Lajme nga vendi
Mbështetje psiko-sociale dhe punëtori kreative për daljen nga familja dhe dhuna me bazë gjinore
Një shtëpi prej 45 metrash katrorë që nuk ka izolim dhe ngrohet me sobë druri, nëse zbaton disa masa për efiçencën e energjisë si izolimi i murit, çatia e re, dritaret e reja dhe instalimi i pompës së nxehtësisë, konsumi i saj i energjisë dhe gazi ndotës. emetimet mund t’i zvogëlojnë ato me tre herë. Megjithatë, këto investime janë shumë të larta për familjet mesatare të Maqedonis, dhe masat mbështetëse të ofruara nga shteti dhe pushteti lokal janë të pamjaftueshme.
Megjithëse efiçenca e energjisë është një nga mënyrat më efektive për të përballuar dhe zbutur ndryshimet klimatike në vendin tonë, ajo është gjithashtu më e neglizhuara. Ky lloj masash lejon, në vend që të vrapojmë vazhdimisht një garë për të rritur prodhimin e energjisë për të përmbushur nevojat në rritje, të lokalizojmë vendet ku shpenzojmë në mënyrë të panevojshme dhe të nxjerrim shumë më tepër vlerë prej saj. Por pavarësisht se ky nocion prej vitesh është kudo në sferën publike, ai nuk mbështetet nga politika adekuate, informacioni dhe mbi të gjitha paratë, është përfundimi kryesor i panelit “Konsumatorët në zemër të politikës energjetike” organizuar nga Organizata e Konsumatorëve të Maqedonisë – ZKM dhe Eko-ndërgjegjësimi.
“Efiçiencën e energjisë e konsiderojmë si një nga veprimet kryesore, kyçe klimatike, por fatkeqësisht nuk është shumë prezente si temë dhe as si implikim financiar në buxhet. Është neglizhuar si një nga veprimet klimatike që mund të ketë një ndikim të rëndësishëm në përmirësimin e situatës jo vetëm për çdo familje, por edhe për të gjithë ekonominë”, tha Ana Çoloviq nga Eco-consciousness, duke theksuar se analizat tregojnë se efiçenca e energjisë ka një potencial më të madh për të krijuar vende pune “të gjelbra” krahasuar me punën në termocentralet tona më të mëdha.
Analiza e Qendrës për Ndryshimet Klimatike për një familje në një shtëpi prej 45 metrash katrorë pa izolim në zonën e Shkupit, e cila nxehet me dru në dimër dhe që është përfaqësuese e mijërave në mbarë vendin që vazhdimisht përmenden si faktorë të ndotjes së ajrit për shkak të Fakti që përdorin dru zjarri në furrat e vjetra, tregon se me zbatimin e masave të efiçencës së energjisë, konsumi i energjisë dhe emetimet e gazrave ndotës reduktohen tre herë, por që ky investim është shumë i madh për ta.
“Qasja ndaj efiçiencës së energjisë duhet të bëhet për mbrojtjen e mjedisit dhe shëndetit, në vend të asaj ekonomike siç ka qenë deri më tani. Nëse shikohet vetëm nga pikëpamja ekonomike, kthimi i këtyre investimeve është shumë i gjatë për të qenë tërheqës për konsumatorët. Ndikimi në mjedis është diçka që justifikon të gjithë investimin dhe është qasja që duhet të kenë institucionet. Duhet të flasim ekologjikisht, jo ekonomikisht”, thotë Filip Stojanovski nga KPK.
Marijana Lonçar Velkova nga ZKM theksoi se amvisëritë dhe konsumatorët e vegjël janë jashtë fokusit të politikave energjetike. Krahasuar me vendet e tjera, në S. Maqedonisë i ofrohen përfitime dhe stimuj të vegjël për instalimin e paneleve diellore, por edhe për blerjen e pajisjeve të reja me efikasitet energjetik që mund të zvogëlojnë pjesëmarrjen në konsumin e secilit individ, e përmes kësaj edhe atë të përbashkët. E rëndësishmja, nga ZKM-ja, ata besojnë se sot nuk ka asnjë mënyrë për këshillim për konsumatorët në vendin tonë apo një qendër këshillimore që do t’ua shpjegojë politikat dhe masat në dispozicion për qytetarët e interesuar dhe do t’i ndihmojë ata të planifikojnë një investim më të mirë dhe më efikas në efiçencën e energjisë. para të kufizuara që i kanë në dispozicion.
Ajo prezantoi edhe aksionin e ZKM-së për blerjen kolektive të kondicionerëve inverter për rreth 38.000 konsumatorë nga gjashtë shtete, përfshirë edhe Maqedoninë, i cili gjendet në web faqen kolektivnokupuvanje.mk. Qëllimi i aksionit, përmes një shoqate masive organizatash dhe konsumatorësh nga disa vende, është të mundësojë blerjen e pajisjeve të certifikuara për ngrohje dhe ftohje të kursimit të energjisë në kushtet më të mira të mundshme dhe me cilësinë më të lartë të mundshme, përfshirë instalimin profesional.
Sipas Elena Nikolovska nga Eko-ndërgjegjësimi, transformimi i energjisë nuk mund të ndodhë pa masa për efikasitet energjetik. Efiçenca energjetike do të thotë të mendosh për reduktimin e emetimeve të gazeve serrë, sektori i energjisë është më përgjegjës për krizën klimatike dhe kursimi i parave për qytetarët.
“Maqedonia ka një rregullim të mirë energjetik, por transpozimi në kohë i direktivave të BE-së dhe lehtësimi i procedurave administrative për qytetarët si dhe kapacitetet e institucioneve dhe autoriteteve lokale është i domosdoshëm. Konsumatori duhet të ketë në dispozicion mekanizmat/procedurat për masat e EE dhe BRE si dhe mbështetje këshilluese, financiare dhe administrative për realizimin e këtyre investimeve”, tha Nikolovska. /meta.mk/
Lajme nga vendi
Punësim të përhershëm për 40 personat me kontratë në Spitalin Klinik të Tetovës procesi vazhdon
Për personat me kontratë pune të cilët në dhjetor 2025 mbetën pa punësim të përhershëm në Spitalin Klinik të Tetovës, procesi vazhdon me qëllim që të ofrohet një zgjidhje për statusin e punësimit të përhershëm për ta, thotë Ministri i Shëndetësisë Azir Aliu.
Ai po përgjigjej në pyetjen e një gazetari se çfarë do të ndodhë me 40 stafin mjekësor dhe teknik që shkojnë në punë në janar dhe shkurt pa kontratë pune.
Institucioni duhet të kërkojë një mendim nga ne, Fondi i Shëndetësisë dhe Ministria e Financave. Drejtori e ka bërë tashmë këtë. Procedurat janë në vazhdim, nëse nuk janë përfunduar tashmë, dhe vlerësoj se kontratat do të duhet të nënshkruhen në një kohë të shkurtër. Gjithashtu vërej se po punojmë për të siguruar që këta njerëz të jenë të punësuar përgjithmonë, në mënyrë që të jenë në gjendje të investojnë në kapacitete njerëzore. Ata duhet të sigurohen se nëse ka ndonjë ndryshim politik, ata do të jenë pjesë e sistemit të kujdesit shëndetësor dhe nuk do të abuzohen përsëri, për fat të keq, siç janë abuzuar deri më tani – tha Aliu.
Lajme nga vendi
Reformat në arsimin e lartë, studentët e dalluar në 100 universitetet më të mira në botë ose në Maqedoni do të kenë përparësi punësimi në universitetet shtetërore
Studentët që studiojnë në 100 universitetet më të mira në botë me bursë shtetërore ose studiojnë në Maqedoni si dhe ata që janë shpallur studentët më të mirë, do të kenë përparësi kur të punësohen në universitetet shtetërore, si staf mësimor dhe shkencor, paralajmëroi ministrja e arsimit dhe shkencës, Vesna Janevska. Ajo po ashtu bëri të ditur se është vendosur një mënyrë e re e financimit të institucioneve të arsimit të lartë.
“Po forcojmë kriteret për avancim në titujt e fakultetit. Kushdo që aplikon për zgjedhje në titullin – profesor asistent, profesor i asociuar ose profesor i rregullt, që tani e tutje, varësisht nga titulli, do të jetë i detyruar të prodhojë dhe publikojë 6 deri në 7 punime shkencore deri në kohën e zgjedhjes, nga të cilat 3 deri në 4 duhet të publikohen në një revistë me faktor ndikimi nga bazat e të dhënave Web of Science ose Scopus”, theksoi Vesna Janevska, minstre e Arsimit dhe Shkencës.
Profesorët e rregullt të zgjedhur pasi të jenë zgjedhur, në të ardhmen pas miratimit të ligjit, do të kenë të drejtë rizgjedhjeje pas 7 vitesh. Ata që tashmë janë zgjedhur si profesorë të rregullt nuk do të mbulohen nga ky ligj, dhe komuniteti akademik do të unifikohet në të gjithë territorin. Mandati i rektorëve do të jetë 4 vjet, në vend të 3 viteve që është aktualisht, dhe modeli për zgjedhjen e një rektori do të ndryshohet gjithashtu.
“Pagat nuk janë më temë diskutimi. Ato u rritën me 14% vitin e kaluar, dhe buxheti për mbështetjen e aktiviteteve shkencore dhe kërkimore është rritur gjithashtu nga 380 milionë denarë në vitin 2024 në 773 milionë denarë këtë vit. Më shumë se dyfishi”, u shpreh theksoi Vesna Janevska, minstre e Arsimit dhe Shkencës.
Ministria e Arsimit dhe Shkencës ka përgatitur ligj të ri për arsimin e lartë dhe shkencën, i cili pritet të ofrojë arsim akademik me cilësi më të lartë dhe të inkurajojë aktivitetin shkencor dhe kërkimor në vend.
Lajme nga vendi
REPARTI I TRANSFUZIONIT NË TETOVË ME HAPËSIRA TË REJA
Reparti I Transfuzionit në Tetovës oshtë është bërë me hapësira të reja. Amir Elezi Drejtori i Institutit të transfuziologjise tha se qendra e transfuzionit në Tetovë ka karatker rajonale dhe ofron shërbime për gjithë fushën e pollogut.
“ Renovimi I këtij objekti ka filluar në vitin 2024 dhe ka përfunduar tani dhe tani hapim edhe zyrtarisht objektin e transfuzionit të gjakut. Është një qendër ndër më të mëdha në nivel të shtetit pasi që njësia e transfuzionit ka katër qendra të Manastirit, Shtipit të Tetovë dhe qendrën në Shkup, ku shërbehen në mënyrë ambulatore gjithashtu edhe grumbullohet gjak edhe përpunohet në qendrën e Tetovës . vitin që lamë pas pas ishte viti ku arritëm rekord të numrit të dhuruesve të gjakut , 60 222 dhurues të gjakut në republikën e Maqedonisë së veriut.”
Ndërsa ministri I shëndetësisë Azir Aliu tha se përpos hapësirave modern ka edhe teknologji të avancuar, ndërsa ai pret që së shpejti të hapet edhe konkursi për punësim që kjo qendër të plotëson edhe mungesat e kuadrit që I ka.
“ Sot jemi këtu për inauguruar edhe hapësirat në transfuzionit që janë edhe në aspekt fizik dhe teknologjik modern dhe me nevojat që I kemi në Tetovë, është një qendra regjionale që jep shërbime për këtë pjesë të shtetit . Urojmë edhe në shtyllën e dytë të kapaciteteve njerëzore , shumë shpejtë do të hapet edhe procedura për punësimi e mjekëve dhe motrave medicinale , me qëllim që të kemi edhe kapacitete njerëzore me nevojat që kemi këtu në Tetovë.”
Prezent në këtë ngjarje ishte edhe zv/kryeministri i parë Bekim Sali i cili tha se investimet e tilla do të vazhdojnë edhe në spitalet tjera ku paraqitet nevoja.
Deri më tani reparti i transfuzionit ka qenë i vendosur në objektin kirurgjikal në spitalin e Tetovës. Ndërsa në ato hapësira tani do të vendoset kirurgjia Torakale. TV KOHA

