Connect with us

Lajme nga vendi

Çdo vit në Maqedoni rreth 170 raste të reja të kancerit të qafës së mitrës

Published

on

Kanceri i qafës së mitrës zhvillohet ngadalë, gjë që mundëson zbulimin e hershëm përmes ekzaminimeve të rregullta gjinekologjike dhe testeve të skriningut, siç është testi i Pap-testi dhe testimi i virusit papilloma humane (HPV), theksoi sot Instituti i Shëndetit Publik (ISHP). Sipas të dhënave të fundit të publikuara të Institutit Kombëtar të Shëndetësisë, në vitin 2022 ishin 173 pacientë me kancer të qafës së mitrës, ndërsa numri i vdekjeve nga kjo sëmundje ishte 66, transmeton Portalb.mk.

“Në periudhën 10-vjeçare, pra nga viti 2013 deri në vitin 2022, incidenca mesatare e kësaj sëmundjeje ishte 9.2 për 100 mijë gra, ose rreth 170 raste të reja çdo vit, gjë që e bën kancerin e qafës së mitrës sëmundja malinje e 6-të më e zakonshme tek gratë. Sipas të dhënave të vdekshmërisë, shkalla e vdekshmërisë është 2.9 vdekje për 100,000 gra, ose mesatarisht 52 gra që kanë vdekur gjatë kësaj periudhe nga kanceri i qafës së mitrës. Me ekzaminime të rregullta dhe kujdes të mirë për shëndetin mund të evitohen të gjitha këto vdekje, sepse kontrolli i mirë dhe zbulimi i hershëm i të gjitha rasteve sjell mundësi të mira për trajtim efektiv dhe shmangie të shumë vdekjeve”, thonë nga ISHP.

Shkaku kryesor është infeksioni me HPV, një virus seksualisht i transmetueshëm. Megjithëse shumica e infeksioneve HPV janë të padëmshme dhe zhduken spontanisht, disa lloje të virusit mund të çojnë në ndryshime prekanceroze ose kancer – këto janë HPV 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58 dhe 59. Përveç virusit human papilloma (HPV) si shkaktar më i zakonshëm, faktorë të tjerë që rrisin rrezikun e zhvillimit të kësaj sëmundje janë fillimi i hershëm i marrëdhënieve seksuale – ekspozimi më i madh ndaj virusit HPV në një moshë më të re, pastaj më shumë partnerë seksualë – rrit rrezikun e infektimit me HPV. Pastaj, sistemi imunitar i dobët dhe pirja e duhanit.

Sipas ISHP-së, vaksinimi kundër HPV është mënyra më efektive e parandalimit, ekzaminimeve të rregullta skrinige, si dhe praktikave të sigurta seksuale.

Në fazat e hershme, ky kancer shpesh nuk ka simptoma. Por fazat e avancuara mund të shkaktojnë gjakderdhje anormale vaginale midis cikleve, pas menopauzës ose pas marrëdhënieve seksuale, dhimbje gjatë marrëdhënies seksuale, pastaj dhimbje në shpinë, këmbë ose legen, rrjedhje të pazakontë vaginale me një erë të pakëndshme intensive, humbje peshe, humbje oreksi e ndjekur nga dobësi, ënjtje e këmbëve. Zbulimi i hershëm dhe trajtimi në kohë rrisin ndjeshëm shanset për shërim.

Advertisement

Trajtimi për kancerin e qafës së mitrës, shtojnë ata, varet nga faza e sëmundjes.

  • Fazat e hershme: ndërhyrje kirurgjikale ose procedura minimale invazive.
  • Fazat e mëvonshme: kombinim i radioterapisë dhe kimioterapisë.

Mbështetja për gratë që kalojnë këtë përvojë është po aq e rëndësishme sa trajtimi mjekësor. Grupet mbështetëse, ndihma psikologjike dhe mbështetja sociale luajnë një rol kyç në përmirësimin e cilësisë së jetës, thekson Instituti.

Lajme nga vendi

ARABATI PËRFUNDIMISHT PRONË E BFI-së, PARALAJMËROHEN INVESTIME TË MËDHA

Published

on

Një ditë para se të fillon muaji i shenjtë i Ramazanit, Bashkësia Fetare Islami ndan një lajm të rëndësishëm me besimtarët mysliman. Kreu i BFI-së Shaqir Fetahi, bëri të ditur se Kompleksi Arabati Baba Teqe nga sot është përfundimisht pronë e BFI-së dhe këtë madje e dëshmoi edhe me fletëpronësinë e re nga kadastra. Fetahi paralajmëtoi investime të reja në Teqen Arabati Baba pas përfundimit të këtij problemi me çështjen pronsore.

Myftiu i Tetovës Selver Xhemaili tha se kjo arritje nuk do të ishte e mundur pa mbështetjen e shumë njerëzve të vullnetit të mirë me ndihmën e të cilëve më në fund kompleksi Arabati Baba Teqe u bë pronë e BFI-së.

Nga Bashkësia Fetare Islame thanë se do të bëhet rinovimi dhe riparimi i objekteve të deformuara gjithmonë duke u ruajtuar origjinaliteti historik.TV KOHA

Continue Reading

Lajme nga vendi

Durmishi: Me masa sistemore dhe partneritet reduktojmë ekonominë informale dhe forcojmë sektorin formal

Published

on

Ministri i Ekonomisë dhe Punës Besar Durmishi, sot mbajti fjalim në konferencën “Formalizimi i ekonomisë informale: Përmes bashkëpunimit drejt suksesit”, kushtuar masave sistemore dhe politikave të përbashkëta për reduktimin e ekonomisë informale dhe forcimin e sektorit formal.

Ministri Durmishi theksoi se ekonomia informale është sfidë komplekse dhe afatgjatë që shtrembëron konkurrencën, dëmton punëtorët dhe zvogëlon kapacitetin fiskal të shtetit. Ai theksoi se për disa qytetarë puna e paralajmëruar nuk është zgjedhje, por domosdoshmëri, e cila kërkon përgjigje përmes krijimit të vendeve dinjitoze dhe të qëndrueshme të punës.

“Çdo kompromis me ekonominë gri do të thotë rritje më e ulët ekonomike, më pak shërbime publike dhe cilësi më e ulët e jetës. Prandaj kemi nevojë për zgjidhje sistemore, konsistente dhe të qëndrueshme”, theksoi ministri.

Nga kabineti i Durmishit, thonë se Ministria e Ekonomisë dhe Punës sivjet siguroi 40 milionë euro për Planin e ri operativ të punësimit, me masa që synonin formalizimin e punës dhe hapjen e vendeve të reja të punës. Gjithashtu, është miratuar Ligji për angazhim me punë të personave, qëllimi i të cilit është formalizimi i formave të caktuara të punës dhe përshtatja e kornizës ligjore me nevojat reale të tregut të punës.

Nga 1 janari i vitit 2026, fillon edhe zbatimi i Ligjit për Mbështetje Financiare të Investimeve, me të cilin stimulohen kompanitë që investojnë, hapin vende të reja pune dhe realizojnë rritje. Sipas ministrit, kombinimi i masave aktive dhe zgjidhjeve ligjore njëkohësisht nënkupton luftimin e ekonomisë gri dhe mbështetje të fortë të sektorit formal.

Advertisement

Në fjalën e tij, ministri Durmishi theksoi gjithashtu rëndësinë e agjendës së gjelbër, digjitalizimin dhe vendosjen e teknologjive bashkëkohore, që do të mundësojnë evidencë më të mirë dhe rregullim më të mirë të formave të reja dhe jo standarde të punësimit.

Në Konferencën u nënshkrua edhe “Deklaratën e partneritetit dhe veprimit: Përkushtim i përbashkët për formalizimin e ekonomisë informale në Maqedoninë e Veriut”, me çka institucionet, komuniteti i biznesit, sindikatat dhe komuniteti akademik konfirmuan angazhimin e tyre të përbashkët për veprim të koordinuar.

“Lufta kundër ekonomisë gri është luftë për një të ardhme më të mirë. Ndoshta nuk mund ta çrrënjosim plotësisht, por mund ta zvogëlojmë vazhdimisht. Me përpjekje të përbashkëta mund të ndërtojmë shtet më të drejtë, më të qëndrueshëm dhe më prosperues”, u shpreh ministri i Ekonomisë dhe Punës, Besar Durmishi.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Mickoski: Lufta sistematike kundër ekonomisë gri

Published

on

Politika jonë është e qartë –  financa publike të qëndrueshme dhe standard jetese i mbrojtur. Do të vazhdojmë me disiplinë në të ardhurat, me përgjegjësi në shpenzime dhe me ndjeshmëri ndaj nevojave reale të qytetarëve, porositi sot kryeministri Hristian Mickoski në fjalimin e tij në konferencën vjetore “Formalizimi i ekonomisë joformale: Përmes bashkëpunimit drejt suksesit”.

Lufta kundër ekonomisë gri, theksoi kryeministri, nuk është fushatë, por proces, kontrolli i çmimeve nuk është populizëm, por mbrojtje e qytetarëve.

Do të jemi të fortë dhe të drejtë. Si ndaj atyre që shmangin detyrimet, ashtu edhe ndaj atyre që përpiqen të përfitojnë nga krizat, sepse detyrimi ynë është i qartë – ekonomi me rregulla, treg me ligje, shtet me dinjitet”, tha Mickoski.

Ai vuri në dukje se ekonomia gri është e ardhur e humbur për shtetin, mundësi e humbur për paga më të larta, spitale më të mira, shkolla moderne, pensione më të sigurta… “Ajo krijon konkurrencë jo të ndershme, shkatërron besimin në institucionet dhe demotivon çdo person që punon në mënyrë të ndershme. Qëllimi ynë është i qartë – ekonomia formale të bëhet më e rëndësishme se ajo joformale, të jetë më e lehtë, më fitimprurëse dhe më e sigurt të punohet ligjërisht, tha Mickoski, duke theksuar se lufta kundër ekonomisë gri nuk mund të jetë vetëm inspektuese, por sistematike.

Ministrja e Financave, Gordana Dimitrieska Koçoska, theksoi se me Planin e rishkikuar të veprimit 2026-2027 do të vendosë një qëllim të qartë dhe të matshëm për uljen e ekonomisë joformale nga 28,9% të BPV-së deri në fund të vitit 2027.

“Në zbatimin e saj, veçanërisht e rëndësishme është përfshirja aktive e të gjitha institucioneve relevante në zbatimin e Strategjisë dhe masave të saj. Një mesazh i qartë për bashkëpunim dhe përfshirje aktive në zbatim e dërgojmë edhe përmes nënshkrimit sot të Deklaratës për partneritet dhe veprim, me të cilën shprehim angazhimin e përbashkët për formalizimin e ekonomisë joformale. Ajo përbën një hap të rëndësishëm drejt trajtimit sistematik dhe të koordinuar të ekonomisë joformale dhe tregon përkushtimin e përbashkët të institucioneve, komunitetit të biznesit, organizatave sindikale dhe komunitetit akademik”, tha Dimitrieska Koçoska.

Advertisement
Continue Reading

Më të lexuarat