Lajme nga vendi
Ndryshimet e mëdha klimatike kërcënim për Ballkanin Perëndimor, Banka Botërore del me rekomandime
Gjashtë ekonomitë e Ballkanit Perëndimor duhet të investojnë të paktën 37 miliardë dollarë gjatë dhjetë viteve në vijim me për një mbrojtje eficiente të popujve dhe pasurive të tyre nga ndikimet dëmtuese dhe në përshkallëzim të ndryshimeve klimatike, thotë Raporti rajonal për Klimën dhe Zhvillimin në Vendet e Ballkanit Perëndimor (CCDR) i Grupit të Bankës Botërore, i cili u botua sot.
Përfitimet nga veprimet në kuadër të klimës do të ishin tejet të konsiderueshme për Ballkanin Perëndimor, i përbërë nga Shqipëria, Bosnje dhe Hercegovina, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia.
Investimet në këtë kuadër do të ndihmonin në shmangien e humbjeve të jetëve njerëzore, pasurive dhe rënies së prodhimtarisë, si dhe do të kontribuonin në rritje më të shpejtë ekonomike.
Për këtë rajon, që aktualisht është i ndikuar seriozisht nga ndryshimet klimatike, mosveprimi nuk është alternativë e mundshme.
Për shembull, përmbytjet kanë pasur ndikim të drejtpërdrejtë mbi dy milionë njerëz gjatë dhjetë viteve të fundit, ndërkohë që ndikimet priten të përkeqësohen në kuadër të reshjeve më ekstreme që priten. Zjarret janë një tjetër kërcënim gjithnjë e më i madh.
Në vitin 2021 janë regjistruar 1.500 syresh, me rritje prej 21% krahasuar me dhjetëvjeçarin e fundit. Thatësirat po ndikojnë negativisht prodhimin bujqësor, ndërsa valët e të nxehtit po rrisin ndotjen e ajrit, duke shkaktuar mijëra vdekje të parakohshme në Ballkanin Perëndimor çdo vit.
“Ndryshimet klimatike janë kërcënim i qartë ndaj zhvillimit ekonomik në Ballkanin Perëndimor”, tha Xiaoqing Yu, Drejtor Vendi i Bankës Botërore për Ballkanin Perëndimor.
“Kostot e investimeve për përshtatje janë të konsiderueshme. Por, lajmi i mirë është që përfitimet e tyre janë edhe më të mëdha. Përgatitja për rreziqet klimatike na mundëson të shpëtojmë jetë, të mbrojmë komunitetet vendore, dhe të nxisim rritjen ekonomike”.
CCDR-ja për Ballkanin Perëndimor rekomandon një sërë politikash me qëllim udhëzimin e tranzicionit të rajonit drejt neutralitetit klimatik deri në vitin 2050.
Këto rekomandime janë të organizuara në tre kategoritë e mëposhtme të politikave:
Të ndërthurura: Është e nevojshme që përpjekjet për përshtatje dhe zbutje të integrohen në të gjitha institucionet, me qëllim zbatimin e veprimeve të efektshme për ndryshimet klimatike. Për shembull, duhet të ngrihen agjenci ose komisione të specializuar dhe të përqendruara tek klima, dhe angazhimet kombëtare për ndryshimet klimatike duhet të shërbejnë si kapacitet këshillimor për të gjitha çështjet që lidhen me klimën
Ndërkufitare: Bashkëpunimi ndërkufitar është thelbësor për trajtimin e rrisqeve klimatike që shkojnë përtej kufijve gjeografikë. Forcimi i institucioneve rajonale është veprim kyç për mundësimin e bashkërendimit në fusha si sistemet e paralajmërimit të hershëm, menaxhimin e burimeve të përbashkëta, ose sistemet e harmonizuara të energjisë.
Të synuara: Trajtimi i nevojave të veçanta të komuniteteve të cenueshme është element thelbësor për zgjidhjet e efektshme dhe zbatimin e politikave. Politikat e synuara përfshijnë reformat në arsim dhe formim me qëllim përmirësimin e lëvizshmërisë së fuqisë punëtore, si dhe përpjekjet për zbatimin e praktikave inteligjente në lidhje me klimën.
Lajme nga vendi
AKTIVITET NDËRGJEGJËSUES NË TETOVË PËR DITËN BOTËRORE TË SHËNDETËSISË
Me rastin e Ditës Botërore të Shëndetësisë, nga Shkolla e Mesme Medicinale “Nikolla Shtejn” dhe me pjesëmarrjen e studentëve të falutetit të mjekësisë në kuadër të UEJL-së u organizua një aktivitet në qendër të qytetit të Tetovës për sensinilizim të qyetarëve për sa i përket dektetimit të hershëm të sëmundjeve metabolike. Besa Elmazi Leka nga fakulteti i mjekësisë së UEJL-së tha se deketimi i hershëm i sëmundjeve dhe parandalimi është shumë më efikas se sa shërimi i sëmundjeve andaj i inkurajoj qytetarët që të shpeshtojnë kontrollet si dhe të shfrytëzojnë studentët që sot po qëndrojnë në shesh për t’u ofruar shërbime falas qytetarëve dhe kalimtarëve të rastit.
Edhe drejtoresha e shkollës së mesme medicinale në Tetovë Malsore Ramadani tha se nxënësit e shkollës që përfaqëson sot po i vënë në praktik njohuritë e tyre duke u munduar që të prevenojnë sëmundjet metabolike te qytetarët.
Në këtë organizim nuk mungoi as kryetari i komunës së Tetovës Bilall Kasami i cili e përgëzoj drejtoreshën, nxënësit dhe stafin e shkollës për angazhimin dhe përkushtimin në promovimin e rëndësisë së shëndetit dhe ndërgjegjësimit për një jetë më të shëndetshme.
Dita Botërore e Shëndetësisë shënohet çdo vit më 7 prill dhe ka për qëllim të rrisë ndërgjegjësimin për rëndësinë e shëndetit dhe kujdesit shëndetësor për të gjithë. Kjo ditë vendos në fokus çështje të ndryshme globale, duke inkurajuar parandalimin e sëmundjeve, kontrollet e rregullta dhe një mënyrë jetese më të shëndetshme.
Lajme nga vendi
NEZIRI: NGECJA E INTEGRIMIT NË BE – SKENAR SERB!
Maqedonia e Veriut tash ka punë me Brukselin! Negociatat, presionet duhet bërë tek BE-ja dhe të gjejë mënyrë që të zhbllokojë procesin e negociatave.
Kështu thotë për Tv Koha, analisti politik Xhelal Neziri, teksa komenton ngërçin e eurointegrimeve të Maqedonisë së Veriut.
Sipas tij, Sofja mendon se e ka kryer punën e vet me Shkupin zyrtar më 2022 kur u miratua “propozimi francez” dhe nga aty nuk ka se çfarë humb kohë në bisedimet e drejtpërdrejta me Maqedoninë e Veriut.
Por, përse Kryeministri Mickoski deklaron se jemi të gatshëm që me dekada të presim dhe të mos bëhemi pjesë të BE-së?
Sipas Nezirit, Maqedonia e Veriut, sikurse Bosnja e Hercegovina dhe Mali i Zi janë peng të ndikimit serb në rajon.
“Serbia ka kohë që ia bën me dije BE-së se ajo është lidere e Ballkanit dhe si e tillë nuk duhet të përfshihen shtetet tjera para saj për shkak se pastaj mund të përdorin të drejtën e vetos. Pra, ajo që pretendon ose këmbëngul Serbia, ose në pako të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor ose do të përballeni me pengesa në anëtarësim të shteteve më të vogla”
Sipas Nezirit, Serbia pretendon të jetë lidere në Ballkanin Perëndimor dhe këtë e bën në Maqedoni, në Mal të Zi, tenton ta bëjë dhe e bën edhe me B e H, poashtu ka ndikim edhe në pjesën veriore të Kosovës kurse në Shqipëri ka më pak qasje.
“Në këtë aspekt duhet ta shohim këmbënguljen e Kryeministrit Mickoski, jo vetëm të tij por të të gjithë establishmentit maqedonas, i cili është i pozicionuar në një qëndrim të ashpër anti-bullgar, ndërkohë që nuk ka shumë arsye për këtë. Çfarë do të bënte apo do të shkaktonte përfshirja e pakicës bullgare në Preambulën e Kushtetutës kur janë edhe 5 – 6 popuj tjerë.
Problemi real është Serbia, vazhdon të këmbëngul analisti Xhelal Neziri, duke alarmuar se çmimin e këtij skenari serb e paguajmë edhe ne si qytetarë shqiptarë.
“Nëse do të ishte përcaktimi serb që të integrohet në BE, atëherë Kapitulli 31 nënkupton rreshtimin e Serbisë apo harmonizimin e politikës së jashtme të Serbisë, komplet me BE-në. Që nënkupton sanksione ndaj Rusisë, ndërprerje të bashkëpunimit ushtarak me Kinën e të ngjashme që nuk i konvenon Serbisë. Prandaj kjo status quo është skenar serb dhe fatkeqësisht këtë skenar e paguajmë edhe ne si qytetarë shqiptarë”
Kur jemi te ngërçi i eurointegrimeve, mediat maqedonase njoftojnë se një NON-PAPER po qarkullon në Parlamentin Evropian, si nismë e raportuesit Tomas Vajc, sic thuhet, për zbardhjen e plotë të paqartësive lidhur me Protokollin me Bullgarinë.
Dokumenti përmes 7 pikave arsyeton kërkesën lidhur me amendamentin 108 për raportin për Maqedoninë dhe u bën thirrje grupeve politike të sigurojnë mbështetje më të gjerë për miratim në Komitetin për Politikë të Jashtme (AFET) në muajin Maj.
Lajme nga vendi
S’KA ZGJEDHJE TË PARAKOHSHME PARLAMENTARE?!
Zgjedhje të parakohshme parlamentare nuk do të ketë. Kështu thotë Bilall Kasami nga Koalicioni VLEN sipas të cilit pavarësisht se zgjedhjet e parakohshme i konvenojnë lëvizjes politike të cilën ai e përfaqëson, nuk nevojë për një ballafaqim të ri elektoral por shteti duhet të fokusohet në reformat e premtuara.
Kasami tha se zërat për zgjedhje të parakohshme parlametare janë ushqimi që partitë opozitare u servojnë elekoratit të vetë në mungesë të ndonjë ideje tjetër më kreative.
Përndryshe, në opinionin publik kanë filluar të qarkullojnë zëra se jo më larg se në tetor mund të organizohen zgjedhje të parakohshme parlamentare. Kjo hipotezë ushqehet nga ngërçi i vazhdueshëm politik rreth ndryshimeve kushtetuese, si dhe nga një realitet financiar që duket se po i teston kufijtë e durimit institucional.
Sipas informacioneve jo gjithmonë zyrtare, por gjithsesi këmbëngulëse, qeveria përballet me sfida në sigurimin e mjeteve të nevojshme financiare, deri në pikën ku edhe pagesa mujore e mbi 130 mijë administratorëve në Maqedonia e Veriut përmendet si problem në vete për Qeverinë aktuale.
Megjithatë, nëse këto zëra do të materializohen në realitet elektoral apo do të mbeten pjesë e folklorit politik vendor, kjo mbetet një çështje që, si zakonisht, do të sqarohet muajve në vijim.
-
Lajme nga rajoni2 weeks agoZbardhet dëshmia e autorit të vrasjes së Liridonës, Plava: Kisha marrëveshje me Murselin, më tha se Behgjet Pacolli ka qenë në dijeni
-
Lajme nga bota2 weeks ago“Do jem makthi i Iranit”, Trump ‘kërcënon’ sërish: Nëse nuk ulen në negociata, bombardimet do të shtohen
-
Lajme nga vendi2 months ago20-vjecari nga fshati Novo Sellë е Tetovës drejtonte mjetin pa leje i sekuestohet përkohësisht “BMV”

