Connect with us

Lajme nga bota

Ukrainë: 1000 ditë luftë dhe pasojat e saj

Published

on

Sulmi i Rusisë ndaj Ukrainës ka pasoja mbarëbotërore. Me më shumë se 10 milionë të dëbuar, lufta në Ukrainë, sipas të dhënave të UNHCR-së, ai ka shkaktuar krizën më të madhe të dëbimeve në mbarë botën.
Përpara 1000 ditësh Rusianisi sulmin e zgjeruar ndaj Ukrainës. Pas avancimeve të shpejta të ushtrisë ruse mbrojtësit ukrainas ia dolën, që ta sprapsin sulmuesin kryesisht në kufirin verior. Edhe në jug Ukraina e zhvendosi ushtrinë ruse pas Dnjipros, lumi më i madh i vendit. Në verën 2024 ushtria ukrainase ndërmori me sukses kundërsulmet në territorin rus në Oblast Kursk. Ushtria zyrtare ukrainase u mbështet gjatë këtij kundërsulmi pjesërisht nga grupet partizane paraushtarake.
Pjesë të tjera të mëdha të Ukrainës – kryesisht në rajonin Lugansk, Donjeck, Zaporishja dhe Kerson – vazhdojnë të mbeten nën kontrollin rus. Gadishullin e Krimesë Moska e pushtoi në mars 2014 duke e aneksuar. Në përgjithësi fronti për rreth dy vjet nuk ka lëvizur. E ndërkohë kjo po duket si një luftë cfilitëse.

Miliona janë në arrati

Me më shumë se 10 milionë të dëbuar, lufta në Ukrainë, sipas të dhënave të UNHCR-së, ka shkaktuar krizën më të madhe të dëbimeve në mbarë botën.

6,7 milionë refugjatë ukrainas kanë gjetur strehim në vendet europiane: vetëm në gjysmën e parë të vitit 2024 këtyre iu shtuan edhe 400.000 të tjerë. Brenda Ukrainës një pjesë e madhe prej rreth 4 milionë vetë vazhdojnë të jenë në arrati duke u larguar nga pjesa lindore e vendit të tyre. “Një numër i madh fëmijësh po vazhdojnë të ndjekin mësimet online duke mbetur kësisoj të shkëputur nga intekativiteti social dhe përvojat në klasë”, tha javën e kaluar në Gjenevë Kelly T. Clements, zëvendëse e Komisares së Lartë të UNHCR-së.

Gjendja humanitare në përgjithësi që nga fillimi i luftës në Ukrainë është përkeqsuar në mënyrë dramatike, sipas të dhënave të Zyrës së OKB-së për Çështjet Humanitare (UNOCHA).

Advertisement

Sipas të dhënave të OKB-së rreth 40 përqind e popullsisë është e varur nga ndihma humanitare. Për të mbuluar nevojat themelore të këtyre njerëzve, UNOCHA-së dhe UNHCR-së i nevojiten ndihma në vlerën rreth 4 miliardë euro.

Ekonomia ruse e luftës po tregon qëndrueshmëri

Bashkimi Europian dhe të tjerë aleatë perëndimorë që nga fillimi i sulmit rus ndaj Ukrainës përpara 1000 ditësh i kanë vendosur sanksione ekonomike Rusisë, megjithatë pasojat nuk e kanë dhënë efektin e parashikuar. Pas një dobësimi të përkohshëm në vitin 2022 produkti bruto në vend i Federatës Ruse përmes riorientimit nga ekonomia e luftës dhe falë mbështetjes nga Pekini e mori veten shpejt. E njëjta gjë vlen edhe për kursin e këmbimit të rublës.

Kjo shpjegohet ndër të tjera me faktin, se bllokada ndaj importeve të energjisë me bazë fosile si gazi natyror, nafta dhe qymyri nga Rusia, nuk dha efektin e parashikuar për të pakësuar dukshëm të ardhurat e Moskës nga eksporti. Koncernet shtetërore gjetën tregje të tjera për shitjen e lëndëve të para si në Kinë dhe Indi. Po ashtu ka disa të dhëna, që pasuritë nëntokësore ruse pavarësisht embargos përfundojnë në vendet e BE-së – përmes rrugëve të tërthota nga vende të treta. Rritja e çmimit të gazit natyror nga Rusia, ka bërë që humbjet prej sanksioneve të mos jenë as të ndjeshme sa kishin shpresuar shtetet sanksionuese.

Miliarda për ushtrinë ukrainase

Advertisement

BE-ja dhe NATO mbështesin Ukrainën jo vetëm përmes sanksioneve ndaj Rusisë agresore, por Kievi merr edhe ndihma financiare dhe humanitare. Kontributin më të madh e ka dhënë SHBA-ja.Që nga fillimi i luftës më 24 shkurt 2022 dhe fundi i gushtit 2024 SHBA kanë vënë në dispozicion gati 85 miliardë euro, sipas vlerësimeve të Institutit të Kielit për Ekonominë Botërore. Ndihmat e BE-së si dhe të vendeve anëtare brenda kësaj periudhe kohore kanë qenë mbi 100 miliardë euro. Po ashtu Mbretëria e Bashkuar dhe Kanadaja janë ndër vendet më të mëdha donatore.

Presidenti i ri i zgjedhur i SHBA-së, Donald Trump, në fushatën elektorale ka deklaruar, se do të pakësojë dukshëm ndihmat për Ukrainën. Ukraina mund ta ketë një shans për të luftuar kundër Rusisë vetëm nëse vendet e tjera donatore do t’i shtojnë ndihmat e tyre./DW

Advertisement

Lajme nga bota

Përmbytje të mëdha në Stamboll, dy të vdekur dhe qindra banesa nën ujë – pezullohet mësimi

Published

on

Dy persona kanë humbur jetën si pasojë e përmbytjeve të mëdha që kanë goditur Stambollin, pas reshjeve të dendura të shiut që shkaktuan vërshime në rrugë, banesa dhe biznese, duke paralizuar pjesërisht jetën në qytetin më të madh të Turqisë.

Sipas agjencisë shtetërore turke Anadolu, një grua 34-vjeçare ka humbur jetën në lagjen Sarıyer, pasi është rrëzuar teksa po përpiqej të kalonte një rrugë të përmbytur. Ajo është dërguar në spital, por nuk ka arritur të mbijetojë.

Ndërkohë, një 14-vjeçar ka vdekur si pasojë e goditjes nga rryma elektrike, pasi kishte shkelur në një pellg me ujë në zonën Balat të Stambollit.

Reshjet e dendura, që përfshinë qytetin të mërkurën, më 14 tetor, shkaktuan përmbytje në disa lagje, ndërsa automjete të shumta mbetën të bllokuara në rrugë dhe disa të tjera u morën nga rrjedha e ujit.

Sipas të dhënave të publikuara nga Guvernatori i Stambollit, gjatë periudhës nga ora 06:00 deri në orën 20:00 të së mërkurës, autoritetet kanë pranuar gjithsej 2 mijë e 518 thirrje emergjente.

Advertisement

Në mesin e tyre janë regjistruar 1 mijë e 277 raste përmbytjesh, 15 rrëshqitje dheu dhe 47 raste të personave të bllokuar. Po ashtu, janë evidentuar raportime për përmbytje në 808 banesa dhe 280 biznese.

Për përballimin e situatës emergjente, autoritetet kanë angazhuar rreth 8 mijë punonjës dhe 2 mijë automjete e makineri të rënda.

Situata ka qenë veçanërisht e rëndë në lagjen Ayazağa të Sarıyerit, ku rreth 200 punonjës mbetën të bllokuar në vendet e tyre të punës për shkak të përmbytjeve.

Ekipet e shpëtimit, përfshirë autoritetet e emergjencave AFAD, zjarrfikësit dhe njësitë e kërkim-shpëtimit, ndërhynë gjatë natës, duke evakuuar punonjësit me kamionë dhe minibusë. Në disa raste, makineritë e rënda u përdorën për të shpëtuar qytetarët e bllokuar në automjete.

Përmbytjet kanë prekur edhe objekte historike. Në zonën Kağıthane, lumi doli nga shtrati, duke përmbytur xhaminë historike Sadabad dhe ndërtesat përreth saj. Uji depërtoi edhe në hapësirat e brendshme të xhamisë, ndërsa autoritetet ndaluan hyrjen në objekt për arsye sigurie.

Advertisement

Për shkak të kushteve të rënda atmosferike, Guvernatori i Stambollit ka vendosur pezullimin e mësimit në të gjitha institucionet arsimore publike dhe private për ditën e enjte, 15 tetor.

Autoritetet kanë vendosur gjithashtu masa të tjera parandaluese, përfshirë kufizimin e qarkullimit të motoçikletave dhe lejen administrative për kategori të caktuara të punonjësve publikë.

Qytetarëve u është bërë thirrje të shmangin lëvizjet e panevojshme, ndërsa banorët e kateve nëntokësore janë këshilluar të qëndrojnë përkohësisht në vende më të sigurta.

Shërbimi meteorologjik turk ka paralajmëruar vazhdimin e reshjeve të shiut dhe stuhive gjatë së enjtes, ndërsa ekipet emergjente vijojnë ndërhyrjet në zonat e prekura.

Advertisement
Continue Reading

Lajme nga bota

Blerja e raketave nga Serbia alarmon rajonin: Eurodeputeti kroat kërkon reagim urgjent nga Komisioni Europian

Published

on

Blerja e armatimeve ofensive nga ana e Serbisë, përfshirë raketat balistike të siguruara nga Kina dhe bashkëpunimi i ngushtë ushtarak me Rusinë, përbën një kërcënim real për sigurinë në rajonin e Ballkanit Perëndimor.

Në një prononcim publik, eurodeputeti kroat Davor Ivo Stier theksoi se Parlamenti Europian ka qenë kritiku më i ashpër i regjimit të Beogradit, duke i kërkuar zyrtarisht Komisionit Europian ndërprerjen e fondeve dhe ndryshimin e menjëhershëm të qasjes politike.

Deklarata e eurodeputetit Davor Ivo Stier:

“Shqetësimi ynë nuk ka të bëjë vetëm me riarmatimin, por edhe me prokurimin e armëve ofensive, për shembull si raketat balistike që janë blerë nga Kina. Çështja është, përse i duhen këto armatime ofensive? Të cilën ne e kemi vënë në dukje përmes një rezolute të Parlamentit Evropian mbi Serbinë.

Ne kemi konstatuar se regjimi serb nuk po ecën aspak në drejtim të vlerave evropiane dhe, sidomos pas sulmit të Banjskës, Parlamenti Evropian ka qenë shumë kritik edhe sa i takon reagimeve të institucioneve të tjera, përfshirë Komisionin Evropian, të cilit ne i kemi bërë thirrje që të aplikojë politikat e duhura që tregojnë se vendi nuk po implementon reformat dhe nuk meriton më fonde.

Advertisement

Prandaj do të thosha se Parlamenti Evropian ka qenë institucioni më kritik kur bëhet fjalë për politikat kundrejt Serbisë, ndërsa tek Komisioni zbatohen dhe ndiqen ende politika dhe qasje përmes të cilave ata shpresojnë se do të arrijnë rezultate, por këto rezultate deri më sot kanë qenë negative.

Sigurisht që është një deklaratë shqetësuese. Në vend që t’i vinte veshin mesazheve që vijnë nga institucionet evropiane dhe sidomos nga Parlamenti Evropian, ajo që kemi parë deri tani me Beogradin është se vazhdon me politikat e tij. Vetëm ditën e djeshme, për shembull, Ministria e Jashtme e Serbisë shpërndau një notë verbale proteste kundër lirisë së medias në Kroaci.

Kjo është një ndërhyrje e pastër në çështjet e brendshme të një vendi, por vjen në një kohë kur Serbia ndodhet në prag të zgjedhjeve. Kjo nuk është mënyra e duhur për të ecur përpara dhe mendoj se Serbisë i duhet bërë e qartë se me këto politika të brendshme Serbia nuk po ecën drejt Bashkimit Evropian.”

Continue Reading

Lajme nga bota

Nafta mbi 102 dollarë përsëri: Sulme të reja trondisin tregun, frika e ndërprerjes së furnizimit

Published

on

Çmimet e naftës u rritën përsëri mbi 102 dollarë për fuçi, pasi sulmet e reja ndaj anijeve në rajonin e Gjirit Persik ngritën frikën për ndërprerje të mëtejshme të furnizimit. Kontratat e ardhshme të naftës Brent ishin rreth 101.80 dollarë për fuçi të mërkurën, ndërsa nafta WTI amerikane tregtohej rreth 89.90 dollarë. Tregu mbetet jashtëzakonisht i ndjeshëm ndaj zhvillimeve në Lindjen e Mesme.

Ngushtica e Hormuzit, nëpër të cilën kalon normalisht një pjesë e konsiderueshme e naftës botërore, po tërheq vëmendje të veçantë. Sulmet në rritje ndaj anijeve cisternë po rrisin gjithashtu kostot e transportit, duke mbështetur më tej rritjen e çmimeve.Megjithatë, ka edhe faktorë në treg që kufizojnë rritjen. Arabia Saudite ka raportuar mundësi në rritje për eksport përmes rrugëve alternative, dhe tubacioni i saj Lindje-Perëndim mund të devijojë deri në 5.8 milionë fuçi në ditë në Detin e Kuq. Presion shtesë në treg krijohet edhe nga rezervat e ulëta globale . Sipas Reuters, inventarët komercialë të naftës janë në nivele kritikisht të ulëta, duke e bërë tregun shumë më të ndjeshëm ndaj çdo ndërprerjeje të re në prodhim ose transport.

Ndërkohë, rezervat e naftës bruto në SHBA ranë me rreth 3.2 milionë fuçi, një faktor tjetër që mbështet çmimet.

Continue Reading

Më të lexuarat