Lajme nga vendi
OBSH: Një në çdo 100 vdekje në botë shkaktohet nga vetëvrasja
Më shumë se një në çdo 100 vdekje globalisht është pasojë e vetëvrasjes, tha të martën Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH), duke bërë thirrje për veprime urgjente për të frenuar një krizë në rritje të shëndetit mendor, veçanërisht mes të rinjve, transmeton Radio Evropa e Lirë.
OBSH tha se, megjithëse normat globale të vetëvrasjeve kanë rënë disi vitet e fundit, përparimi në luftën kundër këtij problemi ka qenë shumë i ngadalshëm, raporton AFP.
Në vitin 2021 – viti i fundit për të cilin ishin të disponueshme të dhëna – u regjistruan rreth 727.000 vetëvrasje në mbarë botën, tha agjencia shëndetësore e Kombeve të Bashkuara.
“Globalisht, vetëvrasja përbën më shumë se një në çdo 100 vdekje, dhe për çdo vdekje ka 20 tentativa vetëvrasjeje”, tha Devora Kestel, shefe e përkohshme e departamentit për sëmundjet jo të transmetueshme dhe shëndetin mendor në OBSH.
Këto vetëvrasje “prekën shumë jetë dhe burime jetese të tjera, pasi miqtë, kujdestarët dhe të dashurit u detyruan të përballen me vështirësi të paimagjinueshme”, u tha ajo gazetarëve.
Raporti “Shëndeti Mendor Botëror Sot” i OBSH-së theksoi se vetëvrasja mbetet një nga shkaqet kryesore të vdekjeve tek të rinjtë nëpër gjeografi dhe kontekste socio-ekonomike.
Në vitin 2021, ajo ishte shkaku i dytë kryesor i vdekjeve për vajzat dhe gratë e moshës 15 deri 29 vjeç, dhe shkaku i tretë për meshkujt në të njëjtën grupmoshë, thuhet në raport.
Megjithëse norma globale e vetëvrasjes sipas moshës ka rënë për 35 përqind ndërmjet viteve 2000 dhe 2021, bota është ende larg objektivit të saj: në vend të uljes për një të tretën të normave të vetëvrasjes ndërmjet 2015 dhe 2030, progresi aktual sugjeron se do të arrihet vetëm një ulje prej 12 për qind, sipas OBSH-së.
Rënie u panë në çdo rajon – përveç në kontinentin e Amerikës, ku norma e vetëvrasjes u rrit për 17 përqind në të njëjtën periudhë.
Gati tre të katërtat e të gjitha vetëvrasjeve ndodhin në vendet me të ardhura më të ulëta, ku jeton pjesa më e madhe e popullsisë globale.
Edhe pse vendet më të pasura kanë një normë më të lartë vetëvrasjesh, në raport me popullsinë, është e vështirë të krahasohet, pasi ato gjithashtu kanë të dhëna më të sakta se vendet me të ardhura të ulëta, theksoi OBSH.
Agjencia paralajmëroi se, ndërsa normat e vetëvrasjeve kanë qenë në rënie të ngadaltë, përhapja e çrregullimeve mendore, si ankthi dhe depresioni, është në rritje.
“Ndërmjet viteve 2011 dhe 2021, numri i njerëzve që jetojnë me çrregullime mendore u rrit më shpejt sesa popullsia globale”, thuhet në raport.
Sipas gjetjeve më të fundit, më shumë se një miliard njerëz po jetojnë me çrregullime të shëndetit mendor.
OBSH shprehu shqetësim të veçantë për rritjen e shqetësimeve të shëndetit mendor tek të rinjtë.
Edhe pse ka një sërë faktorësh pas këtij rritjeje, Mark van Ommeren, drejtues i njësisë së shëndetit mendor në OBSH, tha se “dy hipotezat kryesore janë rrjetet sociale dhe ndikimi i pandemisë së Covid”.
Në këtë kontekst, OBSH shprehu alarm për një “stagnim” të investimeve në shëndetin mendor në mbarë botën, me shpenzimet qeveritare mesatare për shëndetin mendor që mbeten vetëm dy përqind e buxheteve totale shëndetësore – të pandryshuara që nga viti 2017.
Globalisht, vetëm nëntë për qind e personave me depresion marrin trajtim, u tha në raport.
“Transformimi i shërbimeve të shëndetit mendor është një nga sfidat më urgjente të shëndetit publik”, tha drejtori i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus, në një deklaratë.
Lajme nga vendi
SPB ; Kronika e zezë për ditën e djeshme 02 Prill Tetovë dhe Gostivar
Dje, në orën 22:15, në rrugën “155” në lagjen Drenovec të Tetovës, zyrtarë policorë nga SP Tetovë kanë privuar nga liria një 17-vjeçar nga Tetova. Gjatë kontrollit të ushtruar ndaj personit, janë gjetur dhe sekuestruar pesë paketime me lëndë të gjelbër bimore. Ai është ndaluar në stacionin policor për procedurë të mëtejshme, ndërsa pas dokumentimit të rastit, ndaj tij do të paraqitet kallëzim përkatës sipas nenit 215 të Kodit Penal.
……Dje, në orën 09:00, në fshatin Skudrinjë, komuna e Mavrovës dhe Rostushës, zyrtarë policorë nga Stacioni Policor Rostushë kanë privuar nga liria një 46-vjeçare nga fshati Skudrinjë, në bazë të urdhërarrestit me urdhër gjykate për vuajtjen e dënimit me burg në kohëzgjatje prej pesë vitesh e gjashtë muajsh, për vepër penale të kryer sipas nenit 190 dhe nenit 45 të Kodit Penal. Ajo është dërguar në institucionin ndëshkues-përmirësues për vuajtjen e dënimit.
……Dje, në orën 16:00, në SPB Tetovë, një grua 39-vjeçare nga një fshat i Tetovës ka denoncuar veprën penale “falsifikim i dokumentit” sipas nenit 378 të Kodit Penal, përkatësisht dyshon se vëllai i saj, duke përdorur nënshkrime dhe dokumente të falsifikuara, ka kaluar në emrin e tij pronën familjare në fshat. Ajo gjithashtu ka denoncuar falsifikim të dokumenteve edhe nga anëtarë të tjerë të familjes. Po ndërmerren masa për zbardhjen e rastit.
…..Dje, në orën 16:55, në rrugën “Ilinden” në Tetovë, ka ndodhur një aksident komunikacioni midis dy automjeteve të udhëtarëve “Kia” dhe “Peugeot”. Automjeti “Peugeot” drejtohej nga një 36-vjeçar nga Tetova, e cila nuk posedonte patentë shoferi, ndërsa për shkak të stresit të pësuar dhe duke pasur parasysh se ishte shtatzënë, është dërguar në Spitalin Klinik të Tetovës për ndihmë mjekësore. Automjeti është sekuestruar përkohësisht sipas nenit 297-a të Kodit Penal dhe pas dokumentimit të rastit do të vijojë parashtresa përkatëse.
……Sot në orën 08:10, në rrugën “Ilinden” në Gostivar, zyrtarë policorë nga Stacioni Policor për Sigurinë e Komunikacionit Rrugor Gostivar, kanë privuar nga liria një 25-vjeçar nga fshati Vrapçisht. Personi drejtonte automjetin e udhëtarëve “Golf” me targa të Gostivarit pa patentë shoferi. Automjeti është sekuestruar përkohësisht dhe pas dokumentimit të rastit ndaj personit do të paraqitet parashtresa përkatëse.
Lajme nga vendi
Filipçe: Nëse nuk anëtarësohemi në BE gjysma e maqedonasve do të marrin pasaporta bullgare
Kryetari i LSDM-së, Venko Filipçe, deklaroi se çështja e integrimit në Bashkimin Evropian nuk duhet parë më si një temë e zakonshme politike mes qeverisë dhe opozitës, por si një çështje kyçe për të ardhmen e shtetit dhe qytetarëve.
Në një paraqitje në RTVM, Filipçe paralajmëroi se ngecja në procesin e integrimit evropian përbën rrezik serioz për vendin. Sipas tij, pasojat e këtij stagnimi mund të jenë afatgjata dhe të ndikojnë drejtpërdrejt në strukturën demografike të vendit.
Ai theksoi se ekziston rreziku që një pjesë e madhe e qytetarëve të kërkojnë alternativa jashtë vendit, duke përfshirë marrjen e pasaportave të huaja dhe emigrimin për të përfituar nga mundësitë që ofron Bashkimi Evropian.
“Çështja e BE-së është çështje e së ardhmes së shtetit dhe popullit. Nuk është më një debat i zakonshëm politik, por një sfidë që përcakton drejtimin e vendit në dekadat e ardhshme,” u shpreh Filipçe.
Lajme nga vendi
Studentët shqiptarë falënderojnë ambasadat dhe kërkojnë monitorim të protestës
Unionet e studentëve shqiptarë nga Universiteti i Tetovës, Universiteti “Nënë Tereza” dhe Universiteti i Evropës Juglindore kanë publikuar një njoftim dhe falënderim drejtuar përfaqësive diplomatike në Maqedoninë e Veriut, duke kërkuar njëkohësisht vëzhgimin e protestës së paralajmëruar për të drejtën e përdorimit të gjuhës shqipe në provimin e jurisprudencës.
Në letrën drejtuar ambasadave, studentët shprehin mirënjohje për mbështetjen e vazhdueshme që, sipas tyre, përfaqësitë diplomatike kanë dhënë në zhvillimin e demokracisë, mbrojtjen e të drejtave qytetare dhe promovimin e shtetit të së drejtës në vend.
“Angazhimi juaj në mbështetje të arsimit, barazisë dhe prosperitetit të përgjithshëm ka qenë dhe mbetet i një rëndësie të veçantë për shoqërinë tonë,” thuhet në njoftim.
Studentët bëjnë të ditur se protesta do të mbahet më 6 prill në Shkup, duke nisur nga ora 12:30, nga Ura e Gurit. Sipas tyre, qëllimi i protestës është realizimi i një të drejte të garantuar me Kushtetutë dhe ligj – mundësia që provimi i jurisprudencës të jepet në gjuhën shqipe.
Ata theksojnë se, megjithëse kjo e drejtë është e sanksionuar në kuadrin ligjor, ajo nuk zbatohet në praktikë, duke krijuar pabarazi për studentët që ndjekin studimet në gjuhën shqipe.
“Kjo e drejtë vazhdon të mos zbatohet në praktikë, duke krijuar pabarazi të vazhdueshme për studentët e drejtësisë,” theksohet në letër.
Në vijim, studentët u bëjnë thirrje përfaqësuesve diplomatikë që, në kuadër të rolit të tyre në promovimin e standardeve demokratike, të monitorojnë këtë proces dhe zhvillimet që lidhen me këtë çështje.
“Ju ftojmë që, në kuadër të mandatit tuaj, të monitoroni këtë proces dhe zhvillimet që lidhen me këtë çështje,” thuhet më tej.
Studentët sigurojnë se protesta do të jetë paqësore dhe dinjitoze, në përputhje me vlerat demokratike, duke theksuar përkushtimin e tyre për një qasje të përgjegjshme dhe qytetare.
Kjo thirrje vjen në prag të protestës së paralajmëruar, e cila pritet të mobilizojë studentët shqiptarë në kërkesën për barazi në sistemin arsimor dhe respektimin e të drejtave gjuhësore.
-
Lajme nga vendi2 months agoRrjeti i madh i dyqaneve për produkte të shtëpisë Comodita Home po rritet akoma më tepër, tash me dyqanin më të madh në Re Mall, Tetovë
-
Lajme nga rajoni1 week agoZbardhet dëshmia e autorit të vrasjes së Liridonës, Plava: Kisha marrëveshje me Murselin, më tha se Behgjet Pacolli ka qenë në dijeni
-
Lajme nga bota1 week ago“Do jem makthi i Iranit”, Trump ‘kërcënon’ sërish: Nëse nuk ulen në negociata, bombardimet do të shtohen

