Kur kanë kaluar disa orë nga marrëveshja SHBA-Iran për një armëpushim dyjavor, kanë filluar lëvizjet e transportit detar nëpër Ngushticën e Hormuzit.

Por, të dhënat kanë treaguar numër të vogël të lëvizjeve në këto orët e para.

Ministri i jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, ka thënë në një deklaratë se Teherani do të pushojë kundërsulmet dhe do të sigurojë kalim të sigurt përmes rrugës ujore në Ngushticën e Hormuzit, nëse ndalojnë sulmet kundër tij.

Të mërkurën në mëngjes, ministri i Jashtëm i Iranit ka thënë se “kalimi i sigurt nëpër Ngushticën e Hormuzit do të jetë i mundur nëpërmjet koordinimit me Forcat e Armatosura të Iranit”.

Kurse, Këshilli Suprem i Sigurisë Kombëtare i Iranit e ka përshkruar marrëveshjen si një fitore ndaj SHBA-së, duke pretenduar se Trumpi kishte pranuar kushtet e Iranit për t’i dhënë fund armiqësive.

Advertisement

Ndërkaq, Trumpi i ka thënë agjencisë franceze të lajmeve AFP se ishte një “fitore totale dhe e plotë”.

“Armëpushimi është një hap i parë i domosdoshëm, por nuk do të thotë që transporti tregtar normalizohet menjëherë në korsitë ndërkombëtare të trafikut në Ngushticë,”, ka thënë Charlie Brown, këshilltar i lartë për ndjekjen e flotave të errëta në United Against Iran dhe ish-oficer i Marinës së SHBA-së, raporton CNN.

Brent ra deri në 16% përpara se të stabilizohej pranë 95 dollarëve për fuçi, ndërsa nafta amerikane West Texas Intermediate pa rënien më të madhe në pothuajse gjashtë vjet, duke rënë në rreth 96 dollarë.

Në të njëjtën kohë, situata në terren ishte pranë përshkallëzimit. Forcat amerikane në rajon dhe Pentagoni po përgatisnin një fushatë të gjerë bombardimesh ndaj infrastrukturës iraniane, ndërsa aleatët në Lindjen e Mesme prisnin një hakmarrje të mundshme nga Teherani. Një zyrtar amerikan e përshkroi situatën si “kaotike”.

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, luajti rol kyç në menaxhimin e negociatave dhe në bindjen e strukturave të brendshme për pranimin e marrëveshjes, ndërsa edhe Kina këshilloi Iranin të kërkonte një rrugëdalje nga konflikti.

Megjithatë, edhe në momentet e fundit tensionet mbetën të larta. Presidenti amerikan Donald Trump lëshoi paralajmërime të forta, duke deklaruar se “një qytetërim i tërë mund të vdesë sonte”, ndërsa paralelisht zhvilloheshin telefonata intensive me aleatët. Zëvendëspresidenti J. D. Vance dhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ishin në komunikim të vazhdueshëm me Uashingtonin.

Pavarësisht presionit nga këshilltarët e linjës së ashpër për ta refuzuar marrëveshjen, Trump në fund e pranoi atë, pasi siguroi edhe angazhimin e Izraelit. Vendimi final u koordinua edhe me kryeministrin pakistanez Shehbaz Sharif dhe komandën ushtarake të Pakistanit.

Advertisement

Pas shpalljes së marrëveshjes, Irani konfirmoi se do t’i përmbahet armëpushimit dhe do të lejojë hapjen e Ngushtica e Hormuzit për transportin detar, në koordinim me forcat e tij të armatosura.

Megjithatë, e ardhmja e marrëveshjes mbetet e pasigurt. Sipas burimeve, mbeten dallime të thella mes SHBA-së dhe Iranit, ndërsa ekziston rreziku real që lufta të rifillojë nëse negociatat e ardhshme dështojnë. Fokus i bisedimeve pritet të jetë programi bërthamor iranian dhe kufizimi i kapaciteteve raketore.