Lajme nga vendi
Kambanë alarmi në Maqedoni: 604 raste abuzimi seksual të fëmijëve në 6 vite, më i vogli është 3 vjeç
Në periudhën 2020-2024, u regjistruan 508 raste të abuzimit seksual të fëmijëve, nga të cilat 455 vajza raportuan veten si viktima dhe 53 djem si viktima. Shumica e rasteve kanë të bëjnë me krime të rënda si: përdhunimi i një fëmije nën 15 vjeç – 186 raste. 99 raste u regjistruan për sulm seksual dhe përdhunim, dhe 96 raste për seks jashtëmartesor me një fëmijë.
“Gjatë vitit 2025, në vend u regjistruan 96 fëmijë viktima të reja të krimeve kundër lirisë seksuale dhe moralit seksual, nga të cilat 88 ishin vajza dhe 8 ishin djem. Përsëri, krimi më i shpeshtë i regjistruar ishte përdhunimi i një fëmije nën 15 vjeç me 48 viktima. Edhe pse abuzimi seksual i fëmijëve prek kryesisht vajzat, të dhënat konfirmojnë se edhe djemtë janë viktima, dhe është e mundur që numri aktual i viktimave meshkuj të jetë më i lartë duke pasur parasysh vështirësitë në raportim për shkak të turpit, stigmës dhe normave shoqërore. Krime të tjera të regjistruara janë: Ngacmimi seksual, i cili u raportua deri në 30 herë, që është një rritje nga viti 2022 e tutje, si dhe shfaqja e materialeve pornografike, prodhimi dhe shpërndarja e pornografisë së fëmijëve dhe incesti”, tha Bajramovska-Mustafa.
Mbi 57% e viktimave janë fëmijë të moshës 11 deri në 15 vjeç. Rreth 90% e viktimave janë vajza.
Sipas përkatësisë etnike, numri më i madh janë maqedonas, dhe numri i dytë më i madh janë fëmijë romë (mbi 28% e viktimave), gjë që tregon një lidhje midis abuzimit seksual dhe faktorëve të varfërisë, përjashtimit social dhe qasjes së kufizuar në mbrojtjen institucionale.
“Për fat të keq, raste të abuzimit seksual janë regjistruar edhe tek fëmijët nën moshën 10 vjeç, përfshirë një fëmijë 3-vjeçar. Ky është një alarm serioz për veprim urgjent dhe sistematik, veçanërisht në fushën e parandalimit dhe njohjes së hershme të rreziqeve”, tha ajo.
Bajramovska-Mustafa shtoi se raportuesit më të shpeshtë të rasteve janë prindërit (gjegjësisht kujdestarët) dhe institucionet mjekësore, dhe më rrallë institucionet arsimore ose qendrat e punës sociale, gjë që tregon nevojën për të forcuar rolin edukativ dhe mbrojtës të shkollave dhe qendrave të punës sociale.
Përfundimi i përgjithshëm, tha ajo, është se pavarësisht ekzistencës së një kuadri formal ligjor dhe strategjik, sistemi për mbrojtjen e fëmijëve viktima nuk ofron mbështetje të qëndrueshme, në kohë dhe të përshtatur duke respektuar parimin e interesit më të mirë të fëmijës.
“Analiza tregon ekzistencën e stigmës, frikës dhe mosbesimit midis viktimave dhe familjeve të tyre, të cilët shpesh refuzojnë të bashkëpunojnë për shkak të turpit. Heshtja e viktimave tregon nevojën për një numër më të madh mekanizmash konfidencialë për raportimin e rasteve të tilla. Përveç kësaj, analiza tregon dobësi serioze në veprimet e institucioneve. Edhe pse ligji përcakton që fëmija duhet të dëgjohet vetëm një herë, në praktikë kjo nuk zbatohet në mënyrë konsistente. Si rezultat, fëmijët janë të ekspozuar ndaj ripërjetimit të traumës, pra ndodh viktimizimi sekondar, që është një dështim serioz institucional, sepse në vend të mbrojtjes, sistemi në raste të caktuara e zgjat më tej dëmin”, tha këshilltari.
Përveç kësaj, nuk ka ambiente të përshtatshme për intervistimin e fëmijëve viktima, staf të trajnuar për t’iu afruar fëmijëve viktima të dhunës seksuale, si dhe një praktikë të standardizuar për intervistim një herësh në polici.
Analiza tregoi se ekipet shëndetësore nuk janë të specializuara mjaftueshëm, si dhe përfshirja jo-sistematike e ekspertëve në procedurat prokuroriale, procedurat gjyqësore që zgjasin deri në dy vjet.
“Veçanërisht shqetësuese është fakti që mekanizmat e mbështetjes dhe kompensimit janë pothuajse jofunksionalë. Gjatë gjithë kësaj periudhe, u paraqitën gjithsej gjashtë kërkesa për kompensim financiar, asnjëra prej të cilave nuk rezultoi në mbështetje të vërtetë. Shfrytëzimi i pamjaftueshëm, pengesat administrative dhe koordinimi i dobët ndërinstitucional tregojnë se e drejta për kompensim financiar ende nuk është në dispozicion në mënyrë efektive për fëmijët viktima të dhunës seksuale. Prandaj, është e pamohueshme se ekzistenca e një ligji nuk është e mjaftueshme, gjegjësisht, nevojitet zbatimi i tij konsistent, ndryshime sistemike dhe një qasje që do ta vendosë fëmijën në qendër të vëmendjes”, tha Bajramovska-Mustafa.
Në më pak se një javë, janë raportuar dy raste përdhunimi ndaj të miturve. Rasti në i fundit u regjistrua sot ku një djalë 14-vjeçar nga Gostivari dyshohet se ka përdhunuar dhe shantazhuar motrën e tij më të vogël me video-regjistrime.
Paraprakisht, u raportua se një arsimtar 28 vjeçar nga një shkollë fillore e Gostivarit ka përfunduar në paraburgim pasi e ka përdhunuar një nxënëse të tij 14 vjeçare dhe e ka shantazhuar me përmbajtje eksplicite.transmeton Portalb.mk.
Lajme nga vendi
Lashkoska: Së bashku ndërtojmë një rajon pa mbeturina – me partneritete të forta drejt një sistemi të qëndrueshëm dhe funksional
Zëvendësministrja e Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor Ane Lashkoska, mbajti një fjalim hyrës në Forumin Rajonal të Menaxhimit të Mbeturinave – “Së bashku për një Rajon pa Mbeturina: Drejt një Sistemi Rajonal Funksional dhe të Qëndrueshëm”, që u mbajt sot në Shkup.
Forumi i kushtohet përmirësimit të sistemit rajonal të menaxhimit të mbeturinave në rajonet e Pellagonisë dhe Jugperëndimit dhe përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt krijimit të një sistemi modern, funksional dhe të qëndrueshëm që do të ofrojë shërbime më cilësore për qytetarët dhe një nivel më të lartë të mbrojtjes së mjedisit.
Ngjarjen e hapi E.T. Ambasadori i Mbretërisë së Suedisë, Ola Solstrom, gjithashtu fjalime hyrëse mbajtën dhe Ministri i Vetëqeverisjes Lokale Zllatko Perinski, Drejtori Ekzekutiv i “BNJVL” Dushica Perishiq dhe Drejtori i “SALAR International” Rajn Noks.
Në fjalimin e saj, Lashkoska theksoi se plani rajonal i menaxhimit të mbeturinave nuk është vetëm një detyrim administrativ, por një mjet thelbësor për zgjidhjen e një prej sfidave më të mëdha me të cilat përballen komunat – deponitë ilegale, infrastruktura e pamjaftueshme dhe kapacitetet e kufizuara për menaxhimin efikas të mbeturinave.
“Duke vepruar së bashku, mund të ndërtojmë një sistem modern dhe të qëndrueshëm që do të ofrojë shërbim më të mirë për qytetarët, mbrojtje të mjedisit dhe përdorim më efikas të burimeve financiare. Ky projekt nuk është vetëm një investim në infrastrukturë, por një investim në të ardhmen e komunave tona”, theksoi Lashkoska.
Ajo potencoi se burimet financiare janë siguruar përmes një kredie nga Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH), si dhe granteve të konsiderueshme nga Suedia dhe Zvicra, ndërsa pajisjet dhe makineritë e nevojshme janë vënë tashmë në dispozicion në terren.
“Kushtet për realizim janë vendosur – tani faktori kyç është angazhimi, koordinimi dhe vendosmëria jonë në nivel lokal. Mbështetja dhe pjesëmarrja aktive e komunave janë thelbësore për suksesin e këtij procesi”, theksoi Lashkoska, duke bërë thirrje për një partneritet të fortë ndërkomunal dhe zbatim të vazhdueshëm të vendimeve të marra.
Kjo ngjarje organizohet në kuadër të projektit “Menaxhimi i Qëndrueshëm i Mbeturinave në Nivel Lokal”, i financuar nga Suedia dhe i zbatuar nga SALAR International në bashkëpunim me Ministrinë e Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor, Ministrinë e Vetëqeverisjes Lokale dhe BNJVL.
Ministria e Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor thekson bashkëpunimin afatgjatë të suksesshëm me Mbretërinë e Suedisë dhe BE-në në procesin e krijimit të sistemeve rajonale të menaxhimit të mbeturinave, si një nga proceset më të rëndësishme të reformës së infrastrukturës dhe mjedisit në vend.
Lajme nga vendi
“Omega Block” sjell të ftohtin drejt Evropës Lindore dhe Ballkanit, rrezikohen kulturat bujqësore
Një depërtim i rrallë i një mase ajrore shumë të ftohtë nga Arktiku në fund të prillit pritet të ulë ndjeshëm temperaturat në Evropën Lindore dhe Juglindore, duke sjellë rrezik të lartë për ngrica të dëmshme në vreshta, pikërisht në fillim të sezonit të rritjes 2026.
Ndërsa kontinenti evropian po përmbyll një fillim pranvere jashtëzakonisht të ngrohtë dhe po përgatitet për temperaturat e majit, një depërtim i fuqishëm dhe i pazakontë i ajrit të ftohtë po mbyll prillin 2026.
Faktorët kryesorë meteorologjikë pas këtij ndryshimi:
Çrregullimet stratosferike që kanë dobësuar vorbullën polare në fund të sezonit kanë lejuar që ajri arktik të zhvendoset drejt jugut, duke anashkaluar rrjedhën e zakonshme perëndimore, e cila bllokohet nga një “Omega Block” i fortë mbi Atlantikun e Veriut.
Kjo valë e ftohtë e vonë nga Arktiku karakterizohet nga një sistem i qëndrueshëm me presion të lartë dhe një bllokim mbi Atlantikun e Veriut dhe Grenlandë. Ajo shtyn masën e gjerë të ajrit të ftohtë thellë në Evropën Qendrore, Lindore dhe Juglindore.
Koha e këtij ftohti kujton ngjarjet e njohura si “Shenjtorët e Akullit”: një periudhë kritike në mesin e majit kur pjesë të Evropës shpesh përjetojnë ngrica të dëmshme. Por këtë vit, për shkak të fillimit më të hershëm të sezonit të rritjes dhe zhvillimit të përshpejtuar të bimësisë, situata është po aq ose edhe më kritike nëse ndodhin ngrica të forta në mëngjes.
Rënia e temperaturave do të arrijë deri në 10–15 °C nën normat sezonale, duke përbërë një kërcënim serioz për bujqësinë, veçanërisht për vreshtat dhe pemishtet që ndodhen në faza të ndjeshme lulëzimi.
Ngrohtësia e hershme e prillit (20–25 °C ose më shumë në disa rajone) ka shtyrë vegjetacionin të zhvillohet para kohe, duke e bërë kthimin e ngricave shumë më të rrezikshëm se zakonisht.
Ngrica të përhapura priten në Evropën Lindore dhe pjesë të Evropës Qendrore, në Ballkan dhe në Turqi. Gjithashtu priten reshje bore jashtë sezonit në zonat më të larta të Rumanisë dhe në pjesë të mëdha të Turqisë, ndërsa Evropa Perëndimore do të përjetojë ngrohje graduale.
Koha është kritike për bujqësinë rajonale. Me pemët tashmë në lulëzim, temperaturat e parashikuara nga -2°C deri në -5°C në Turqinë qendrore dhe Ballkan mund të shkaktojnë humbje totale të prodhimit për kultivuesit lokalë të frutave dhe arrave.
Lajme nga vendi
Mickoski: LSDM-ја gënjente se do të falimentonim, se do të vinin migrantë, se fondet IPARD janë të bllokuara, gënjyen për Vajcin, dhe për gjithçka u demantuan, Qeveria e di saktësisht çfarë po bën
LSDM vazhdimisht ndjek një politikë dhe strategji PR me të cilën përhap gënjeshtra. Dhe ata thonë, hajde t’i shpërndajmë pendët që të mos mund t’i mbledhin të gjitha, kështu dikush do të na besojë. Edhe ata që në moment, menjëherë do t’u besojnë, me kalimin e kohës do të heqin dorë t’u besojnë, sepse e kuptojnë që është gënjeshtër“, thotë kryetari i Qeverisë, Hristijan Mickoski, duke u përgjigjur në pyetje gazetareske.
Mickoski theksoi se LSDM gënjente se shteti do të falimentonte, por jo vetëm që nuk falimentoi, por edhe pagat u rritën, se do të vinin migrantë, por asgjë nga ajo nuk ka, si dhe fondet IPARD për bujqit janë të bllokuara, por Brukseli konfirmoi se nuk kishte parregullsi me fondet.
„Thoshin se do të bankrotonim, por nuk bankrotuam. Përkundrazi, u rritën pagat, u respektuan Marrëveshjet Kolektive. Ja, kaloi prilli, ‘erdhën migrantë, azilkërkues?!’, Ja po kalon prilli, nuk ka azilkërkues, pastaj thoshin për fondet IPARD, na i bllokuan, jemi në bankrot… ja, vetë Komisioni Evropian doli dhe tha “bravo për Qeverinë, reagoi shpejt dhe brenda gjashtë muajve e zhbllokoi procesin”. Për shkak të reagimit të shpejtë të Qeverisë procesi është zhbllokuar. Po ashtu e interpretonin edhe deklaratën e Vajcit. Doli njeriu dje dhe shumë qartë përcolli atë që kishte për të thënë dhe edhe shumë gjëra të tjera, prandaj paralajmëroj, çdo konferencë për shtyp, çdo deklaratë që vjen prej andej, duhet të merret me shumë rezervë, sepse ajo është parti politike e cila në këtë moment nuk lufton për qytetarët, por lufton që udhëheqja aktuale e partisë, pas humbjes në zgjedhjet e ardhshme parlamentare, të mbetet ende udhëheqje,“ tha Mickoski.
Mickoski theksoi se Qeveria e di mirë cilat janë prioritetet dhe cilat politika duhet t’i ndjekë.
„Kjo është strategjia e tyre politike dhe kjo është praktikisht këshilla nga guruja politik i tyre nga prapavija dhe ai u tregon çfarë të bëjnë. Prandaj të jeni të sigurt, Qeveria e di saktësisht çfarë bën, e di saktësisht cilat janë prioritetet, e di saktësisht cilat politika duhet t’i ndjekë dhe ne do të vazhdojmë në atë drejtim t’i ndjekim,“ porositi kryeministri Mickoski.
-
Lajme nga bota1 month ago“Do jem makthi i Iranit”, Trump ‘kërcënon’ sërish: Nëse nuk ulen në negociata, bombardimet do të shtohen
-
Lajme nga rajoni1 month agoZbardhet dëshmia e autorit të vrasjes së Liridonës, Plava: Kisha marrëveshje me Murselin, më tha se Behgjet Pacolli ka qenë në dijeni
-
Sport1 month agoBARDHI: NËNVLERËSIMI VETËM SE NA MOTIVON KUNDËR DANIMARKËS!

