Revolta studentore në Shqipëri ka tërhequr vëmendjen edhe në Gjermani. Knut Abraham, deputet i CDU-së në Bundestagun gjerman dhe ish-këshilltar i kancelares Angela Merkel, ka reaguar për protestat në Tiranë, duke shprehur shqetësimin e tij të thellë për zhvillimet dhe duke vënë në dukje kërkesat e qytetarëve shqiptarë kundër korrupsionit dhe lidhjeve mes politikës e krimit të organizuar.

Përmes një reagimi në rrjetin social X, Abraham thekson se kërkesat e protestuesve pasqyrojnë vlerat europiane që Shqipëria është zotuar të mbështesë. Deklarata e deputetit gjerman vjen në ditën e tetë të revoltës studentore, ndërsa të rinjtë vijojnë protestat duke kërkuar dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama.

Propozimi i Ministrit të Drejtësisë Jeton Shasivari është racional, deklaroi akademiku Vllado Kambovski sot për „Sloboden Peçat”, pasi studentët shqiptarë e refuzuan atë dhe këmbëngulën që i gjithë provimi të zhvillohet në gjuhën shqipe, në të kundërtën do të protestojnë sërish.

Kryeministri Hristijan Mickoski këmbëngul se pjesa me shkrim e provimit duhet të mbetet në gjuhën maqedonase, përkatësisht se gjuha e përbashkët e sistemit të drejtësisë është maqedonishtja.

Ndërkaq, Kambovski konsideron se më e rëndësishme është harmonizimi i terminologjisë juridike dhe i programeve mësimore në fakultetet juridike. Ai propozoi një nismë për unifikimin e terminologjisë dhe të literaturës së detyrueshme.

„Në kushtet aktuale, ky propozim duket racional, nëse kemi parasysh se pikërisht këto fusha janë ndër më të ndjeshmet në të drejtën, ku është jashtëzakonisht e rëndësishme të ekzistojë terminologji juridike e harmonizuar, si dhe përdorimi i kësaj terminologjie në gjuhë të ndryshme.

Terminologjia juridike në vendin tonë nuk është përpunuar dhe zhvilluar mjaftueshëm në të gjitha gjuhët në të cilat kërkohet të jepet provimi. Nga ana tjetër, nevojitet harmonizimi i programeve mësimore në të gjitha fakultetet juridike, jo vetëm për këto dy lëndë, por edhe për lëndët e tjera.

Advertisement

Prandaj, Ministrit të Drejtësisë dhe kolegëve të tjerë u propozova që të ndërmerret një nismë në të gjitha fakultetet juridike, pavarësisht nga gjuha në të cilën zhvillohet mësimi, në mënyrë që të ekzistojë një fond i përbashkët i njësive programore dhe lëndëve të detyrueshme, me përmbajtje të harmonizuar të programeve dhe literaturë të detyrueshme të unifikuar për të gjitha lëndët, pavarësisht nëse ato zhvillohen në gjuhën maqedonase, angleze, shqipe apo në ndonjë gjuhë tjetër”, deklaroi Kambovski.

Akademiku konsideron se në këtë mënyrë do të tejkalohen problemet, dhe jo vetëm çështja se në cilën gjuhë duhet të jepet provimi.
Sipas tij, më e rëndësishmja është se me çfarë njohurish të zbatueshme do të hyjnë nesër studentët në sistemin e drejtësisë dhe si do të ushtrojnë profesionet juridike, në mënyrë që të realizohen qëllimet e së drejtës, e mbi të gjitha drejtësia.

„Kemi probleme të mëdha në përvetësimin e terminologjisë juridike. Gabimet në këtë fushë, përdorimi i kuptimeve të ndryshme për të njëjtin nocion, term apo shprehje, veçanërisht në të drejtën penale, mund të jenë fatale.

Në fund të fundit, përdorimi i gjuhës duhet t’u nënshtrohet disa parimeve themelore. Në procedurën penale, për shembull, qëllimi është të zbulohet e vërteta, të dënohet ai që është fajtor dhe të lirohet ai që nuk është fajtor.

Nëse kjo vonohet për shkak të komplikimeve gjuhësore, përkthimeve e të ngjashme, atëherë do të kemi problem edhe me drejtësinë.
Problemi është mjaft kompleks që të zgjidhet në një mënyrë të tillë, në dukje të thjeshtë: nëse provimi do të jepet në këtë apo në atë gjuhë.

Advertisement

Duhet të mendohet për tërësinë e çështjes, pra për harmonizimin e të gjitha objektivave që duhet të merren parasysh dhe të arrihen, pa e kufizuar të drejtën për ta dhënë provimin në gjuhën amtare, por pa krijuar njëkohësisht konflikt ndërmjet kësaj të drejte dhe të drejtave të tjera që realizohen në procedura, siç janë përcaktimi i drejtësisë dhe i së vërtetës”, vlerëson Kambovski.

Me kë kanë komunikuar studentët?

Sipas informacioneve jozyrtare të mediumit, studentët në takimin e zhvilluar fillimisht e kishin pranuar propozimin Ministrit të Drejtësisë, Jeton Shasivari, por më pas, për shkak të udhëzimeve politike, në paraqitjet publike këmbëngulën që i gjithë provimi të zhvillohet në gjuhën shqipe.

Sipas informacioneve të „Sloboden Peçat”, biseda në takim ishte konstruktive dhe studentët ishin pajtuar me propozimin e Shasivarit. Megjithatë, mediumi vlerëson se ishte simptomatike që ata komunikonin vazhdimisht përmes telefonave, sikur të merrnin udhëzime politike.

Sipas artikullit, ishte veçanërisht e dukshme që studentët e cilësuan si sukses të tyre propozimin e Shasivarit, sipas të cilit pjesa teorike e provimit, përkatësisht 12 lëndë mësimore, do të jepen në gjuhën shqipe.

Advertisement

Drejtori i Drejtorisë për Çështje Pronësore-Juridike, Zoran Krstanoski, arsyetoi para deputetëve në Kuvend se qëllimi i ndryshimeve të propozuara ligjore është tejkalimi i problemeve të detektuara në zbatimin e deritanishëm të ligjit, saktësimi i kushteve dhe procedurave për privatizimin e tokës ndërtimore, si dhe sigurimi i një sigurie më të madhe juridike për qytetarët dhe personat juridikë.

Ndryshimet dhe plotësimet e Ligjit për privatizimin dhe me qira të tokës ndërtimore në pronësi të shtetit sot kaluan filtrin e parë.

Deputetët në Kuvend, në seancën e Komisionit për Financim dhe Buxhet, e accepted propozimin, pas së cilës ai do të kalojë në lexime të mëtejshme.
Krstanoski vuri në dukje se gjatë zbatimit të deritanishëm të ligjit është konstatuar se disa zgjidhje ligjore krijojnë vështirësi në veprim, veçanërisht në rastet kur ka disa pronarë të objekteve në të njëjtën parcelë ndërtimore ose kur bëhet fjalë për objekte në pronësi me kate (banesa), si dhe në procedurat e lidhura me të drejtat e regjistruara më parë për shfrytëzimin e tokës ndërtimore.

Ai sqaroi se bëhet fjalë për pesë ndryshime të qarta dhe precize:

1. Ndryshimi i parë i rëndësishëm lidhet me shfuqizimin e dispozitave për vendosjen e qirasë me afat të kufizuar kohor mbi tokën ndërtimore në pronësi të shtetit. Praktika e deritanishme tregoi se këto dispozita janë të pazbatueshme dhe krijojnë pabarazi juridike në lidhje me personat që i realizojnë të drejtat e tyre sipas Ligjit për tokë ndërtimore. Për këtë arsye propozohet fshirja e tyre dhe, në përputhje me këtë, ligji në të ardhmen do të mbajë emërtimin: Ligji për privatizimin e tokës ndërtimore në pronësi të shtetit.

Advertisement

2. Ndryshimi i dytë i rëndësishëm i referohet saktësimit të kategorive të personave që mund të realizojnë të drejtën e privatizimit të tokës ndërtimore. Me zgjidhjet e propozuara përfshihen personat që janë shpallur trashëgimtarë të të drejtave që rrjedhin nga ligji, si dhe personat te të cilët është transferuar e drejta për vazhdimin e procedurës së privatizimit në rastet kur edhe më parë është fshirë e drejta e shfrytëzimit të tokës. Në këtë mënyrë krijohen baza më të qarta juridike për vazhdimin e procedurave të nisura tashmë dhe për realizimin e të drejtave të personave që i plotësojnë kushtet ligjore.

3. Ndryshimi i tretë i rëndësishëm ka të bëjë me privatizimin e tokës ndërtimore në të cilën janë ndërtuar objekte në pronësi me kate (banesa), përkatësisht objekte ose pjesë të veçanta të objekteve në pronësi të personave të ndryshëm fizikë dhe juridikë. E rëndësishme në këtë pjesë është se pronarëve të banesave u mundësohet ta privatizojnë tokën nën ndërtesë në bazë të të dhënave nga Katastri i Paluajtshmërive, pa pasur obligim të dorëzojnë elaborate gjeodezike për të dhëna numerike për formimin e parcelës ndërtimore. Kjo paraqet një lehtësim konkret administrativ me të cilin thjeshtohet procedura dhe nevoja për dokumentacion shtesë për këtë pjesë të tokës. Gjithashtu, rregullohen edhe rastet kur në një parcelë ndërtimore ekzistojnë dy apo më shumë objekte në pronësi të personave të ndryshëm.

4. Ndryshimi i katërt lidhet me mundësinë e zgjerimit të kërkesave të dorëzuara tashmë për privatizim. Siç sqaroi Krstanoski, mundësohet që, deri në sjelljen e vendimit të shkallës së parë, kërkesa të zgjerohet edhe në parcela të tjera katastrale që janë pjesë e të njëjtës parcelë ndërtimore, nën kushtet e përcaktuara me këtë ligj. Ai theksoi se saktësohet edhe mundësia që procedurës së nisur t’i bashkohen edhe persona të tjerë që kanë të drejtë përkatëse ose interes juridik, përfshirë shfrytëzuesit e tokës, pronarët e objekteve apo pronarët e banesave.

5. Ndryshimi i pestë i rëndësishëm i referohet rihapjes së mundësisë për ndryshimin e të drejtës së shfrytëzimit në të drejtë pronësie mbi tokën ndërtimore të pandërtuar për një kategori të caktuar nga ligji, që janë ish-pronarët. Me dispozitat e propozuara parashikohet një afat prej një viti nga hyrja në fuqi e ligjit që këta persona të mund të dorëzojnë fletëparaqitje në Agjencinë për Katastër të Paluajtshmërive. Njëkohësisht, parashikohet edhe obligim për Katastrin që, në afat prej dy vitesh nga hyrja në fuqi e ligjit, të kryejë fshirjen/zgjidhjen e të drejtave të mbetura të regjistruara të shfrytëzimit të tokës ndërtimore.

Krstanoski potencoi se në këtë mënyrë krijohen kushte për një evidencë katastrale më të përditësuar dhe më të harmonizuar.
Gjithashtu, me këto ndryshime të propozuara saktësohen shtesë edhe dispozitat që lidhen me dokumentacionin e nevojshëm për procedurën (në sensin e elaborateve gjeodezike), konkretizohen afatet për veprim dhe e drejta e ankesës, si dhe bëhet harmonizimi i tekstit ligjor me emërtimet aktuale të institucioneve kompetente dhe me emrin kushtetues të shtetit.(INA)

Advertisement