Lajme nga vendi
Analizë/ A vendos çdoherë populli se kush duhet të qeverisë me vendin?
Pyetja ose konstatimi se populli vendos se kush futet në Qeveri e kush mbetet jashtë është më tepër frazë kuptimore që zë vend dhe ka logjik deklarative, por nëse zbritet dhe shihet në terren se nëse vërtetë qëndron kjo, është krejtësisht çështje tjetër. Vendet e Ballkanit Perëndimor janë në fazë tranzicioni për kalim nga sistemi komunist në atë demokratik. Por, nëse flasim për nivelin e demokracisë kjo gjë ndërlidhet në mënyrë të drejtpërdrejtë edhe me sistemin e zgjedhjeve, përmes të cilës edhe përcaktohet se sa zgjedhjet zhvillohen në mënyrë demokratike, a abuzohet vota e qytetarit e të tjera. Maqedonia e Veriut ka sistem parlamentar, ku Qeveria duhet ta marrë besimin e Kuvendit apo shumicës parlamentare për të funksionuar. Por, realiteti politik në vendin tonë tregon që jo çdoherë populli e ka fuqinë të vendos se kush duhet të qeverisë me vendin. Për tri arsye tejet të rëndësishme, e para ka të bëjë kryesisht me vullnetin pjesërisht të lirë të popullit apo mungesën e demokracisë ideale, e dyta pazaret politike që bëhen pas zgjedhjeve, dhe e treta parregullsitë gjatë procesit zgjedhor. Një mangësi tjetër tejet e madhe ka të bëjë edhe me listat e mbyllura, ku qytetari duhet të votojë logon e partisë dhe jo kandidatin. Prandaj, ka dallim të madh mes pyetjes a duhet dhe a vendos çdoherë populli, shkruan Zhurnal.
Populli duhet të vendos por jo çdoherë e ka mundësinë të zgjedh se kush do të qeverisë me vendin –
Në emër të popullit mbase flet secili, edhe ata që nuk e kanë të drejtën legjitime, populli gaboi, populli duhet kështu, veproi ashtu, pra masa popullore siduket ka krijuar mundësinë që secili ta luaj rolin supervizorit duke sugjeruar e korrigjuar. Sikurse bëhet fjalë për ndonjë turmë të pa organizuar e pa vetëdije të plotë.
Zhvillimet e fundit politike në Maqedoninë e Veriut po bëhen ditë e më dramatike, me takime, kërkesa e kushte të çuditshme. Interesant është fakti që liderët e dy partive më të mëdha maqedonase pavarësisht inateve, sharjeve e shpifjeve që bëjnë njëra për tjetrën kur vjen momenti për ndonjë çështje me interes nacional ulen kokë më kokë dhe diskutojnë e marrin vendime pa u konsultuar fare me partitë shqiptare, sikur mos të ekzistonin fare.
Vendi aktualisht ndodhet përballë një sfide të madhe për sa i përket vazhdimit të rrugëtimit për anëtarësim në BE. Por, para kësaj vendi është i detyruar të bëjë ndryshimet kushtetuese dhe futjen e bullgarëve si pjesë e preambulës në kushtetutën e RMV-së. E për këto ndryshime duhet 2/3 e votave në Kuvend, apo 80 deputetë që shumica aktuale e ka të pamundur të sigurojë këtë numër votash. Nga opozita maqedonase, VMRO-DPMNE, kategorikisht ishin kundër, por tani kanë ndryshuar qëndrimin dhe kanë zbutur deklaratën janë “për”, por kërkojnë disa kushte. E ky ndryshim në qëndrim nga një ekstrem në ekstremin tjetër erdhi pas takimit kokë më kokë të Dimitar Kovaçevskit kryeministrit dhe kryetarit të LSDM-së, me Hristijan Mickovski, kryetar i VMRO-së.
Kushtet e VMRO-së kanë të bëjnë kryesisht me daljen e BDI-së nga kjo shumicë parlamentare, pra këto do të votojnë ndryshimet kushtetuese por vetëm nëse bëhen pjesë e qeverisë por pa pjesëmarrjen e BDI-së në atë qeveri. Pasi sipas tyre vendi duhet të çlirohet nga BDI-ja. E kjo çështje u diskutua mjaftueshëm në opinion duke e cilësuar kushtin e VMRO-së si kundërshtim i vullnetit të popullit. Pasi, populli ka vendosur që BDI të jetë në Qeveri një parti politike kërkon që BDI të dalë nga Qeveria. E nga BDI pas një ore të kërkesës së VMRO-së dolën me deklaratë se janë të gatshëm të dalin nga qeveria menjëherë edhe të prishin gjitha marrëveshjet, madje edhe atë për kryeministrin e parë shqiptarë, pra të pranojnë çdo gjë që kërkon VMRO-ja vetëm në emër të integrimit evropian, që VMRO të voton ndryshimet kushtetuese.
Nga çka varet vendosmëria e popullit se kush duhet të qeverisë me vendin –
Që një popull ta ketë shkopin magjik në dorë dhe të vendos se kjo parti duhet të qeverisë dhe kjo parti të jetë në opozitë nevojiten një varg kushtesh dhe mekanizma që shumica prej tyre mungojnë në vendin tonë. E para dhe më e rëndësishme është demokracia ideale, që pothuajse asnjë vend në Ballkanin Perëndimor nuk e ka. Çfarë do të thotë demokraci ideale? Është ajo demokraci në të cilën populli vendos praktikisht dhe plotësisht, në atë vend ka zgjedhje të lira, media të lira, liritë dhe të drejtat e njeriut zbatohet me përpikëri e të tjera. Gjëra që kryesisht mungojnë në vendin tonë.
E dyta, ka të bëje me pazaret politike të cilat godasin në mënyrë legjitime vullnetin e popullit. Pra, pavarësisht nëse populli për cilën do parti voton në mënyrë masive dhe i siguron numrin më të madh të votave, partitë tjera me një bashkëpunim e bashkërendim të thjesht e rrëzojnë këtë vullnet dhe bëjnë qeveri e kryeministër për të cilin ata merren vesh dhe jo atë për të cilin populli ka votuar. Pasi, secila qeveri votohen në Kuvend duke siguruar shumicën parlamentare mbi 61 deputetë. Me fjalë të tjera nëse një parti siguron 59 deputet, dhe të tjerat sëbashku 61, partia me 59 deputetë mbetet në opozitë, pa çka se populli e ka zgjedhur që kjo parti të hyjë në qeveri e të qeverisë me vendin.
E treta, jo më pak e rëndësishme, ka të bëjë nivelin e demokracisë gjatë procesit të zgjedhjeve. Ku edhe përkundër gjitha monitorimeve sërish ka parregullsi të panumërta, blerje votash e keqpërdorime një orë para mbylljes së vendvotimeve. Ndryshe, problem tjetër kryesor është edhe Kodi Zgjedhor që nuk po ndryshon ende, sa i përket hapjes së listave. Pra, në emër të vullnetit të lirë të popullit imponohen kandidatë të padëshiruar nëpër lista të partive, por që për hir të partisë votohet për dikë edhe nëse nuk pajtohesh e nuk e do si përfaqësues. Që i bie kryetari i partisë e imponon kandidatin te votuesit.
Megjithatë, idealen është gabim edhe ta synojmë sepse është e vështirë ta sigurojmë. Por, ajo që është tejet e rëndësishme është fakti që të ketë edhe kuptim e zbatim praktik shprehja që populli vendos se kush duhet të qeverisë me vendin. Mirëpo, që të vendos populli me plot kuptimin e fjalës duhet të plotësohet kushtet e lartpërmendura. /Zhurnal.mk
Lajme nga vendi
Në shtator, tetë burra në Maqedoni u diagnostikuan me HIV, vetëm këtë vit janë regjistruar 49 raste të reja
Në shtator të këtij viti, në Maqedoninë e Veriut u regjistruan tetë raste të reja me HIV/AIDS, të gjitha te persona të gjinisë mashkullore, tregojnë të dhënat nga buletini më i ri mujor i Institutit të Shëndetit Publik (ISHP). Katër nga personat e diagnostikuar rishtazi janë të moshës 30 deri në 39 vjeç, ndërsa nga një rast është regjistruar në grupmoshat 15–19 vjeç, 20–29 vjeç, 40–49 vjeç dhe 50–59 vjeç, transmeton Portalb.mk.
Në shtator u raportuan edhe dy raste të vdekjes te persona me HIV, të cilët ishin regjistruar më parë me këtë infeksion, përkatësisht në vitin 2015 dhe 2018. Të dy personat që vdiqën ishin të moshës 40 deri në 49 vjeç. Sipas të dhënave të ISHP-së, nga fillimi i vitit 2026 deri më 30 shtator, në vend janë regjistruar gjithsej 49 raste me HIV/AIDS.
Që nga fillimi i regjistrimit të rasteve, në vitin 1987, e deri në shtator të vitit 2026, në vend janë regjistruar gjithsej 778 persona me HIV/AIDS. Prej tyre, 520 persona jetojnë me HIV/AIDS, 144 kanë vdekur, ndërsa 114 figurojnë si të humbur për ndjekje, përkatësisht si persona që janë shpërngulur jashtë vendit.
Në buletinin për sëmundjet akute infektive thuhet se gjatë shtatorit në Maqedoninë e Veriut katër persona kanë vdekur nga ethet e Nilit Perëndimor, ndërsa gjithsej 1.042 persona janë prekur nga sëmundje akute infektive. Numri i të prekurve është 22 përqind më i lartë krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar, kur ishin regjistruar 854 raste.
“Të katër personat që kanë vdekur ishin të moshës 65 deri në 70 vjeç dhe te ta ishte diagnostikuar forma neuroinvazive e etheve të Nilit Perëndimor. Ata ishin të hospitalizuar në Klinikën Universitare për Sëmundje Infektive dhe Gjendje Febrile në Shkup, ndërsa te të gjithë ishin regjistruar edhe sëmundje shoqëruese”, thuhet në buletin.
Epidemia e etheve të Nilit Perëndimor është ende në vazhdim.
Pjesa më e madhe e sëmundjeve infektive të regjistruara në shtator ishin infeksione të zorrëve. Nga gjithsej 1.042 rastet e raportuara, 694 ishin raste me enterokolit, që përbëjnë 66,6 përqind të të gjitha sëmundjeve akute infektive të regjistruara.
Krahasuar me shtatorin e vitit të kaluar, kur ishin raportuar 465 raste me enterokolit, këtë vit është shënuar rritje prej 49,2 përqind. Nga fillimi i këtij viti deri në fund të shtatorit janë regjistruar 4.313 raste, që është 43,1 përqind më shumë sesa në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Në vendin e dytë për nga shpeshtësia janë lija e dhenve, me 123 persona të prekur, të ndjekura nga salmoneloza me 56 raste, zgjebja me 47 raste dhe infeksionet bakteriale e intoksikimet e shkaktuara nga ushqimi me 30 raste.
Në shtator u regjistruan edhe 29 raste të mononukleozës infektive, tetë raste të sëmundjes së legjionarëve dhe gjashtë infeksione të shkaktuara nga bakteri Escherichia coli.
Lajme nga vendi
Ministria e Transformimit Digjital në RMV bllokon përkohësisht trafikun e jashtëm në internet si masë parandaluese
Ministria e Transformimit Digjital informon se, si pjesë e aktiviteteve parandaluese, trafiku i jashtëm në internet në sistemet e prekura është bllokuar përkohësisht, me qëllim parandalimin e shfrytëzimit të mundshëm të dobësive.
Prandaj, ata theksojnë se Ministria, përmes Sektorit të Sigurisë Kibernetike dhe ekipit qeveritar të sigurisë kompjuterike (MKD-GOV-CSIRT), vazhdon me monitorimin e zgjeruar dhe të vazhdueshëm të kërcënimeve kibernetike, analizën e ngjarjeve të sigurisë dhe të dhënave të regjistrave, si dhe kontrollin e treguesve të mundshëm të kompromentimit.
Përndryshe, institucionet qeveritare dhe kompanitë në të gjithë Evropën dhe botën u detyruan të mbyllin faqet e tyre të internetit dje, pasi u zbuluan të meta serioze në gjuhën e programimit mbi të cilën bazohet pjesa më e madhe e internetit, raportuan mediat botërore.
Ministria e Transformimit Digjital informon se, si pjesë e aktiviteteve parandaluese, trafiku i jashtëm i internetit në sistemet e prekura u bllokua përkohësisht, me qëllim parandalimin e shfrytëzimit të mundshëm të dobësive.
Më pas, shtohet, u kryen kontrolle në versionet e softuerit dhe u aplikuan patch-e dhe përditësime të përshtatshme sigurie, si dhe u kontrollua funksionaliteti dhe siguria e serverëve të internetit.
Masat, thonë nga Ministria, synojnë të zvogëlojnë rrezikun e aksesit të paautorizuar dhe kompromentimit të mundshëm të serverëve të internetit.
“Sipas kontrolleve të kryera deri më tani, nuk janë gjetur indikacione për shfrytëzim të suksesshëm të dobësive të listuara ose për kompromentimin e faqeve të internetit të Qeverisë dhe ministrive”, thuhet në njoftim.
Mesazhe të fuqishme për integrimin e Ballkanit Perëndimor në Bashkimin Evropian dhe diskutime thelbësore për zhvillimin ekonomik. Këto janë pritshmëritë e kryeministrit Hristijan Mickoski nga Samiti i sotëm i Procesit të Berlinit, që po mbahet në Mal të Zi.
Para fillimit të takimeve, Mickoski theksoi se dosja e Maqedonisë është e ndërlikuar dhe se vendi prej kohësh e ka merituar t’i nisë negociatat për anëtarësim, të cilat ende nuk kanë filluar për shkak të, siç tha ai, arsyeve artificiale. Megjithatë, ai konfirmoi se Qeveria mbetet plotësisht e përkushtuar ndaj agjendës së reformave dhe rrugës evropiane.
Në fjalimin e tij, Mickoski u ndal edhe te situata e ndërlikuar gjeopolitike dhe ekonomike, duke përmendur luftën në Ukrainë dhe luftën me Iranin, krizën në tregjet financiare, si dhe protestat nëpër Evropë. Ai theksoi gatishmërinë e vendit për të kontribuar në tejkalimin e këtyre sfidave.
“Dosja e Maqedonisë është shumë e ndërlikuar. Prej kohësh e kemi merituar të jemi pjesë e BE-së, por, për fat të keq, për shkak të disa arsyeve artificiale, ende nuk jemi në gjendje t’i fillojmë negociatat. Po jetojmë në kohë shumë sfiduese. Me gjasë, jemi dëshmitarë të disa prej periudhave më sfiduese që njerëzimi mund t’i kujtojë në këtë shekull: lufta e Rusisë në Ukrainë, si dhe lufta me Iranin, kriza në tregjet financiare, protestat në të gjithë Evropën dhe gjithçka që lidhet me to. Prandaj, duhet të gjejmë një mënyrë për të dalë nga kjo situatë në botë, veçanërisht në Evropë, ndërsa Qeveria ime është fuqishëm e përkushtuar të kontribuojë në këtë drejtim”, deklaroi Mickoski para fillimit të Samitit.
Anëtarësimi i Malit të Zi në Bashkimin Evropian është një objektiv i arritshëm, ndërsa vendi ka shënuar përparim të madh dhe pothuajse i ka përmbyllur negociatat e anëtarësimit, deklaroi kancelari gjerman Friedrich Merz në Samitin e sotëm.
Ai theksoi se reformat, vullneti politik dhe bashkëpunimi rajonal janë thelbësore për të gjithë Ballkanin Perëndimor. Merz nënvizoi gjithashtu rëndësinë e ruajtjes së paqes, refuzimit të dhunës dhe tejkalimit të së kaluarës, duke vënë theks të veçantë te nevoja për normalizimin e dialogut ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit.
“Protestat në rajon na kujtojnë se duhet të vazhdojmë me zgjerimin dhe forcimin e paqes. Kur përballemi me protesta, qoftë në Bashkimin Evropian apo diku tjetër, dhuna nuk duhet të jetë alternativë për asnjërën palë. Është shumë e vështirë të përparojmë nëse e kaluara vazhdimisht na pengon. Polarizimi nuk do të sjellë kurrë një Evropë më të suksesshme. Ne e kemi refuzuar glorifikimin e kriminelëve të luftës dhe, nëse duam një të ardhme më të mirë për fëmijët tanë, nuk duhet t’i nxisim më tej konfliktet. Duhet ta normalizojmë dialogun ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit”, tha Merz.
Merz bëri thirrje për përgjegjësi dhe hapa konkretë në zgjidhjen e çështjeve të hapura në rajon, duke theksuar se Gjermania mbetet e përkushtuar ndaj Procesit të Berlinit dhe perspektivës evropiane të Ballkanit Perëndimor.
Në Samitin, i cili kryesohet nga kryeministri malazez Milojko Spajiq, në fokus janë forcimi i Tregut të Përbashkët Rajonal, siguria dhe tranzicioni i gjelbër.
“Stolat” e betonit u rrokullisën në bulevard, Rama ironizon pedagogët dhe refuzimin e tyre për dialog: Erdhën përsëri…
Në shtator, tetë burra në Maqedoni u diagnostikuan me HIV, vetëm këtë vit janë regjistruar 49 raste të reja
Ministria e Transformimit Digjital në RMV bllokon përkohësisht trafikun e jashtëm në internet si masë parandaluese
Zyra e Avokatit të Popullit në Tetovë sot do të jetë e hapur
Nesër në Maqedoni do të shpallet gjendje krize në energjetikë, nga 1 shtatori hyjnë në fuqi masat për kursim
Kovaçevski paralajmëroi drejtor të ri të Drejtorisë për Zbatimin e Sanksioneve
Azizi zbulon dyfytyrësinë e Ali Ahmetit: Ja vazali që e mbronte Gruevskin
Visar Ganiu ua uron Kurban Bajramin: Ju uroj që kjo festë e shenjtë t’ju sjellë paqe në zemër | VIDEO
Aksident tragjik në autostradën Tetovë – Gostivar, humb jetën një grua 33 vjeçare | VIDEO
-
Lajme nga rajoni2 months agoKrimi i rëndë në Kosovë/ Kjo është 25-vjeçarja që u vra me armë zjarri, dyshohet se u qëllua nga bashkëshorti i saj, ishte në javën e 34 të shtatzënisë
-
Lajme nga rajoni1 month agoFilloi në Hagë seanca për deklaratat përfundimtare ndaj Thaçit dhe të tjerëve
-
Lajme nga vendi2 months agoNdahen 109 vendime pune në Spitalin Klinik të Tetovës