Connect with us

Lajme nga vendi

ANALIZË: Për dy vite shuma për pensione në Maqedoninë e Veriut do të kalojë 2 miliardë euro

Published

on

Në pritje të rritjes së re lineare të pensioneve për 2.500 denarë në muajin mars, misioni i FMN-së në Maqedoni. Situata financiare e FSPIM-së, plani për të ardhura të qëndrueshme, reformat. Këto janë disa nga temat që do të jenë në tavolinë, ndërsa sipas informacioneve të konfirmuara pritet edhe raporti i ekspertëve monetarë me vlerësim për sistemin e pensioneve. Projeksionet e reja të FSPIM-së tregojnë se në vitin 2027 shuma për pagesën e pensioneve do të kalojë 2 miliardë euro, shkruan analiza ekonomike javore e Portalb.mk.

Në mars rritje e re e pensioneve – FMN-ja do të japë rekomandime të vjetra-të reja…

“Financat publike përballen me sfida afatgjata për shkak të plakjes së popullsisë. Pa reforma dhe me zvogëlimin e popullsisë në moshë pune, deficiti i pensioneve parashikohet të dyfishohet deri në vitin 2030”. 

Kjo theksohet në njërin nga raportet e FMN-së, e cila prej vitesh paralajmëron se do të nevojiten reforma të thella për të siguruar qëndrueshmëri të sistemit të pensioneve. Misioni i FMN-së e diskutoi këtë temë me autoritetet tona edhe vitin e kaluar. Këtë muaj, përfaqësuesit e FMN-së do të dorëzojnë një Raport të ri – me vlerësime dhe rekomandime të reja. Për momentin dihet qëndrimi i FMN-së për skenarin sipas të cilit duhet të rritet mosha e daljes në pension si dhe të zbatohen reforma për rritjen e pjesëmarrjes së fuqisë punëtore, duke qenë se demografia nuk është në “anën” e sistemit të pensioneve, gjegjësisht po bëhemi gjithnjë e më shumë një vend me popullsi të moshuar.

Takimin me FMN-në e konfirmon edhe udhëheqësia e FSPIM-së, por kategorikisht thonë se nuk po mendojnë as për rritjen e moshës së daljes në pension, e as për rritjen e përqindjes së sigurimit pensional.

“Përfaqësuesit e FMN-së, në përgjithësi, janë të interesuar për gjendjen e sistemit të pensioneve dhe për stabilitetin e pagesës së pensioneve. Çështja kryesore në takimin e kaluar ishte qëndrueshmëria e rritjes së pensioneve për 2.500 denarë në shtator dhe tani për 2.500 denarë në mars. Një nga çështjet ishte edhe rritja e moshës për dalje në pension, e cila u refuzua nga ana jonë dhe këtë e konfirmuan edhe nga Qeveria” – thonë nga FSPIM-ja.

Advertisement

Krahas FMN-së, edhe Banka Botërore ka rekomanduar reforma në sistemin e pensioneve – rritjen e moshës së daljes në pension, kthimin në modelin e rritjes së pensioneve në bazë të çmimeve të shitjes me pakicë, rritjen dhe barazimin gradual të moshës së pensionimit për burrat dhe gratë, si dhe rritjen graduale të përqindjes së kontributeve.

Gjithnjë e më shumë para do të nevojiten për të paguar pensionet – stabilizim në vitin 2035

Ndërkohë, pensionistët e presin rritjen e re lineare të pensioneve për 2.500 denarë, e cila do të ndodhë në muajin mars, duke përmbushur kështu premtimin e qeverisë për rritjen e pensioneve për 5.000 denarë. Rritja lineare e pensioneve e rriti anën e kostove të Fondit Pensional, gjë që rriti edhe transferimin e fondeve nga buxheti qendror në llogarinë e Fondit. Sipas të dhënave nga buxheti për këtë vit, shpenzimet totale të FSPIM-së u rritën në 2,27 miliardë euro, dhe vetëm shuma për pagesën e pensioneve u rrit për 16,6% në krahasim me vitin e kaluar për dy arsye – rritjes së pensioneve dhe rritjes së numrit të pensionistëve.

Sipas Planit të ri Strategjik 2025-2029 të FPSIM-së, këtë vit për pagesën e pensioneve do të shpenzohen gati 1,8 miliardë euro dhe kjo shumë do të vazhdojë të rritet edhe në vitet në vijim, kështu që në vitin 2026 shuma do të rritet në 1,9 miliardë euro, kurse në vitin 2027 do të kalojë 2 miliardë euro.

Infografik: Fisnik Xhelili/Portalb.mk
Infografik: Fisnik Xhelili/Portalb.mk

Do të rritet shuma e pensioneve, e po ashtu do të rritet edhe numri i pensionistëve. Këtë vit, sipas vlerësimeve, pensione do t’u paguhen 343.992 pensionistëve, dhe ky numër do të rritet për 5.900 përfitues të rinj të pensionit për dy vite.

Infografik: Fisnik Xhelili/Portalb.mk
Infografik: Fisnik Xhelili/Portalb.mk

Aktualisht, përveç shtyllës shtetërore të pensioneve, janë rreth 180 përfitues të pensioneve edhe nga fondet private. Sipas analizave të bazuara në strukturën e moshës së të siguruarve, në vitin 2035 pritet që pensione të paguhen për një numër të konsiderueshëm përfituesish të rinj edhe nga fondet private, që do të përfaqësojë një nga hapat e parë madhorë drejt lehtësimit financiar për fondin shtetëror, një hyrje në uljen e deficitit të FSPIM-së.

Sipas të dhënave të përmbledhura për vitin 2024, në fund të vitit të kaluar në vend kishte 345 796 pensionistë, prej të cilëve 34,1% marrin pension nga 15.693 deri në 19.409 denarë dhe vetëm 7,97% kanë pension më të lartë se 39.115 denarë.

Advertisement
Advertisement

Lajme nga vendi

Sidoqoftë, u thashë se provimi i jurisprudencës do të jetë në gjuhën shqipe!

Published

on

Sot, në seancën e pyetjeve të deputetëve në Kuvendin e RMV-së, iu përgjigja pyetjeve të ardhura nga deputetët e opozitës.
Me këtë rast theksova se ne jemi të detyruar të merremi me korrigjimin e gabimeve të së kaluarës, duke ofruar zgjidhje për këto probleme. Andaj ne nuk merremi me propagandën e opozitës.
Transparenca dhe përgjegjshmëria mbeten parimet tona udhëheqëse dhe pikërisht për këtë edhe puna jonë dallon qartë nga përbërjet e kaluara qeveritare.
Të zënë me gjëra që nuk kanë qenë interes i qytetarëve, ata nuk kanë pasur kohë të merren me problemet reale të njerëzve.
Sidoqoftë, u thashë se provimi i jurisprudencës do të jetë në gjuhën shqipe!
Ne do të jemi gjithmonë pranë qytetarëve, duke i dëgjuar shqetësimet e tyre dhe duke punuar me përkushtim për zgjidhje konkrete në interes të të gjithëve.
Continue Reading

Lajme nga vendi

Dogana e Maqedonisë sekuestron ar në vlerë të 9,460 €

Published

on

Në pikën kufitare “Bogorodicë”, zyrtarët doganorë kanë parandaluar një tentativë për kontrabandim të bizhuterive prej ari me vlerë prej 581.900 denarë (rreth 9.460 euro), përcjell TV21. Sipas Drejtorisë së Doganave, personi që tentoi kontrabandimin kishte për qëllim të shmangë pagesën e taksave në shumën prej 207.738 denarë. Bizhuteritë e arit u sekuestruan.

“Në Bogorodicë, zyrtarët doganorë parandaluan një tentativë për kontrabandim të bizhuterive prej ari me vlerë prej 581.900 denarë, për të cilat kryerësi kishte tentuar të shmangë pagesën e taksave në shumën prej 207.738 denarë. Bizhuteritë e arit u sekuestruan, ndërsa ndaj kryerësit nga Drejtoria për Hetime është ngritur padi penale për kryerjen e veprës penale “kontrabandim”, e dënueshme sipas Kodit Penal”, thonë nga Drejtoria e Doganave.

Continue Reading

Lajme nga vendi

GOSTIVAR – 109 FAMILJE PA SIGURIM SHËNDETËSORË SHKAKU I NJË BORXHI DEKADËSH

Published

on

Një borxh i para vitit 2013 ka bërë që të punësuarit e ndërmarrjes komunale të Gostivarit të mos kenë sigurim shëndetësor. Edhe pse pas vitit 2013, 109 të punësuarve të kësaj ndërmarrje rregullisht u është paguar sigurimi shëndetësor dhe pensional ata nuk kanë mundur ta shfrytëzojnë të njëjtën shkaku të borxhit. Drejtori i Fondit Shëndetësor, Sasho Klekovski sot nga Gostivar tha se më së voni janë tjetër kjo çështje do të rregullohet këta të punësuar do të kenë sigurim shëndetësor.

“ Ndërmarrja komunale ka borxh para vitit 2013, borxh edhe para vitit 2009 ku edhe ky borxh ka mbetur i pa zgjidhur, shkak këto që 109 të punësuarit në këtë ndërmarrje janë pa sigurim shëndetësor.  Tani paguhet sigurimi, kjo është një ndër paradokset  pasi që nga viti 2013 rregullisht paguhet. Rreth 40 milion denarë ndërmarrja publike ka paguar sigurim shëndetësor dhe njëkohësisht nuk kanë sigurim shëndetësor pasi që askush nuk është angazhuar që t’i zgjidhë gjithë këta procedura administrative burokratike dhe labirinthe.”   

Ministri i Shëndetësisë Azir Aliu tha se kjo është një padrejtësi që u është bërë punëtorëve të ndërrmarjes komunale për vite me rradhë, ku përveç tyre dhe familjet e 109 të punësuarve kanë qenë pa sigurim shëndetësorë. Aliu premtoi se zgjidhja do të jetë e shpjetë dhe efikase.

“ Po ta shihni nga këndvështrimi të punësuarve definiivisht  është bërë pa drejtësi pasi që ata punojnë janë paguar dhe nuk ka pasur sigurim shëndetësor , po ta shihni në aspektin administrativ dhe institucional fondi s’ka çka bën se ato kanë borxhe aty dhe nuk mund të aktivizohet , pakti shëndetësor për të punësuarit pasi që ligji thotë kështu dhe nuk mund ta anashkaloni ligjin, idja është që është dashur të ulen më herët me institucionet shëndetësore me institucionet në Gostivar dhe të zgjidhet ky problem.”

Rasti i të punësuarve në ndërmarrjen komunale të Gostivarit nxjerr në pah pasojat serioze që mund të shkaktojnë zvarritjet administrative dhe moszgjidhja e borxheve të vjetra institucionale. Edhe pse kontributet janë paguar me vite, mungesa e koordinimit dhe procedurat burokratike kanë lënë dhjetëra familje pa një të drejtë themelore si sigurimi shëndetësor. Premtimet e autoriteteve për zgjidhje të shpejtë japin shpresë se kjo padrejtësi do të marrë fund, ndërsa mbetet që institucionet përkatëse të veprojnë me efikasitet për të rikthyer besimin e qytetarëve dhe për të parandaluar raste të ngjashme në të ardhmen.

Advertisement
Continue Reading

Më të lexuarat