Lajme nga rajoni
Analisti: Vuçiq ka marrë një paralajmërim nga NATO se i ka skaduar afati
PROTESTA në Serbi, tensione në Bosnje dhe Hercegovinë dhe Kosovë. Pse Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte dhe presidenti serb Aleksandar Vuçiq biseduan për herë të dytë në vetëm pesëmbëdhjetë ditë, analizon DW .
Protestat në Serbi, si dhe ngjarjet në Bosnje-Hercegovinë dhe Kosovë, megjithatë kanë tërhequr vëmendjen e politikës ndërkombëtare. Pas muajsh injorimi të kryengritjes studentore dhe qytetare, disa politikanë perëndimorë janë shprehur, duke shprehur mbështetje për integritetin territorial të BeH, por edhe duke bërë disa komente të kujdesshme për valën e pakënaqësisë në rrugët serbe.
Duket se është bërë disi e qartë se mbështetja për “stabilokracinë” e Aleksandër Vuçiqit nuk është një garanci e madhe për stabilitetin rajonal dhe se takimet e drejtpërdrejta ndërmjet zyrtarëve ndërkombëtarë individualë dhe Presidentit të Serbisë po bëhen më të shpeshta.
Serbia si faktor jostabiliteti
Detajet e këtyre takimeve përgjithësisht nuk janë paraqitur për publikun, përveç frazave të zakonshme për gatishmërinë për të përmirësuar bashkëpunimin dhe mbështetjen për paqen. Por sigurisht është interesant fakti se në harkun kohor të vetëm disa javësh, kjo është hera e dytë që zhvillohen bisedime mes Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s Mark Rutte dhe Aleksandar Vuçiq.
Siç tha për DW Dushan Janjiq nga Forumi për Marrëdhënie Etnike, kjo është një shenjë e sigurt se tema kryesore e takimit është Serbia.
“Tregohet se Serbia e ka gjetur veten në prag të një rreziku të madh për sigurinë dhe se sjellja e autoriteteve serbe po i kontribuon këtij procesi, i cili ka tërhequr vëmendjen e NATO-s, pasi Serbia ka edhe rëndësi rajonale. Tema ndoshta do të jetë përdorimi/mospërdorimi i armëve zanore dhe se autoritetet bëjnë gjithçka për të shmangur konfliktet e armatosura me qytetarët tregtia e drogës”, thotë Janjiq.
Në këtë kontekst, Janjiq vendos edhe faktin se gjatë një bisede të mëparshme me Vuçiqin, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s ka tërhequr vëmendjen edhe për zgjidhjen e çështjes Banjska. “Ky nuk është vetëm obligim ndërkombëtar i Serbisë. Çarmatimi dhe kontrolli i të ashtuquajturës mbrojtje civile, e cila u aktivizua edhe gjatë protestave të 15 marsit, duhet të zbatohet. Sistemi i menaxhimit të saj duhet të çmontohet dhe ai sistem ndodhet në Serbi”, vëren Janjiq.
Paralajmërim diplomatik për Vuçiqin
Aleksandar Vuçiq nga Brukseli tha se ka folur me Mark Rutte për sjelljen e KFOR-it dhe NATO-s në Kosovë, si dhe për situatën në Bosnje dhe Hercegovinë.
Kur bëhet fjalë për situatën e tensionuar në Bosnje dhe Hercegovinë, Dushan Janjiq beson se Vuçiq ka marrë “një paralajmërim diplomatik se koha ka mbaruar dhe se nuk ka më vend për të ashtuquajturat lojëra të dyfishta dhe të trefishta të mbështetjes ose mungesë mbështetjeje për Milorad Dodik”. “Ky është gjithashtu një paralajmërim dhe është nën juridiksionin e Rutte – që diçka si Banjska të mos ndodhë atje. Serbia duhet të tregojë se ka qëndrime të qarta politike, dhe ndoshta më shumë se kaq, të tregojë se ka mekanizma efektivë të sigurisë për të zvogëluar rrezikun”, thekson Janjiq.
Komisionerja evropiane për Zgjerim Marta Kos e cilësoi takimin në Bruksel me Vuçiqin si “konstruktiv” dhe tha se është diskutuar për hapat konkretë në rrugën e Serbisë drejt BE-së dhe zbatimin e Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor. Ajo gjithashtu theksoi “rëndësinë e shoqërisë civile dhe mediave të pavarura në atë proces.”
Një formulim i tillë sigurisht që nuk do të përballet me entuziazëm nga publiku serb, ashtu siç nuk kanë ndodhur deklaratat e mëparshme të përmbajtura të përfaqësuesve të Bashkimit Evropian për regjimin e Aleksandër Vuçiqit. Kjo me shumë gjasa vetëm do të thellojë më tej mosbesimin ndaj BE-së në Serbi.
Besimi i humbur
Dushan Janjić, megjithatë, paralajmëron se “para së gjithash, presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen është vënë nën kritika për deklaratat e Marta Kos. Ne kemi parë shprehje mirënjohjeje për ata që gjoja mbrojtën sigurinë e të gjithë pjesëmarrësve dhe tani të gjithë e dimë se ata në të vërtetë kryen një sulm ndaj qytetarëve”, vëren Janjiq.
Aleksandar Vuçiq, nga ana tjetër, nuk mund të thotë asgjë të re për përparimin e Serbisë në integrimet evropiane, sepse ai pothuajse është ndalur plotësisht, shton Janjiq, duke theksuar se “fakti i ri është se askush nuk i beson më Vuçiqit. Ndoshta ai mund të përpiqet të formojë një qeveri të re që do të ishte pak më pro-evropiane dhe më shumë eksperte në letër, por ky problem nuk do të jetë në llojin e tij ndërkombëtar për atë që ndodhi më 15 mars në Beograd”, beson Janjiq.
Lojtari i ri politik në Serbi janë qytetarët rebelë
Duke folur për forcat parashtetërore, gjatë protestës të së shtunës, më 15 mars, disa qindra banditë të maskuar u grumbulluan në të ashtuquajturin “Parku i studentëve që duan të mësojnë”. Sipas dëshmive të deritanishme, konfliktet e rënda u shmangën falë pak fatit dhe organizimit të mirë të sigurisë së protestës.
Edhe pse dukej sikur parku po braktisej pas protestës, në zonën e Parkut të Pionierëve përballë Presidencës Serbe po organizohet një tubim i ri me tenda që duken si ushtarake dhe civilë të maskuar që zbatojnë disa nga rregullat e veta për hyrjen dhe lëvizjen nëpër park, ndërsa policia i vëzhgon në heshtje të gjitha këto.
Lajme nga rajoni
BE-ja i përgjigjet ashpër ministres serbe pas deklaratës për “spastrimin etnik” të Kosovës
Bashkimi Evropian dënoi deklaratën e ministres serbe për Administratë Publike dhe Vetëqeverisje Lokale, Snezhana Paunoviq, e cila tha se, po të ishte në vend të ish-presidentit serb, Sllobodan Millosheviq, në vitin 1998, do ta kishte “spastruar etnikisht Kosovën”.
Zëdhënësja e Komisionit Evropian, Anitta Hipper, tha se BE-ja nuk komenton deklarata individuale, por theksoi se në Evropë nuk ka vend për retorikë që arsyeton ose promovon spastrimin etnik.
“Deklarata të tilla bien ndesh me vlerat e dinjitetit njerëzor, pajtimit, llogaridhënies dhe marrëdhënieve të mira fqinjësore, mbi të cilat është ndërtuar Bashkimi Evropian”, tha Hipper duke iu adresuar gazetarëve në Bruksel.
Sipas saj, ato bien ndesh edhe me zotimet që ka marrë Serbia në kuadër të dialogut për normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën, të ndërmjetësuar nga BE-ja.
“Ne presim që të gjithë liderët të veprojnë me përgjegjësi, të përmbahen nga retorika nxitëse dhe të kontribuojnë në krijimin e një klime besimi dhe stabiliteti rajonal”, shtoi Hipper.
Paunoviq deklaroi të shtunën për televizionin serb Kurir se, po të ishte në vend të Millosheviqit në vitin 1998, “do ta kishte spastruar etnikisht Kosovën” – deklaratë që nxiti reagime dhe dënime edhe në Kosovë.
Lajme nga rajoni
Azgan dhe Adela Haklaj ngritin lart kulturën shqiptare në Sanremo me vallen e Tropojës
Azgan Haklaj, “Mjeshtër i Madh”, ish-deputet i Kuvendit të Shqipërisë, President i Unionit Artistik të Kombit Shqiptar, “Kalorës i Urdhrit të Skënderbeut”, fitues i shumë çmimeve kombëtare dhe ndërkombëtare në fushën e koreografisë si interpretues dhe krijues, producent i spektakleve e festivaleve për më shumë se tri dekada, si dhe autor i 15 librave publicistikë, së bashku me vajzën e tij Adela Haklaj, studente për aktrim, regji dhe kërcim në Nicë të Francës, shkëlqyen në skenën e Sanremos me interpretimin autentik të valles së Tropojës.
Në kuadër të festivalit ndërkombëtar “Festa dei Popoli”, ku morën pjesë përfaqësues nga 18 shtete, dy artistët shqiptarë sollën një performancë që u shndërrua në një festë të kulturës, identitetit dhe traditës shqiptare. Interpretimi i tyre u mirëprit nga publiku dhe u vlerësua si një prezantim dinjitoz i trashëgimisë sonë kulturore në arenën ndërkombëtare.
Performanca e përbashkët e babait dhe së bijës përcolli një mesazh të fuqishëm për vazhdimësinë e traditës. Ajo dëshmoi se kultura shqiptare nuk ruhet vetëm në libra dhe arkiva, por jeton përmes brezave që e trashëgojnë, e kultivojnë dhe e prezantojnë me krenari para botës.
Të veshur me kostumet tradicionale të Malësisë së Gjakovës dhe duke interpretuar me mjeshtëri vallen karakteristike të Tropojës, Azgan dhe Adela Haklaj sollën në skenën e Sanremos shpirtin e maleve shqiptare, historinë, krenarinë dhe identitetin e një treve me tradita të pasura. Çdo hap i valles, çdo ritëm dhe çdo lëvizje përcolli forcën dhe dinjitetin e folklorit shqiptar.
Nën dritat e Sanremos nuk u interpretua vetëm një valle. Në atë skenë u dëgjua zëri i kulturës shqiptare, u ndie fryma e traditës dhe u ngrit lart flamuri kuqezi. Ishte një moment që dëshmoi se Shqipëria nuk është vetëm një vend në hartë, por një komb me histori, kulturë dhe vlera që meritojnë të prezantohen në skenat më prestigjioze të botës.
Interpretimi i Azgan dhe Adela Haklajt ishte më shumë se një performancë artistike. Ishte një homazh për rrënjët shqiptare, një urë mes brezave dhe një mesazh se identiteti ynë kombëtar vazhdon të jetojë e të forcohet përmes artit.
Me këtë paraqitje të jashtëzakonshme në “Festa dei Popoli”, Sanremo u vesh kuqezi dhe vallja e Tropojës u shndërrua në ambasadore të kulturës shqiptare, duke fituar duartrokitjet dhe admirimin e publikut ndërkombëtar.Tv KOHA
Në zhvillimet e fundit politike në Shqipëri, protestat e qytetarëve përpara Kryeministrisë kanë tërhequr vëmendjen e opinionit publik dhe kanë hapur një debat të gjerë mbi situatën politike, qeverisjen dhe kërkesat e shprehura nga pjesëmarrësit.
Këto tubime janë shfaqur si një formë e reagimit qytetar ndaj pakënaqësive të akumuluara, duke reflektuar shqetësime të ndryshme që lidhen me drejtimin e vendit, politikat qeverisëse dhe pritshmëritë e qytetarëve nga institucionet.
Përballë kësaj situate, kryeministri Edi Rama ka bërë të qartë qëndrimin e tij se nuk ka ndërmend të japë dorëheqjen, duke mbrojtur vazhdimësinë e mandatit qeverisës dhe duke refuzuar kërkesat për largim. Ky pozicionim ka thelluar përplasjen mes qeverisë dhe protestuesve, duke e kthyer këtë çështje në një nga temat kryesore të debatit politik në vend.Zhvillimi i mëtejshëm i protestave mbetet një pikëpyetje e rëndësishme për skenën politike shqiptare. Vëmendja tashmë është përqendruar te mënyra se si do të evoluojë kjo situatë: nëse presioni qytetar do të rritet dhe do të sjellë ndryshime në qëndrimin e qeverisë, apo nëse mazhoranca do të arrijë të ruajë stabilitetin politik dhe të vazhdojë rrugën e saj qeverisëse.
Kjo përballje mund të ketë ndikim të rëndësishëm jo vetëm për qeverinë aktuale, por edhe për opozitën dhe klimën e përgjithshme politike në Shqipëri. Protestat mund të ndikojnë në mënyrën se si partitë politike hartojnë strategjitë e tyre, në besimin e qytetarëve ndaj institucioneve dhe në debatin publik për të ardhmen e vendit.
Kapiti: Rama nuk duhet ta vonojë dorëheqjen
E në lidhje me këtë temë, për “Bota sot” foli opinionisti nga Shqipëria, Skënder Kapiti, i cili tha se pushteti në demokraci nuk është i pakontrollueshëm.
Pushteti vjen nga vota e lirë, mirëpo sipas tij, në Shqipëri asnjë palë zgjedhje nuk ka qenë e pamanipuluar dhe plotësisht e ndershme.
“Në demokraci, politika është gjithëpërfshirëse, në kuptimin që i gjithë populli merret me politikë, pasi nuk mund të qëndrojë indiferent as individi, as shoqëria. Askush dhe asnjë pushtet në demokraci nuk është i pakontrollueshëm, jollogaridhënës, arrogant apo i papërgjegjshëm.
Pushteti vjen nga vota e lirë dhe e pamanipuluar. Megjithatë, sipas këtij këndvështrimi, në Shqipëri asnjë palë zgjedhje nuk ka qenë e pamanipuluar dhe plotësisht e ndershme. Kush ka qeverisur Shqipërinë e ka bërë këtë me korrupsion, si autokrat, partitokrat apo nëpërmjet koalicionokracisë. Më saktë, vendi është keqqeverisur nga elitat politiko-korruptive, oligarkia politike, ekonomike dhe mediatike. Ky lloj regjimi antipopullor dhe superkorruptiv krijoi te publiku bindjen se pushteti, partitë, politika, oligarkia dhe mediat bashkëjetojnë në korrupsion, vjedhje e hajni dhe se janë të pasfidueshme në Shqipëri. Po ashtu, u krijua ideja se populli duhej të pranonte status quo-në dhe të pajtohej me mungesën e ndryshimit”.
Sa i përket protestave, Kapiti potencoi se qytetarët me të drejtë po kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit Rama, pasi, sipas tij, këtij të fundit çdo ditë po i zbulohen skandale të reja.
“Në këto protesta kërkohet dorëheqja e Kryeministrit Rama, një kryeministër të cilit, sipas protestuesve, i zbulohen përditë skandale korrupsioni e vjedhjeje që përfshijnë ministra, drejtorë dhe pjesë të administratës së tij, aq sa Republika e Shqipërisë etiketohet herë si ‘diktaturë e korrupsionit’, herë si ‘Kanabistan’, herë si ‘narkoshtet’ dhe herë si ‘kleptokraci’.
Protestat rinore në Shqipëri, sipas këtij këndvështrimi, do t’i realizojnë kauzat e tyre, sepse ato konsiderohen të drejta dhe të bazuara në të vërtetën, ndërsa mbështeten edhe në energjinë e pashtershme të rinisë, prej së cilës burojnë”, deklaroi ai.
Po ashtu, opinionisti theksoi se Rama nuk duhet ta vonojë dorëheqjen pas zhvillimeve të fundit dhe t’i lërë provokimet e talljet e tij me qytetarët dhe durimin e tyre.
“Nga këto protesta duhet të dalë një organizim politik që të konkurrojë për të ardhur në pushtet me një politikë të re, e cila të mos mbartë mbi supe zullumet, korrupsionin dhe atë që autori e konsideron tradhti kombëtare të politikës së vjetër të tranzicionit. Kryeministri shqiptar nuk duhet ta vonojë dorëheqjen, sepse pasojat dhe përgjegjësitë e arrogancës së tij politike jo vetëm që do ta përkeqësojnë situatën, por mund edhe ta çojnë atë drejt një gjendjeje mosbindjeje civile apo edhe më tej.
Ai nuk duhet të provokojë, as të tallet dhe as të luajë me durimin dhe kulturën qytetare të rinisë dhe të elitës qytetare që protestojnë paqësisht”.
Ndër të tjera, ai përmendi faktin se protestat kanë bërë jehonë ndërkombëtare dhe se ky është një sinjal që shqiptarët nuk e falin politikën e tradhtisë dhe as politikën e pazareve me territorin e vendit.
“Këto protesta rinore dhe patriotike tashmë janë bërë temë edhe në politikën ndërkombëtare të shteteve demokratike e mike të shqiptarëve. Sipas këtij këndvështrimi, ato janë protesta në të mirë të interesit kombëtar shqiptar dhe i tregojnë Europës se Shqipëria kërkon ndryshim, ndërsa Europa nuk duhet të mjaftohet vetëm me ruajtjen e stabilitetit politik në Shqipëri, pa marrë parasysh problematikat që lidhen me qeverisjen dhe korrupsionin gjatë dekadave të fundit.
Shqiptarët nuk e falin politikën e tradhtisë dhe as politikën e pazareve me territorin e vendit. Sipas autorit, Rama dhe politika e vjetër e kanë të kotë, pasi askush nuk mund ta pengojë rininë dhe popullin shqiptar për të realizuar të mirën e madhe: TRIUMFIN E KOMBIT”, përfundoi Skënder Kapiti për “Bota sot”.
Ndoj: Protestat aktuale në Shqipëri i kanë të gjitha ngjyrat
Kurse publicisti nga Shqipëria, Llesh Ndoj, mbështeti protestat masive që po zhvillohen së fundmi.
Ai, në bashkëbisedimin e tij me “Bota sot”, u shpreh se qytetarët kanë shumë arsye për të protestuar dhe se qëllimi i tyre është i mirë.
“Protestat aktuale në Shqipëri, parë nga këndvështrimi im, i kanë të gjitha ngjyrat. Pa asnjë dyshim, dominon qëllimi i mirë dhe ato i shërbejnë shëndoshjes së sistemit tonë politik, gjithsesi akoma jo plotësisht demokratik. Le të shpjegohem: ka arsye plot për të protestuar në shesh edhe nga më shumë shqiptarë se ata që dalin, por pikëpyetje ngrihen natyrshëm mbi kohën, mënyrën e shpërthimit dhe mbi të gjitha mbi produktin e tyre”.
Sipas Ndojit, kërkesa për dorëheqjen e kryeministrit Rama përballet me faktin se ndryshimet politike nuk mund të realizohen vetëm përmes protestave, por kërkojnë mekanizma institucionalë dhe përfaqësim politik.
\Ai vlerëson se, pa një forcë që të kanalizojë pakënaqësinë qytetare në një alternativë konkrete, protestat mund të sjellin vetëm ndryshime të pjesshme dhe jo një transformim të thellë të qeverisjes.
“Kërkesa kryesore tashmë është dorëheqja e Ramës. Ndoshta e drejtë kjo, por kryeministrin nuk e zgjedh rruga, e zgjedh parlamenti. Protesta, formalisht antidetashment, është e ngopur me politikë, por nuk po nxjerr përfaqësim politik, forcë që t’i kanalizojë energjitë e saj pozitive në ndryshimin e qeverisjes së vendit. Atëherë si do të realizohen kërkesat e saj? Mazhoranca, edhe në rastin më të mirë hipotetik, zgjedh kryeministër tjetër dhe luhet e njëjta muzikë, por me muzikantë të rinj!
Në rënien e qeverisë nga rruga çojnë greva të mëdha që paralizojnë punën e jetën publike, të udhëhequra nga sindikatat, ose parti të reja që lindin prej tyre, kujtoj 5 Yjet në Itali, dhe marrin votëbesim në zgjedhje. Shkurt: ndryshimi drastik i pretenduar nuk projektohet askund në horizont, ndonëse pretendohet, ndërkohë që ndryshime pozitive të vogla priten në vijim. Për shembull, qeveria duket se është vënë në lëvizje për disa hapa ekonomikë në vijimësi, ashtu si edhe mund të ketë rikompozime të kabinetit qeveritar, me ose pa Ramën kryeministër”.
Në fund, ai potencoi se protesta ka arritur një nivel të lartë politizimi, por mungesa e një drejtimi dhe artikulimi të qartë politik e kufizon mundësinë e saj për të sjellë ndryshime të thella.
Ai vlerëson se protesta mund të ketë ndikim pozitiv duke ushtruar presion mbi sistemin politik, por paralajmëron se rritja e tensioneve dhe përshkallëzimi i akteve të dhunës mund ta dëmtojnë qëllimin e saj.
“Protesta tashmë është tërësisht politike, por pa artikulim politik e udhëheqje politike, gjë që nuk është premisë për të arritur ndryshimet e pretenduara, ndonëse e shkund sistemin politik në vend.
A sjell dëm apo dobi?
Padyshim dobi. Çështja shtrohet: sa? Dhe e dyta, lodhja e dyanshme mund të bëjë që aktet e dhunës (të pranishme) të shtohen dhe kjo s’i bën dobi askujt, ashtu si disa sjellje tribale, me të shara rruge, me arkivola, me artikulime për vdekje e burg që nuk i takojnë rrugës.
Drejtësia duhet të ishte kërkesa kryesore e protestës dhe zgjedhjet e parakohshme, për të parë se ku është harta elektorale aktuale.
Nga ana tjetër, në vende si i yni, qëndrimi i faktorëve relevantë ndërkombëtarë është jetik për protestën dhe jetën e vendit. Deri më sot nuk ka një qëndrim politik ndaj saj, veç shprehjeve klishe që dënojnë dhunën. Besoj se edhe ky reagim do të vijë.
Ndryshimet vijnë nga institucionet, rruga i përshpejton ato.
Le të shpresojmë që energjitë e protestës të drejtohen kah institucionalizimi”, përmbylli Llesh Ndoj për “Bota sot”.
ÇFARË DO TË THOTË SHPALLJA E GJENDJES SË KRIZËS NË GOSTIVAR ?
QEVERIA SHPALL GJENDJE KRIZE 30-DITORE NË KOMUNËN E GOSTIVARIT
“TETOVA N`FESTË”: TETOVA FESTOI ME FËMIJËT!
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Azizi zbulon dyfytyrësinë e Ali Ahmetit: Ja vazali që e mbronte Gruevskin
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
