.
• Kanadaja: Anglisht dhe frëngjisht.
• Izraeli: Hebraisht dhe arabisht.
“Ministri humbi mundësinë për barazi”
Shasivari vë në dukje se ministrat e tjerë të kësaj qeverie, si ai i Brendshëm dhe i Shëndetësisë, kanë bërë hapa kolosalë për dygjuhësinë në gjobat e trafikut dhe provimet administrative. Ai paralajmëron se refuzimi arbitrar i Filkovit do të mbetet gjatë në kujtesën e 385 studentëve shqiptarë, të cilëve u është mohuar një e drejtë që ka ekzistuar pjesërisht edhe në ligjet e vitit 1976.
“Shumë shpejt do të vijë dita kur procedurat gjyqësore do të udhëhiqen edhe në gjuhën shqipe në Tetovë, Shkup e Gostivar, e mbase nga vetë këta studentë që sot po privon ministri,” përfundon Shasivari.
Shkrimin e plotë lexone në këtë link: https://ina-online.net/kur-drejtesia-flet-vetem-ne-nje-gjuhe/
Lajme nga vendi
NISMA: PETICION – TË NDALEN RRJETET SOCIALE PËR FËMIJTË!
Nisma qytetare “Iniciativa për fëmijëri të sigurtë” ka publikuar një peticion ku kërkohet ndalesa e përdorimit të rrjeteve sociale për fëmijë deri 12 vjec dhe rregullimin e qasjes për të miturit deri në 16 vjec në Maqdoninë e Veriut.
Nga kjo nismë thonë se janë një grup I prindërve të shqetësuar, mësimdhënës, ekspertë dhe qytetarë që duan të nxisin ndryshime ligjore për të mbrojtur sigurinë digjitale, shëndetin mendor dhe privatësinë e të miturve.
INICIATIVA PËR FËMIJËRI TË SIGURTË
-Të ndalohet përdorimi i rrjteve sociale për fëmijtë deri në 12 vjeç dhe rregullimin për fëmijtë deri 16 vjeç gjatë regjistrimit përmes verifikimit domosdoshëm.
-Mediat sociale dhe platformat të sigurojnë mekanizma teknike dhe huridike për pëlqim prindëror.
-Kufizimin e targetimit algoritmik dhe rekomandimit automatik për përmbajtje kreative për profilet që identifikohen si të fëmijëve;
-Program kombëtar për arsimim digjiatl dhe mbështetje për shëndetin mendort të fëmijëve dhe familjeve të tyre.
Nga kjo nismë thonë se dëmi tashmë po ndodh para syve tanë, duke përmendur efektet negative sikurse shëndeti i cënuar mendor, dhunë online, vetëlëndime, “sfida” të rrezikshme, koncentrim të ulët e të ngjashme.
Nisma rikujton se disa vende sikurse Australia, Franca, Spanja, Suedia, Sllovenia e të tjera kanë bërë tashmë hapin e parë duke ndaluar përdorimin e rrjeteve sociale për fëmijtë dhe rregullimin e të njëjtëve për adoleshentët.
Lajme nga vendi
Lëndohen dy të mitur pasi kanë rënë nga trotineti elektrik dergohen në Qendrën Emergjente në Gostivar
Më 04.02.2026 rreth orës 16:30, nga Qendra Emergjente në Gostivar është denoncuar se tek ata janë sjellë dy të mitur me lëndime. Pas masave të ndërmarra, është vërtetuar se të miturit i kanë marrë lëndimet pasi kanë rënë nga një trotinat elektrik, me të cilin po lëviznin përgjatë kejit të lumit Mazdraça. Njëri i mitur ka pësuar lëndime të rënda trupore, ndërsa tjetri lëndime trupore. Këqyrjen e vendit të ngjarjes e ka kryer ekipi i DPB Gostivar.

