Kur kanë kaluar disa orë nga marrëveshja SHBA-Iran për një armëpushim dyjavor, kanë filluar lëvizjet e transportit detar nëpër Ngushticën e Hormuzit.

Por, të dhënat kanë treaguar numër të vogël të lëvizjeve në këto orët e para.

Ministri i jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, ka thënë në një deklaratë se Teherani do të pushojë kundërsulmet dhe do të sigurojë kalim të sigurt përmes rrugës ujore në Ngushticën e Hormuzit, nëse ndalojnë sulmet kundër tij.

Të mërkurën në mëngjes, ministri i Jashtëm i Iranit ka thënë se “kalimi i sigurt nëpër Ngushticën e Hormuzit do të jetë i mundur nëpërmjet koordinimit me Forcat e Armatosura të Iranit”.

Kurse, Këshilli Suprem i Sigurisë Kombëtare i Iranit e ka përshkruar marrëveshjen si një fitore ndaj SHBA-së, duke pretenduar se Trumpi kishte pranuar kushtet e Iranit për t’i dhënë fund armiqësive.

Advertisement

Ndërkaq, Trumpi i ka thënë agjencisë franceze të lajmeve AFP se ishte një “fitore totale dhe e plotë”.

“Armëpushimi është një hap i parë i domosdoshëm, por nuk do të thotë që transporti tregtar normalizohet menjëherë në korsitë ndërkombëtare të trafikut në Ngushticë,”, ka thënë Charlie Brown, këshilltar i lartë për ndjekjen e flotave të errëta në United Against Iran dhe ish-oficer i Marinës së SHBA-së, raporton CNN.

Teherani ka propozuar një plan 10-pikësh për paqe afatgjatë, i cili është kthyer në bazën kryesore të negociatave me SHBA-në pas një armëpushimi të përkohshëm dyjavor, por kushtet e tij janë cilësuar si shumë të forta dhe të vështira për t’u pranuar nga Uashingtoni.

Irani ka paraqitur një plan 10-pikësh si bazë për një marrëveshje të mundshme paqeje me Shtetet e Bashkuara të Amerikës duke vendosur kushte të gjera që përfshijnë heqjen e të gjitha sanksioneve amerikane, kontrollin mbi Ngushticën e Hormuzit dhe ndalimin e sulmeve izraelite në rajon, përfshirë Libanin.

Plani vjen në një moment kritik, pasi të dyja palët kanë rënë dakord për një armëpushim të përkohshëm dyjavor, ndërkohë që negociatat pritet të zhvillohen në Islamabad.

Sipas detajeve të publikuara nga media ndërkombëtare, kërkesat kryesore të Iranit përfshijnë:

Heqjen e plotë të sanksioneve ekonomike ndaj Iranit dhe lirimin e fondeve të ngrira

Advertisement

Kontrollin dhe menaxhimin e Iranit mbi Ngushticën e Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të naftës në botë

Tërheqjen e forcave ushtarake amerikane nga rajoni

Garanci për një agresion të mundshëm nga SHBA-ja dhe aleatët e saj

Kompensim për dëmet e luftës

Ndalim i përhershëm i sulmeve ndaj Iranit dhe aleatëve të tij, përfshirë Hezbollahun në Liban

Advertisement

Një element kyç i planit është edhe kërkesa që çdo marrëveshje të jetë e përhershme dhe jo thjesht një armëpushim i përkohshëm, pasi Teherani argumenton se pauzat afatshkurtra do t’i jepnin kohë kundërshtarëve për të rifilluar sulmet.

MOSPAJTIMET KRYESORE

Megjithatë, disa pika mbeten shumë të debatueshme:

SHBA-ja nuk ka pranuar të gjitha kërkesat të Iranit, sidomos për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit dhe heqjen totale të sanksioneve

Izraeli ka deklaruar se armëpushimi nuk përfshin Libanin, duke vazhduar operacionet kundër Hezbollahut

Advertisement

Analistët e konsiderojnë planin si një pozicion negociues maksimal, që synon të rrisë presionin diplomatik ndaj Perëndimit

Kriza lidhet ngushtë me kontrollin e Ngushticës së Hormuzit, përmes së cilës kalon rreth 20% e furnizimit global të naftës, duke e bërë atë një pikë strategjike për ekonominë botërore.

Plani 10-pikësh i Iranit përfaqëson një ofertë gjithëpërfshirëse për paqe, por me kërkesa që ndryshojnë ndjeshëm balancën strategjike në rajon.

Ndërsa armëpushimi i përkohshëm ka ulur tensionet, rruga drejt një marrëveshjeje të qëndrueshme mbetet e pasigurt, për shkak të dallimeve të thella mes palëve.

Advertisement

Brent ra deri në 16% përpara se të stabilizohej pranë 95 dollarëve për fuçi, ndërsa nafta amerikane West Texas Intermediate pa rënien më të madhe në pothuajse gjashtë vjet, duke rënë në rreth 96 dollarë.