Lajme nga vendi
Shtetet evropiane përgatiten të ndalojnë mediat sociale për të miturit
Disa ditë pasi ligjvënësit francezë votuan për ndalimin e rrjeteve sociale për fëmijët nën moshën 15 vjeç, kryeministri spanjoll Pedro Sanchez premtoi të mbrojë fëmijët e Spanjës “nga Perëndimi i Egër digjital”.
“Fokusi i veçantë mbi të miturit vjen për shkak të rrezikut të shtuar të dëmeve afatgjata, pasi ata ende po zhvillohen kognitivisht,” i tha DW Paul O. Richter, bashkëpunëtor i lidhur me think tank-un Bruegel me bazë në Bruksel. “Ekziston shumë hulumtim që tregon korrelacione të forta midis përdorimit të mediave sociale dhe problemeve të shëndetit mendor.”
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, gjithashtu ka shprehur mbështetje për një kufi moshe në të gjithë BE-në, në përputhje me një ligj të ri australian që vendosi kufirin e moshës 16 vjeç për përdorimin e rrjeteve sociale.
Por si mund të zbatohet një ndalim i tillë ― dhe a do të funksiononte vallë?
Cilat vende evropiane po mendojnë të ndalojnë rrjetet sociale për fëmijët?
Në Francë, projektligji do të dërgohet tani në senatin e parlamentit francez për votim.
Në Spanjë, pritet që Këshilli i Ministrave të miratojë ndalimin
“Sot, fëmijët tanë janë të ekspozuar ndaj një hapësire që kurrë nuk ishte menduar ta lundronin vetëm, një hapësirë varësie, abuzimi, pornografisë, manipulimit dhe dhunës,” tha Sanchez ndërsa njoftoi ndalimin e propozuar.
Edhe vende të tjera evropiane po konsiderojnë një ndalim të rrjeteve sociale për fëmijët .
Në fund të vitit 2025, Danimarka vendosi të mbrojë fëmijët dhe të rinjtë nga keqtrajtimi online dhe “të krijojë një kuadër më të mirë ligjor për jetën e tyre digjitale.”
Italia ka prezantuar gjithashtu një projektligj në parlamentin italian për të vendosur kufizime në mediat sociale, përfshirë edhe për influencuesit fëmijë nën moshën 15 vjeç.
Orët e shfletimit të përmbajtjeve jan të dëmshme po riformatojnë trurin e të rinjve dhe shkaktojnë ankth e rreziqe për shëndetin, thonë ekspertët.
Javën e kaluar, Portugalia paraqiti një projektligj që kërkon pëlqimin e prindërve për fëmijët nën moshën 16 vjeç për të aksesuar përmbajtjen e rrjeteve sociale.
Austria gjithashtu po shqyrton një ndalim të rrjeteve sociale, ndërsa Mbretëria e Bashkuar ka nisur një proces konsultimi mbi këtë çështje.
Ndërkohë, parlamentarët evropianë nëntorin e kaluar (2025) rekomanduan një ndalim të mediave sociale në të gjithë Evropën për fëmijët nën moshën 16 vjeç, ndërsa sugjeruan që adoleshentët 13 deri në 16 vjeç të mund të kenë qasje me pëlqimin e prindërve.
Një ide që po diskutohet për verifikimin e moshës është një ID digjitale në të gjithë BE-në. Richter, bashkëpunëtor i lidhur me Bruegel, tha se ID-ja digjitale e BE-së parashikohet si një mjet që do të verifikonte moshën e përdoruesit pa kompromentuar të dhënat personale.
“Do t’u lejonte njerëzve të verifikonin në mënyrë digjitale se janë mbi një moshë të caktuar pa pasur nevojë për të regjistruar asnjë të dhënë personale shtesë, si data e lindjes, emri, adresa ose numri i identifikimit. Kjo do të lehtësonte zbatimin e një kufizimi moshor digjital,” tha Richter.
Eksperti: Ndalimi i mediave sociale nuk do të lehtësonte ‘problemet strukturore’
Richter u pajtua se mungesa e kërkimeve të mjaftueshme e bën të vështirë të argumentohet në mënyrë përfundimtare për një moshë specifike si kufiri optimal.
Vetëm BE-ja mund të detyrojë platformat online të bëjnë ndryshime sistematike
Bashkimi Evropian ka mbështetur një moshë madhore digjitale, por ka paralajmëruar shtetet anëtare që të mos shkelin Ligjin e tij për Shërbimet Digjitale (DSA), i cili kërkon nga kompanitë teknologjike të zbusin rrezikun lidhur me algoritmet dhe ndikimin te të miturit.
“DSA dhe Komisioni i BE-së janë entitetet e vetme që mund të vendosin detyrime shtesë mbi platformat shumë të mëdha,” u tha gazetarëve Thomas Regnier, zëdhënësi i Komisionerit për Teknologjinë.
Para një jave, Elon Musk, pronari i platformës së mediave sociale X, e etiketoi kryeministrin e Spanjës “një tiran dhe tradhëtar të popullit të Spanjës,” pasi ky i fundit njoftoi planet e tij për të ndaluar mediat sociale për fëmijët.
Lajme nga vendi
Kompania turke “Cavo Otomotiv” do të investojë në ZZHTI Tetovë, do të hapen mbi 400 vende të reja pune
Drejtori i Drejtorisë për Zona Zhvillimore Teknologjike dhe Industriale, Goce Dimovski sot u takua me Kemal Amanoel, drejtor i përgjithshëm i kompanisë “Cavo Otomotiv” e cila planifikon të hapë fabrikë në ZZHTI Tetovë.
Në takim, siç informon Pres shërbimi i ZZHTI-së është folur për progresin e projektit investues i cili duhet të hapë mbi 400 vende të reja pune, potencialet që ofrojnë zonat si dhe kushtet dhe mbështetjen që ofron shteti për investitorët.
Kompania “Cavo Otomotiv” shprehu kënaqësi nga komunikimi dhe bashkëpunimi me institucionet deri më tani, si dhe interes për realizimin në kohë të investimit. Amanoel theksoi se kompania e njeh vendin si një destinacion të qëndrueshëm dhe konkurrues për investime afatgjata, me një fuqi punëtore të kualifikuar dhe pozicion të favorshëm gjeostrategjik.
“Pas diskutimeve fillestare mbi një investim të mundshëm që filluan në mars të vitit të kaluar, projekti për këtë investim është në një fazë të avancuar, me punë intensive që po bëhet për të finalizuar të gjitha parakushtet për zbatimin e tij”, thonë nga Drejtoria e ZZHTI-së.
Korporata shumëkombëshe “Cavo Otomotiv” vepron në industrinë e pajisjeve të automobilave, duke projektuar dhe prodhuar produkte sigurie, si dhe mekanizma të ndryshëm dhe kabllo operimi për shumë prodhues kryesorë të makinave. Përveç Turqisë, kompania është e pranishme edhe në Kanada, Gjermani dhe Sllovaki dhe investimi i mundshëm brenda ZZHTI-së do të jetë me rëndësi kyçe si për Maqedoninë e Veriut ashtu edhe për Evropën.
Lajme nga vendi
Ministrja Janevska: Ligji i ri për arsim nuk kërcënon autonominë e universiteteve
Ministrja e Arsimit dhe Shkencës Vesna Janevska thotë se ligji i ri për arsimin e lartë nuk kërcënon autonominë e universiteteve, por përkundrazi fut një detyrim për llogaridhënie ndaj Qeverisë për fondet që marrin.
“Autonomia e universiteteve me këtë ligj nuk kufizohet në asnjë mënyrë, por universitetet duhet të jenë të vetëdijshme se një pjesë e madhe e tyre duhet t’i japin llogari Qeverisë për fondet që marrin nga Qeveria. Ne nuk po ndërhyjmë fare në autonomi, por që tani e tutje do të kërkojmë llogaridhënie. Kjo ishte parashikuar nga ligji i mëparshëm i vitit 2018, por nuk u ringjall kurrë.
Aktualisht, ne po kërkojmë që llogaridhënia të ringjallet pa asnjë ndërhyrje në lirinë e tyre akademike. Ata duhet të thonë se për çfarë kanë kundërshtime, sepse asnjë organ i parashikuar në ligj nuk varet nga Qeveria, përveç Parlamentit, i cili është themeluesi.
Nuk shoh që Qeveria po ndërhyn shumë, do ta them përsëri se ata kanë detyrim të jenë të llogaridhënës dhe nuk shoh që këtu do të lindte ndonjë problem, por nëse ata trajtojnë konkretisht se cilin nen, cilin qëndrim, ne sigurisht që do ta mendojmë dhe do ta diskutojmë”, shtoi Janevska.
Lidhur me arsimin e lartë falas, Janevska tha se aktualisht nuk ka kushte për të, duke theksuar se është një çështje serioze financiare dhe sistemike që nuk mund të zgjidhet pa një bazë të qëndrueshme.
Lajme nga vendi
Deputetët e LSDM-së lëshojnë Kuvendin, nuk u vendos në votim propozimi për pagën minimale
Grupi parlamentar i LSDM-së informoi se tashmë ka paraqitur një projektligj për pagën minimale dhe rritjen e saj me 600 euro. Sipas koordinatorit të grupit parlamentar, Oliver Spasovski, ekzistojnë mundësi për burime financiare për këtë zgjidhje ligjore.
Spasovski kujtoi se në kohën kur qeveria e mëparshme erdhi në pushtet, minimumi ishte 8560 denarë, të cilin e gjeti nga qeveria e atëhershme VMRO-DPMNE. Deputeti tha se teksti ligjor është paraqitur më 31 janar.
“Kur u larguam nga pushteti, ishte 22.400 denarë. Kjo është baza mbi të cilën besojmë se ekziston një mundësi. Na duhet vetëm vullneti politik për t’u takuar me punëtorët dhe të mos kemi këto imazhe të bllokimit të Kuvendit”, tha Spasovski.
Në përgjigje, Kryetari i Kuvendit Afrim Gashi tha se nuk mund ta vinte propozimin në votim sepse nuk u ishte dorëzuar deputetëve.
Ai u kthye në arkivin e Kuvendit për punë të mëtejshme. Gashi pret që një propozim i tillë t’u dorëzohet deputetëve në seancën e ardhshme parlamentare.
“Mendoj se kjo praktikë që po e vendosni po shkatërron dinjitetin e Kuvendit dhe të deputetëve. Për këto arsye, grupi parlamentar i LSDM-së nuk do të marrë pjesë në punimet e seancës së sotme”, tha Spasovski pas pauzës njëorëshe.

