Lajme nga bota
Ukrainë: 1000 ditë luftë dhe pasojat e saj
Sulmi i Rusisë ndaj Ukrainës ka pasoja mbarëbotërore. Me më shumë se 10 milionë të dëbuar, lufta në Ukrainë, sipas të dhënave të UNHCR-së, ai ka shkaktuar krizën më të madhe të dëbimeve në mbarë botën.
Përpara 1000 ditësh Rusianisi sulmin e zgjeruar ndaj Ukrainës. Pas avancimeve të shpejta të ushtrisë ruse mbrojtësit ukrainas ia dolën, që ta sprapsin sulmuesin kryesisht në kufirin verior. Edhe në jug Ukraina e zhvendosi ushtrinë ruse pas Dnjipros, lumi më i madh i vendit. Në verën 2024 ushtria ukrainase ndërmori me sukses kundërsulmet në territorin rus në Oblast Kursk. Ushtria zyrtare ukrainase u mbështet gjatë këtij kundërsulmi pjesërisht nga grupet partizane paraushtarake.
Pjesë të tjera të mëdha të Ukrainës – kryesisht në rajonin Lugansk, Donjeck, Zaporishja dhe Kerson – vazhdojnë të mbeten nën kontrollin rus. Gadishullin e Krimesë Moska e pushtoi në mars 2014 duke e aneksuar. Në përgjithësi fronti për rreth dy vjet nuk ka lëvizur. E ndërkohë kjo po duket si një luftë cfilitëse.
Miliona janë në arrati
Me më shumë se 10 milionë të dëbuar, lufta në Ukrainë, sipas të dhënave të UNHCR-së, ka shkaktuar krizën më të madhe të dëbimeve në mbarë botën.
6,7 milionë refugjatë ukrainas kanë gjetur strehim në vendet europiane: vetëm në gjysmën e parë të vitit 2024 këtyre iu shtuan edhe 400.000 të tjerë. Brenda Ukrainës një pjesë e madhe prej rreth 4 milionë vetë vazhdojnë të jenë në arrati duke u larguar nga pjesa lindore e vendit të tyre. “Një numër i madh fëmijësh po vazhdojnë të ndjekin mësimet online duke mbetur kësisoj të shkëputur nga intekativiteti social dhe përvojat në klasë”, tha javën e kaluar në Gjenevë Kelly T. Clements, zëvendëse e Komisares së Lartë të UNHCR-së.
Gjendja humanitare në përgjithësi që nga fillimi i luftës në Ukrainë është përkeqsuar në mënyrë dramatike, sipas të dhënave të Zyrës së OKB-së për Çështjet Humanitare (UNOCHA).
Sipas të dhënave të OKB-së rreth 40 përqind e popullsisë është e varur nga ndihma humanitare. Për të mbuluar nevojat themelore të këtyre njerëzve, UNOCHA-së dhe UNHCR-së i nevojiten ndihma në vlerën rreth 4 miliardë euro.
Ekonomia ruse e luftës po tregon qëndrueshmëri
Bashkimi Europian dhe të tjerë aleatë perëndimorë që nga fillimi i sulmit rus ndaj Ukrainës përpara 1000 ditësh i kanë vendosur sanksione ekonomike Rusisë, megjithatë pasojat nuk e kanë dhënë efektin e parashikuar. Pas një dobësimi të përkohshëm në vitin 2022 produkti bruto në vend i Federatës Ruse përmes riorientimit nga ekonomia e luftës dhe falë mbështetjes nga Pekini e mori veten shpejt. E njëjta gjë vlen edhe për kursin e këmbimit të rublës.
Kjo shpjegohet ndër të tjera me faktin, se bllokada ndaj importeve të energjisë me bazë fosile si gazi natyror, nafta dhe qymyri nga Rusia, nuk dha efektin e parashikuar për të pakësuar dukshëm të ardhurat e Moskës nga eksporti. Koncernet shtetërore gjetën tregje të tjera për shitjen e lëndëve të para si në Kinë dhe Indi. Po ashtu ka disa të dhëna, që pasuritë nëntokësore ruse pavarësisht embargos përfundojnë në vendet e BE-së – përmes rrugëve të tërthota nga vende të treta. Rritja e çmimit të gazit natyror nga Rusia, ka bërë që humbjet prej sanksioneve të mos jenë as të ndjeshme sa kishin shpresuar shtetet sanksionuese.
Miliarda për ushtrinë ukrainase
BE-ja dhe NATO mbështesin Ukrainën jo vetëm përmes sanksioneve ndaj Rusisë agresore, por Kievi merr edhe ndihma financiare dhe humanitare. Kontributin më të madh e ka dhënë SHBA-ja.Që nga fillimi i luftës më 24 shkurt 2022 dhe fundi i gushtit 2024 SHBA kanë vënë në dispozicion gati 85 miliardë euro, sipas vlerësimeve të Institutit të Kielit për Ekonominë Botërore. Ndihmat e BE-së si dhe të vendeve anëtare brenda kësaj periudhe kohore kanë qenë mbi 100 miliardë euro. Po ashtu Mbretëria e Bashkuar dhe Kanadaja janë ndër vendet më të mëdha donatore.
Presidenti i ri i zgjedhur i SHBA-së, Donald Trump, në fushatën elektorale ka deklaruar, se do të pakësojë dukshëm ndihmat për Ukrainën. Ukraina mund ta ketë një shans për të luftuar kundër Rusisë vetëm nëse vendet e tjera donatore do t’i shtojnë ndihmat e tyre./DW
Lajme nga bota
Tensione në Ngushticën e Hormuzit, SHBA-të godet anijet iraniane ndërsa Irani sulmon objektet e naftës në Emiratet e Bashkuara Arabe
Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara kanë goditur shtatë mjete të shpejta detare iraniane në Ngushtica e Hormuzit, ndërsa Uashingtoni po përpiqet të garantojë kalimin e sigurt të anijeve të bllokuara në këtë korridor jetik detar.
Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Koreja e Jugut raportuan për sulme ndaj anijeve gjatë së hënës në këtë rrugë strategjike. Autoritetet në Emirate njoftuan gjithashtu për një zjarr në portin e naftës në Fujairah, pas një sulmi që i atribuohet Iranit.
Kompania ndërkombëtare e transportit detar Maersk bëri të ditur se një nga anijet e saj me flamur amerikan ka arritur të largohet nga ngushtica nën mbrojtjen e ushtrisë amerikane, në kuadër të operacionit të quajtur “Projekti Liri”. Sipas kompanisë, kalimi është kryer pa incidente dhe i gjithë ekuipazhi është në gjendje të mirë shëndetësore.
Nga ana tjetër, ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, deklaroi se zhvillimet e fundit tregojnë se “nuk ka zgjidhje ushtarake për një krizë politike”, duke e cilësuar operacionin amerikan si “Projekt bllokimi”.
Lajme nga bota
Këshilli i Evropës mbush 77 vjet
Këshilli i Evropës është një organizatë ndërkombëtare për të drejtat e njeriut, demokracinë dhe sundimin e ligjit në Evropë, me seli në Strasburg të Francës.
Është themeluar më 5 maj 1949 për të arritur një bashkim më të madh midis vendeve anëtare mbi bazën e traditave të tyre të përbashkëta të lirisë politike.
Ideologët më të mëdhenj të Këshillit të Evropës ishin Winston Churchill, Robert Shuman dhe Konrad Adenauer.
Këshilli mbron lirinë e shprehjes dhe të mediave, barazinë dhe minoritetet në vendet anëtare.
Kjo organizatë ka realizuar edhe fushata për mbrojtje të fëmijëve, kundër gjuhës së urrejtjes si dhe për të drejtat e romëve, të cilët përbëjnë komunitetin më të madh në Evropë.
Këshilli i Evropës u ndihmon vendeve anëtare që të luftojnë korrupsionin dhe terrorizmin si dhe që të kryejnë reformat e duhura gjyqësore.
Grupi i saj i ekspertëve për Kushtetutë, i njohur si Komisioni i Venecias, ofron këshilla ligjore për shtete të ndryshme në botë.
Duke qenë organizatë ndërkombëtare, Këshilli i Evropës nuk mund të bëjë ligje, mirëpo ka aftësi të nxisë zbatimin e marrëveshjeve ndërkombëtare, të arritura nga vendet anëtare për tema të ndryshme.
Dy trupat kyçë të Këshillit janë: Komiteti i Ministrave dhe Asambleja Parlamentare.
Ndryshe nga BE, Këshilli i Evropës nuk mund të bëjë ligje detyruese, por ka fuqinë për të zbatuar marrëveshjet ndërkombëtare të përzgjedhura e të arritura nga shtetet evropiane për tema të ndryshme.
Trupi më i njohur i Këshillit të Evropës është Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut, e cila zbaton Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut.
Anglishtja dhe frëngjishtja janë dy gjuhët zyrtare të saj.
Komiteti i Ministrave, Asambleja Parlamentare dhe Kongresi gjithashtu përdorin gjuhën gjermane, italiane, ruse dhe turke për disa nga puna e tyre.
Lajme nga bota
Hezbollahu përjashton dialogun me Izraelin dhe paralajmëron vijimin e luftës
Sekretari i përgjithshëm i Hezbollahut, Naim Qassem, deklaroi sot se grupi i mbështetur nga Irani nuk do të përfshihet në negociata të drejtpërdrejta me Izraelin dhe do të vazhdojë atë që e quajti “rezistencë mbrojtëse” ndaj sulmeve në vijim.
Në një deklaratë të gjatë me shkrim, Qassem tha se Izraeli, i mbështetur nga Shtetet States, ka dështuar të mposhtë Hezbollahun.
Sipas tij, forcat izraelite janë përballur me rezistencë të fortë dhe kanë arritur në një “rrugë pa krye”.
Një armëpushim në konflikt u shpall në mes të prillit nga presidenti amerikan Donald Trump, pas bisedimeve me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu dhe presidentin libanez Joseph Aoun.
Marrëveshja pritet të mbetet në fuqi edhe për dy javë të tjera, megjithëse të dyja palët kanë vazhduar shkëmbimin e zjarrit.
Qassem paraqiti kushtet për çdo marrëveshje të mundshme, duke përfshirë ndalimin e plotë të armiqësive në tokë, det dhe ajër, tërheqjen e Izraelit nga territoret e pushtuara, lirimin e të burgosurve, kthimin e banorëve të zhvendosur dhe rindërtimin.
Ai theksoi se Hezbollahu nuk do të çarmatoset, duke i cilësuar armët e tij si të domosdoshme për mbrojtje ndaj asaj që e quajti agresion izraelit, dhe paralajmëroi se grupi do të vazhdojë t’u përgjigjet sulmeve.
Në përfundim, ai deklaroi se Hezbollahu do të vijojë luftën derisa të rikthehet çdo territor libanez i pushtuar.
Ndërkohë, grupi nuk ka qenë drejtpërdrejt i përfshirë në bisedimet për armëpushimin Izrael-Liban, por ka sinjalizuar se do ta respektojë atë, për sa kohë që edhe Izraeli ndalon sulmet.
Qeveria libaneze nuk ka kontroll të drejtpërdrejtë mbi Hezbollahun, megjithatë një rol kyç në negociata po luan kryetari i parlamentit dhe aleati i grupit, Nabih Berri.
-
Lajme nga bota2 months ago“Do jem makthi i Iranit”, Trump ‘kërcënon’ sërish: Nëse nuk ulen në negociata, bombardimet do të shtohen
-
Lajme nga rajoni2 months agoZbardhet dëshmia e autorit të vrasjes së Liridonës, Plava: Kisha marrëveshje me Murselin, më tha se Behgjet Pacolli ka qenë në dijeni
-
Sport2 months agoBARDHI: NËNVLERËSIMI VETËM SE NA MOTIVON KUNDËR DANIMARKËS!

