Lajme nga vendi
KANCERI SHKAKTARI I DYTË I VDEKJEVE NË RMV – REKOMANDOHEN KONTROLLE PREVENTIVE
Duhanpirja paraqet faktorin e rrezikut për sëmundjet malinje, veçanërisht për kancerin e mushkërive. Faktorë tjerë të rrezikut paraqiten edhe mbipesha, përdorimi I alkoolit, mosaktiviteti fizik dhe ushqimi jo I rregullt. Onkologia Vjollca Skenderi, për Tv Koha, thotë se qytetarët të mos anashkalojnë kontrollet preventive dhe të dëgjojnë këshillat e mjekëve.
Neoplazmat malinje apo kanceri, pas sëmundjeve kardiovaskulare, është shkaktari i dytë I vdekjeve në vendin tonë.
Një një raport të Institutit për Shëndet Publik thuhet se gjatë periudhës nga viti 2010 deri në 2024 shkalla e vdekshmërisë ka qenë 180.3 në 100.000 banorë në vitin 2010 deri në 217 në vitin 2024.
Mjekët thonë se Maqedonia e Veriut ndjek trendet botërore kurse shifrat nuk janë enorme. Faktorët që mund të ndikojnë në paraqitjen e kancereve, sipas onkologes Vjollca Skenderi, janë të ndryshme.
“Faktor numër një është faktori I mjedisit jetësor, mandej disa veti si pirja e duhanit, alkooli, mbipesha trupore, gjenetika dhe kur bëhet modifikimi I këtyre faktorëve bëhen ndryshime, qysh në nivelin molekular, qelizor dhe kjo manifestohet me nivelin e karcinomave.
Sipas onkologes Vjollca Skenderi, në vendin tonë bëhet vetëm skriningu te kanceri i gjirit, me mamografinë te gratë e moshës mbi 40-vjeç dhe për sëmundjet tjera nuk ka skriningje. Mjekët rekomandojnë kontrolle preventive.
“Çdo njeri që është duhanpirës dhe që ka kollë më shumë se dy javë duhet që patjetër të shikojë shëndetin e mushkërive, gjithashtu pacientët që në anamnezën e tyre familjare kanë kancer ytë zorrës duhet ta bëjnë kolonoskopinë dhe atë 10 vjet më herët se sa te anëtari i familjes kur është paraitur kanceri. E njëjta gjë vlen edhe për kancerin e lukthit. Gratë një herë në vit, patjetër duhet ta vizitojnë gjinekologun, meshkujt mbi 50-vjec duhet ta vizitojnë urologun për të matur vlerën e PSA-së për kancerin e prostatës”
Mjekët thonë se në përgjithësi, karcinoma që zë vendin e parë te meshkujt është karcinoma e mushkërive, te gratë është karcinoma e gjirit.
E dyta për nga shpeshtësia te gratë është karcinoma e kollonit kurse te meshkujt ajo e prostatës.
Sipas të dhënave të ISHP-së, numri i përgjithshëm i vdekjeve nga kanceri në vitin 2024 ka qenë 3.958, prej të cilëve 2.325 meshkuj dhe 1.633 gra.
Në 2024 numri I vdekjeve nga kanceri të moshës mbi 65 vjec thuajse është dyfish më I madh nga numri I vdekjeve deri në moshën 64-vjeç.TV KOHA
Lajme nga vendi
Mashtrohet tetovari, mbetet pa veturë e pa para
Më 06.08.2026 në ora 13:40 në SPB Tetovë, një 59-vjeçar nga një fshat i Tetovës ka raportuar se është mashtruar nga personi S.B. nga rajoni i Shkupit. Sipas denoncimit, në prill të vitit 2026 ai me S.B. është marrë vesh që t’i shesë një automjet motorik transportues me targa të Shkupit, pronë e një personi juridik nga Shkupi, për një shumë prej 11.000 eurove me marrëveshje për pagesë me këste. Mirëpo, deri në ditën e denoncimit, shuma e rënë dakord nuk është paguar dhe as automjeti nuk është kthyer. Po merren masa për zbardhjen e rastit.
Lajme nga vendi
Gjykata Kushtetuese për herë të parë denoncon një gjyqtar
Gjykata Kushtetuese për herë të parë ka kallëzuar një gjyqtar të Gjykatës Themelore Civile Shkup në Prokurorinë Publike dhe në Këshillin Gjyqësor për shkak të moszbatimit të një vendimi të saj, transmeton TV21.
Bëhet fjalë për rastin e gazetares Natasha Stojanovska, lidhur me ngjarjet e 27 prillit 2017.
Gjykata Kushtetuese më herët kishte konstatuar shkelje të së drejtës së saj për lirinë e shprehjes publike dhe kishte urdhëruar rishqyrtimin e rastit.
Megjithatë, Gjykata Themelore Civile e kishte hedhur poshtë kërkesën për përsëritjen e procedurës, duke vlerësuar se vendimi i Gjykatës Kushtetuese nuk përbënte bazë për një gjë të tillë.
Nga Gjykata Kushtetuese thonë se me një veprim të tillë nuk janë respektuar vendimi final.
Për këtë arsye, për herë të parë është aktivizuar mekanizmi i ri për zbatimin e vendimeve, i paraparë me Aktin e Gjykatës, i cili është në fuqi që nga shtatori i vitit 2024.
Lajme nga vendi
DAP: “TURIZËM I DREJTË” – QYTETARËT QË JAPIN ME QIRA AKOMODIME DUHET TË DEKLAROJNË TË ARDHURAT
Me vizita në destinacionet turistike vendase, Drejtoria e të Ardhurave Publike (DAP) po vazhdon fushatën për një sezon turistik të drejtë, me qëllim që të nxisë pagesën e barabartë të tatimeve nga të gjithë qytetarët që realizojnë të ardhura nga dhënia me qira e kapaciteteve të akomodimit të çdo lloji. Në kulmin e sezonit turistik, nga DAP thonë se shumë pronarë privatë presin mijëra turistë dhe realizojnë të ardhura nga dhënia me qira e pronave të tyre, pa i deklaruar ato për qëllime tatimore, duke mos përmbushur detyrimet ligjore.
Përfaqësuesit e DAP informuan se janë vazhdimisht në terren për t’u ofruar qytetarëve udhëzime praktike për deklarimin e të ardhurave që personat fizikë realizojnë nga dhënia me qira e apartamenteve, banesave, shtëpive, uikend-shtwpive, dhomave dhe kapaciteteve të tjera të akomodimit, si dhe nga veprimtari të tjera sezonale të lidhura me turizmin.
Deklarimi i të ardhurave nga qiraja ose nënqiraja bëhet në mënyrë elektronike përmes sistemit e-Shërbime Tatimore. Qytetarët që janë të punësuar ose që tashmë kanë përdorur sistemin për skanimin e kuponëve fiskalë kanë profil të krijuar, ndërsa ata që nuk kanë profil duhet ta hapin një të tillë për të deklaruar të ardhurat në kohë.
FIKRET ZENUNI – Në rastet kur qiraja zgjat më pak se 31 ditë gjatë një muaji, deklarimi duhet të bëhet deri më 10 të muajit pasues. Kur pagesa realizohet përmes platformave të huaja, afati është gjithashtu deri më 10 të muajit pasues pas pagesës. Tatimi i miratuar duhet të paguhet jo më vonë se data 15 e muajit për muajin paraprak.
Tatimi mbi të ardhurat personale llogaritet mbi të ardhurat bruto, pra mbi shumën totale të paguar nga mysafiri.
Nga kjo shumë zbriten 10% shpenzime të njohura, nëse objekti jepet i pamobiluar ose 15%, nëse objekti është i mobiluar.
DAP vë theks të veçantë edhe te dhënia me qira përmes platformave digjitale si Airbnb, Booking, Facebook, Kajak dhe platforma të tjera.
Nëse qytetarët nuk i përmbushin detyrimet tatimore, Ligji për Tatimin mbi të Ardhurat Personale parashikon gjobë prej 50 deri në 250 euro, në kundërvlerë në denarë, për personat fizikë që nuk paraqesin deklarimin për të ardhurat nga qiraja ose nënqiraja./Tv Koha/

