Fondi i Sigurimeve Shëndetësore (FSSH) ka lëshuar një paralajmërim urgjent për institucionet publike të kujdesit shëndetësor në Maqedoni që kanë aparatura për rezonancë magnetike (MRI) për të kontrolluar rezervat e tyre të heliumit dhe për të siguruar menjëherë sasi shtesë. Arsyeja është një ndërprerje e mundshme e furnizimit në tregun evropian, si dhe një rritje e ndjeshme e çmimeve për shkak të tensioneve aktuale gjeopolitike që lidhen me situatën në Iran.

Sipas autoriteteve, heliumi është një element kyç për funksionimin e aparaturave MRI, pasi përdoret për të ftohur magnetët superpërçues. Pa të, pajisjet nuk mund të funksionojnë, gjë që mund të çojë në një ndërprerje të shërbimeve diagnostikuese për pacientët.

Siç informoi Drejtori i Fondit të Sigurimeve Shëndetësore, Sasho Klekovski, apeli është parandalues dhe synon të shmangë problemet e mundshme në funksionimin e sistemit shëndetësor në kohën e duhur.
Ai theksoi se është e rëndësishme që institucionet të vlerësojnë situatën dhe të reagojnë ndërsa heliumi është ende i disponueshëm në treg.

Aktualisht, çmimi i heliumit është rritur me rreth 30 përqind, dhe ka njoftime se mund të rritet më tej. Problemet e furnizimit shoqërohen me ndërprerje në zinxhirët globalë të furnizimit, pjesërisht të shkaktuara nga konfliktet dhe dëmtimet në infrastrukturë në rajonin e Gjirit Persik.

Gazetari Aleksandar Çomovski, në emisionin “Rishtazi” në KohaCast, ka theksuar se për Maqedoninë e Veriut është e domosdoshme një qasje e re në marrëdhëniet ndëretnike, përmes futjes fakultative të gjuhës shqipe në sistemin arsimor.

“Teza ime është, e di që do të has në rezistencë, por dua ta përjetoj, për t’u futur fakultative gjuhën shqipe, duke studiuar në mjedise ku korrespondojnë të dy etnikumet, përfshirë edhe në nivel qendror”, deklaroi Çomovski.

Emisionin e plotë mund ta ndiqni në profilin zyrtar të Gazetës KOHA në YouTube

“Nuk ka nevojë të tërhiqet ligji sepse çdo tërheqje dhe shtyrje e kësaj zgjidhjeje ligjore është në dëm të arsimit të lartë në vend, dhe kjo do të thotë në dëm të studentëve dhe të rinjve, dhe, në përgjithësi, të të gjithë vendit”. Kështu tha sot ministrja e Arsimit dhe Shkencës Vesna Janevska, duke iu përgjigjur pyetjes së një gazetari nëse ligji i propozuar për arsimin e lartë do të tërhiqet për t’u shqyrtuar.

Siç tha ajo, nuk ka aq shumë vërejtje nga të gjitha universitetet, saqë një numër i caktuar përsëritet dhe se ato për të cilat profesorët kanë të drejtë do të korrigjohen. Ajo tregoi disa për të cilat tashmë ka marrëveshje për t’i ndryshuar.

“Për shembull, ligji thotë se para mbrojtjes së tezës së masterit, kandidati duhet të ketë botuar një punim në Web of Science. Pasi diskutuam me argumente se mund të mos ketë kohë për një gjë të tillë, ajo do të tërhiqet. Për mbrojtjen e një teze doktorature, kërkohej që tre punime të botoheshin në një revistë me faktor ndikimi, duke marrë përsëri parasysh kohën, përpjekjen që studenti i doktoraturës duhet të investojë, arritëm në përfundimin se edhe dy punime janë plotësisht në rregull. Ai tashmë ka filluar kërkimin shkencor, në titull, dhe është plotësisht në rregull të mbrojë tezën e doktoraturës, dhe pastaj të vazhdojë me karrierën e tij”, tha Janevska, e cila vizitoi sot Panairin e Arsimit dhe Karrierës.

Nga universitetet private, tha ajo, pati kundërshtime në lidhje me shumën e garancisë.

“Ky version i draftit thotë se garancia duhet të jetë 100 përqind, dhe ne kemi humbur që ata gjithashtu mund të ofrojnë një hipotekë. Ne do ta ulim garancinë në mënyrë të arsyeshme në 70 përqind dhe do t’u lejojmë atyre të ofrojnë një hipotekë si garanci. Vërtet ka lëshime në nene të caktuara të ligjit dhe ato duhet të sqarohen, por në të njëjtën kuptim, thelbi nuk duhet të ndryshohet. Për shembull, sa do të zgjasë akreditimi, çfarë do të ndodhë gjatë akreditimit të ri, etj. Këto janë kërkesa të arsyeshme dhe të gjitha do të pranohen. Por të tjerat, të cilat janë të diskutueshme dhe për të cilat profesorë të ndryshëm kanë mendime të ndryshme, grupi i punës do të takohet sa herë të jetë e nevojshme dhe do të merren vendime. Pastaj ligji do të jetë përsëri në ENER, por pastaj nuk pres më komente dhe do të hyjë në procedurë qeveritare”, tha Janevska.

Advertisement

Kur u pyet se çfarë do të ndodhë me studentët dhe profesorët nga universitetet private pas ligjit të ri që ata nuk do të kenë studime juridike (ashtu siç nuk do të lejohen studimet private në fakultetet e trajnimit të mësuesve dhe mjekësisë), ministrja u përgjigj se për ata studentë “nuk ka rrezik dhe ata do t’i përfundojnë studimet e tyre sipas akreditimit me të cilin kanë filluar”.