Lajme nga rajoni
Analisti: Vuçiq ka marrë një paralajmërim nga NATO se i ka skaduar afati
PROTESTA në Serbi, tensione në Bosnje dhe Hercegovinë dhe Kosovë. Pse Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte dhe presidenti serb Aleksandar Vuçiq biseduan për herë të dytë në vetëm pesëmbëdhjetë ditë, analizon DW .
Protestat në Serbi, si dhe ngjarjet në Bosnje-Hercegovinë dhe Kosovë, megjithatë kanë tërhequr vëmendjen e politikës ndërkombëtare. Pas muajsh injorimi të kryengritjes studentore dhe qytetare, disa politikanë perëndimorë janë shprehur, duke shprehur mbështetje për integritetin territorial të BeH, por edhe duke bërë disa komente të kujdesshme për valën e pakënaqësisë në rrugët serbe.
Duket se është bërë disi e qartë se mbështetja për “stabilokracinë” e Aleksandër Vuçiqit nuk është një garanci e madhe për stabilitetin rajonal dhe se takimet e drejtpërdrejta ndërmjet zyrtarëve ndërkombëtarë individualë dhe Presidentit të Serbisë po bëhen më të shpeshta.
Serbia si faktor jostabiliteti
Detajet e këtyre takimeve përgjithësisht nuk janë paraqitur për publikun, përveç frazave të zakonshme për gatishmërinë për të përmirësuar bashkëpunimin dhe mbështetjen për paqen. Por sigurisht është interesant fakti se në harkun kohor të vetëm disa javësh, kjo është hera e dytë që zhvillohen bisedime mes Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s Mark Rutte dhe Aleksandar Vuçiq.
Siç tha për DW Dushan Janjiq nga Forumi për Marrëdhënie Etnike, kjo është një shenjë e sigurt se tema kryesore e takimit është Serbia.
“Tregohet se Serbia e ka gjetur veten në prag të një rreziku të madh për sigurinë dhe se sjellja e autoriteteve serbe po i kontribuon këtij procesi, i cili ka tërhequr vëmendjen e NATO-s, pasi Serbia ka edhe rëndësi rajonale. Tema ndoshta do të jetë përdorimi/mospërdorimi i armëve zanore dhe se autoritetet bëjnë gjithçka për të shmangur konfliktet e armatosura me qytetarët tregtia e drogës”, thotë Janjiq.
Në këtë kontekst, Janjiq vendos edhe faktin se gjatë një bisede të mëparshme me Vuçiqin, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s ka tërhequr vëmendjen edhe për zgjidhjen e çështjes Banjska. “Ky nuk është vetëm obligim ndërkombëtar i Serbisë. Çarmatimi dhe kontrolli i të ashtuquajturës mbrojtje civile, e cila u aktivizua edhe gjatë protestave të 15 marsit, duhet të zbatohet. Sistemi i menaxhimit të saj duhet të çmontohet dhe ai sistem ndodhet në Serbi”, vëren Janjiq.
Paralajmërim diplomatik për Vuçiqin
Aleksandar Vuçiq nga Brukseli tha se ka folur me Mark Rutte për sjelljen e KFOR-it dhe NATO-s në Kosovë, si dhe për situatën në Bosnje dhe Hercegovinë.
Kur bëhet fjalë për situatën e tensionuar në Bosnje dhe Hercegovinë, Dushan Janjiq beson se Vuçiq ka marrë “një paralajmërim diplomatik se koha ka mbaruar dhe se nuk ka më vend për të ashtuquajturat lojëra të dyfishta dhe të trefishta të mbështetjes ose mungesë mbështetjeje për Milorad Dodik”. “Ky është gjithashtu një paralajmërim dhe është nën juridiksionin e Rutte – që diçka si Banjska të mos ndodhë atje. Serbia duhet të tregojë se ka qëndrime të qarta politike, dhe ndoshta më shumë se kaq, të tregojë se ka mekanizma efektivë të sigurisë për të zvogëluar rrezikun”, thekson Janjiq.
Komisionerja evropiane për Zgjerim Marta Kos e cilësoi takimin në Bruksel me Vuçiqin si “konstruktiv” dhe tha se është diskutuar për hapat konkretë në rrugën e Serbisë drejt BE-së dhe zbatimin e Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor. Ajo gjithashtu theksoi “rëndësinë e shoqërisë civile dhe mediave të pavarura në atë proces.”
Një formulim i tillë sigurisht që nuk do të përballet me entuziazëm nga publiku serb, ashtu siç nuk kanë ndodhur deklaratat e mëparshme të përmbajtura të përfaqësuesve të Bashkimit Evropian për regjimin e Aleksandër Vuçiqit. Kjo me shumë gjasa vetëm do të thellojë më tej mosbesimin ndaj BE-së në Serbi.
Besimi i humbur
Dushan Janjić, megjithatë, paralajmëron se “para së gjithash, presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen është vënë nën kritika për deklaratat e Marta Kos. Ne kemi parë shprehje mirënjohjeje për ata që gjoja mbrojtën sigurinë e të gjithë pjesëmarrësve dhe tani të gjithë e dimë se ata në të vërtetë kryen një sulm ndaj qytetarëve”, vëren Janjiq.
Aleksandar Vuçiq, nga ana tjetër, nuk mund të thotë asgjë të re për përparimin e Serbisë në integrimet evropiane, sepse ai pothuajse është ndalur plotësisht, shton Janjiq, duke theksuar se “fakti i ri është se askush nuk i beson më Vuçiqit. Ndoshta ai mund të përpiqet të formojë një qeveri të re që do të ishte pak më pro-evropiane dhe më shumë eksperte në letër, por ky problem nuk do të jetë në llojin e tij ndërkombëtar për atë që ndodhi më 15 mars në Beograd”, beson Janjiq.
Lojtari i ri politik në Serbi janë qytetarët rebelë
Duke folur për forcat parashtetërore, gjatë protestës të së shtunës, më 15 mars, disa qindra banditë të maskuar u grumbulluan në të ashtuquajturin “Parku i studentëve që duan të mësojnë”. Sipas dëshmive të deritanishme, konfliktet e rënda u shmangën falë pak fatit dhe organizimit të mirë të sigurisë së protestës.
Edhe pse dukej sikur parku po braktisej pas protestës, në zonën e Parkut të Pionierëve përballë Presidencës Serbe po organizohet një tubim i ri me tenda që duken si ushtarake dhe civilë të maskuar që zbatojnë disa nga rregullat e veta për hyrjen dhe lëvizjen nëpër park, ndërsa policia i vëzhgon në heshtje të gjitha këto.
Lajme nga rajoni
Transportuesit nga Serbia dhe Bosnja dhe Hercegovina vazhdojnë bllokadat, të martën takim i ministrave të Ballkanit Perëndimor me KE-në
Transportuesit e mallrave nga Serbia dhe Bosnja dhe Hercegovina vazhdojnë të bllokojnë terminalet kufitare të ngarkesave për ditën e pestë, ndërsa transportuesit në Mal të Zi dhe Maqedoninë e Veriut e kanë ndërprerë bllokadën pasi Komisioni Evropian publikoi një strategji të re vizash që pritet të zgjidhë problemin me kufizimet për qëndrimin e shoferëve profesionistë në zonën Shengen, përcjell TV21.
Të martën, më 3 shkurt, do të mbahet një takim i ministrave nga të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor me përfaqësues të Komisionit Evropian për problemin e transportuesve nga rajoni në zonën Shengen, për çka shefi i Delegacionit të BE-së në Bosnje dhe Hercegovinë, Luigi Soreca, e informoi mbrëmë kryetaren e Këshillit të Ministrave të Bosnje dhe Hercegovinës, Borjana Krishto.
Ata biseduan përmes telefonit për ndërprerjen e qarkullimit të pandërprerë të mallrave dhe funksionimin e transportit ndërkombëtar, të shkaktuar nga bllokadat në terminalet kufitare të ngarkesave drejt vendeve të BE-së.
Strategjia e re e vizave e BE-së, e prezantuar nga Komisioni Evropian, siç u njoftua, do t’u ndihmojë transportuesve nga Ballkani Perëndimor, pasi “BE dëshiron të sigurojë rregulla më fleksibël për punëtorët transkufitarë”.
Shoferët e kamionëve nga Maqedonia e Veriut, Serbia, Mali i Zi dhe Bosnja dhe Hercegovina filluan të bllokojnë pikat kufitare të hënën, më 26 janar, duke konsideruar se sistemi i ri i kontrollit të hyrjes dhe daljes (EES) në zonën Shengen diskriminon transportuesit nga BE-ja.
Policia e Serbisë, në bashkëpunim me Prokurorinë Publike për Krimin e Organizuar, sekuestroi pesë tonë drogë, të llojit marihuanë. Operacioni u zhvillua në fshatin Konjuh, afër Krushevcit në Serbinë qendrore më 29 janar.
Sipas ministrit të Punëve të Brendshme të Serbisë, Ivica Daçiq, ky është sekuestrimi më i madh i drogës në Serbi deri më tani. Vlera e drogës së kapur vlerësohet të jetë nga 7 deri në 10 milionë euro.Daçiq tha se në këtë aksion janë arrestuar N.S. (1986) dhe R.S. (1958), ndërsa për një person tjetër vazhdojnë kërkimet mbi dyshime se kanë kryer vepra penale për prodhimin dhe posedimin e paautorizuar të narkotikëve dhe për posedim dhe tregtim të paligjshëm të armëve dhe mjeteve plasëse.
Përveç drogës, janë gjetur edhe armë zjarri, të paktën katër pushkë automatike dhe një raketë që hidhet nga krahu, si dhe para në vlerë prej rreth 12.700 eurosh.
Prokuroria Publike për Krimin e Organizuar në Serbi njoftoi se të arrestuarit dyshohen se janë pjesëtarë të një grupi të organizuar kriminal.
Në njoftimin e prokurorisë serbe u tha po ashtu se ky grup i organizuar kriminal e kishte magazinuar marihuanën në hapësirat e kompanisë Florakom d.o.o., prej nga ajo shpërndahej në Beograd, ku shitjen.
Autoritetet në Serbi thanë se po vazhdojë kontrollet, ndërsa të dyshuarit, pas ndalimit policor do të dërgohen në prokurori për t’u marrë në pyetje.
Gjykata Kushtetuese e Malit të Zi rrëzoi dispozitën ligjore nga viti 2019, me të cilën u vendos e diela jopune në tregti, duke e shpallur antikushtetuese, pasi me të shkelet liria e sipërmarrjes dhe parimi i barazisë së të gjithëve para ligjit.
“Gjykata vlerësoi se me dispozitën në fjalë shkelet liria e sipërmarrjes e garantuar me Kushtetutë, si dhe parimi kushtetues i barazisë së të gjithëve para ligjit, pasi një grupi sipërmarrësish/tregtarësh i është mundësuar të ushtrojë veprimtarinë të dielave dhe në ditët e festave shtetërore dhe të tjera, ndërsa një grupi tjetër i është ndaluar”, thuhet në vendimin e Gjykatës Kushtetuese të publikuar të mërkurën.
Unioni i Punëdhënësve të Malit të Zi i paraqiti Gjykatës Kushtetuese një nismë për vlerësimin e kushtetutshmërisë së nenit 35a të Ligjit për tregtinë e brendshme, me të cilin parashikohej se tregtia me shumicë dhe pakicë nuk mund të ushtrohet të dielave dhe në ditët e festave shtetërore dhe të tjera, përveç një numri të vogël përjashtimesh.
Gjykata arsyetoi se, duke i lejuar një grupi sipërmarrësish (farmacitë, pastiçeritë, furrat e bukës, kioskat e shtypit, dyqanet e suvenireve, luleshitësit, dyqanet e pajisjeve funerale, dyqanet për mbrojtjen e bimëve, stacionet e karburantit, tregjet, etj.) të punojnë, ndërsa një grupi tjetër jo, një grup i ekonomistëve është vënë në pozitë të pabarabartë në raport me tjetrin.
“Kjo ndalesë nuk ka justifikim objektiv dhe të arsyeshëm, nga aspekti i detyrimit kushtetues të shtetit për t’u siguruar të gjithë sipërmarrësve pozitë të barabartë në treg. Për më tepër, ndalimi i punës të dielave dhe në ditët e festave shtetërore dhe të tjera vetëm për disa tregtarë ka sjellë kufizim të të drejtave dhe lirive të njeriut dhe shkelje të parimit kushtetues të harmonisë së akteve juridike”, thuhet në vendim.
Gjykata konstatoi se në procedurën e miratimit janë shkelur dispozitat që lidhen me ndalimin e punës të dielave dhe në ditët e festave shtetërore dhe të tjera, si dhe përjashtimet nga kjo ndalesë.
“Gjykata Kushtetuese nuk cenon të drejtën e ligjvënësit që në mënyrë tjetër të rregullojë ushtrimin e tregtisë me shumicë dhe pakicë të dielave, por me respektimin e vlerave themelore kushtetuese përkatëse, përkatësisht të të mirave kushtetuese të mbrojtura, për të cilat Gjykata Kushtetuese ka dhënë udhëzime në këtë vendim.”
Ndalimi i punës së dyqaneve të dielave dhe në ditët e festave shtetërore dhe të tjera mbetet në fuqi deri në publikimin e vendimit të Gjykatës Kushtetuese në Fletoren Zyrtare të Malit të Zi.
ASH konteston zbatimin jo uniform të paketës “Safe City” në Kushtetuese
Fetai: “Safe City” është politizuar pa nevojë, ligji nuk ka karakter ndëshkues
Diploma false, ministrja Janevska: Ka kallëzime penale, po veprohet
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
