Connect with us

Lajme nga vendi

Rritja e popullsisë është interes i përbashkët jo garë etnike!

Published

on

Të dhënat më të fundit demografike në Maqedoninë e Veriut po hapin një debat të ndjeshëm, por të domosdoshëm rënia e përgjithshme e popullsisë dhe dallimet e theksuara mes komuniteteve etnike. Në një shtet që përballet me eksod masiv, plakje të popullsisë dhe bilanc natyror negativ, çdo rritje e popullsisë duhet parë si vlerë shoqërore dhe ekonomike pa u ndikuar përmes prizmit etnik. Sepse, ky debat u shndërrua dhe mori jehonë më shumë përshkak të rritjes së popullsisë shqiptare. Pavarësisht rritjes së popullsisë shqiptare është e domosdoshme të merren masa shtesë për stimulimin e shtimit të popullsisë në tërësi, shkruan Zhurnal.

Rritet numri i shqiptarëve, ulet ai i maqedonasve – 

Statistikat e publikuara nga ESSH flasin qartë, në nivel shtetëror me 16.061 lindje dhe 20.201 vdekje, vendi regjistron një shtim natyror negativ. Megjithatë, ndarja sipas përkatësisë etnike tregon dy realitete të ndryshme popullsia shqiptare mban një bilanc pozitiv prej +2.164 banorësh, ndërsa ajo maqedonase përballet me një rënie shqetësuese prej –7.919. Këto shifra nuk janë triumf për njërën palë dhe humbje për tjetrën, por alarm për shtetin në tërësi që duhet të merren masa adekuate.

Te maqedonasit, raporti prej 216 vdekjesh për çdo 100 lindje është tregues i qartë i plakjes së thellë demografike dhe i rënies së vazhdueshme të lindshmërisë. Në anën tjetër, shqiptarët ruajnë një strukturë më të re demografike, ku për çdo 100 lindje ka rreth 60 vdekje, duke mbajtur bilanc pozitiv edhe përkundër emigrimit. Kjo diferencë pasqyrohet edhe në nivel lokal, ku komunat me shumicë shqiptare si Çairi, Saraji dhe Studeniçani shënojnë rritje, ndërsa shumë komuna të tjera përballen me tkurrje të vazhdueshme.

Ndryshimet demografike nuk janë thjesht çështje statistikore. Ato kanë pasoja direkte në sistemin arsimor, tregun e punës, fondin pensional dhe balancat ekonomike e politike të vendit. Një shoqëri që plaket shpejt dhe nuk ripërtërihet përmes lindjeve apo kthimit të emigrantëve, rrezikon stagnim afatgjatë.

Advertisement

Në këtë kontekst, politikat stimuluese si pagesat për fëmijën e tretë dhe të katërt, kanë treguar se nuk mjaftojnë. Problemi nuk është vetëm numri i fëmijëve, por kushtet për t’i rritur ata. Të dhënat e varfërisë e konfirmojnë këtë paradoks familjet me tre ose më shumë fëmijë janë më të varfrat në vend, me shkallë varfërie që në vitin 2024 ka arritur në 54.8 për qind. Kjo tregon se nxitja e lindjeve pa mbështetje reale ekonomike mund të thellojë problemet sociale, në vend që t’i zgjidhë ato.

Deklaratat e kryeministrit Hristijan Mickoski për politika pro-life, kthim taksash për nënat dhe lehtësime për banesa për çiftet e reja tregojnë një orientim të ri, por ende të paprovuar në praktikë. Ndërkohë, ide të tilla si taksa për beqarët, edhe kur hidhen si “test i opinionit publik”, tregojnë mungesë ndjeshmërie ndaj realitetit social të të rinjve, të cilët martohen më vonë jo nga dëshira, por nga pasiguria ekonomike.

Kujtojmë që, rritja e popullsisë duhet të shihet si interes i përbashkët shtetëror, e jo si garë etnike. Çdo fëmijë i lindur, pavarësisht përkatësisë, është investim për të ardhmen e vendit. Politikat publike duhet të fokusohen te mirëqenia, siguria ekonomike dhe cilësia e jetës së familjeve të reja, sepse vetëm kështu demografia mund të kthehet nga problem në potencial zhvillimi. Në të kundërt, shifrat do të vazhdojnë të flasin ndërsa politika do të mbetet prapa realitetit. /Zhurnal.mk

Lajme nga vendi

Mashtrohet tetovari, mbetet pa veturë e pa para

Published

on

Më 06.08.2026 në ora 13:40 në SPB Tetovë, një 59-vjeçar nga një fshat i Tetovës ka raportuar se është mashtruar nga personi S.B. nga rajoni i Shkupit. Sipas denoncimit, në prill të vitit 2026 ai me S.B. është marrë vesh që t’i shesë një automjet motorik transportues me targa të Shkupit, pronë e një personi juridik nga Shkupi, për një shumë prej 11.000 eurove me marrëveshje për pagesë me këste. Mirëpo, deri në ditën e denoncimit, shuma e rënë dakord nuk është paguar dhe as automjeti nuk është kthyer. Po merren masa për zbardhjen e rastit.

Continue Reading

Lajme nga vendi

Gjykata Kushtetuese për herë të parë denoncon një gjyqtar

Published

on

Gjykata Kushtetuese për herë të parë ka kallëzuar një gjyqtar të Gjykatës Themelore Civile Shkup në Prokurorinë Publike dhe në Këshillin Gjyqësor për shkak të moszbatimit të një vendimi të saj, transmeton TV21.

Bëhet fjalë për rastin e gazetares Natasha Stojanovska, lidhur me ngjarjet e 27 prillit 2017.

Gjykata Kushtetuese më herët kishte konstatuar shkelje të së drejtës së saj për lirinë e shprehjes publike dhe kishte urdhëruar rishqyrtimin e rastit.

Megjithatë, Gjykata Themelore Civile e kishte hedhur poshtë kërkesën për përsëritjen e procedurës, duke vlerësuar se vendimi i Gjykatës Kushtetuese nuk përbënte bazë për një gjë të tillë.

Nga Gjykata Kushtetuese thonë se me një veprim të tillë nuk janë respektuar vendimi final.

Advertisement

Për këtë arsye, për herë të parë është aktivizuar mekanizmi i ri për zbatimin e vendimeve, i paraparë me Aktin e Gjykatës, i cili është në fuqi që nga shtatori i vitit 2024.

Continue Reading

Lajme nga vendi

DAP: “TURIZËM I DREJTË” – QYTETARËT QË JAPIN ME QIRA AKOMODIME DUHET TË DEKLAROJNË TË ARDHURAT

Published

on

Me vizita në destinacionet turistike vendase, Drejtoria e të Ardhurave Publike (DAP) po vazhdon fushatën për një sezon turistik të drejtë, me qëllim që të nxisë pagesën e barabartë të tatimeve nga të gjithë qytetarët që realizojnë të ardhura nga dhënia me qira e kapaciteteve të akomodimit të çdo lloji. Në kulmin e sezonit turistik, nga DAP thonë se shumë pronarë privatë presin mijëra turistë dhe realizojnë të ardhura nga dhënia me qira e pronave të tyre, pa i deklaruar ato për qëllime tatimore, duke mos përmbushur detyrimet ligjore.

Përfaqësuesit e DAP informuan se janë vazhdimisht në terren për t’u ofruar qytetarëve udhëzime praktike për deklarimin e të ardhurave që personat fizikë realizojnë nga dhënia me qira e apartamenteve, banesave, shtëpive, uikend-shtwpive, dhomave dhe kapaciteteve të tjera të akomodimit, si dhe nga veprimtari të tjera sezonale të lidhura me turizmin.

Deklarimi i të ardhurave nga qiraja ose nënqiraja bëhet në mënyrë elektronike përmes sistemit e-Shërbime Tatimore. Qytetarët që janë të punësuar ose që tashmë kanë përdorur sistemin për skanimin e kuponëve fiskalë kanë profil të krijuar, ndërsa ata që nuk kanë profil duhet ta hapin një të tillë për të deklaruar të ardhurat në kohë.

FIKRET ZENUNI – Në rastet kur qiraja zgjat më pak se 31 ditë gjatë një muaji, deklarimi duhet të bëhet deri më 10 të muajit pasues. Kur pagesa realizohet përmes platformave të huaja, afati është gjithashtu deri më 10 të muajit pasues pas pagesës. Tatimi i miratuar duhet të paguhet jo më vonë se data 15 e muajit për muajin paraprak.

Tatimi mbi të ardhurat personale llogaritet mbi të ardhurat bruto, pra mbi shumën totale të paguar nga mysafiri.

Advertisement

Nga kjo shumë zbriten 10% shpenzime të njohura, nëse objekti jepet i pamobiluar ose 15%, nëse objekti është i mobiluar.

DAP vë theks të veçantë edhe te dhënia me qira përmes platformave digjitale si Airbnb, Booking, Facebook, Kajak dhe platforma të tjera.

Nëse qytetarët nuk i përmbushin detyrimet tatimore, Ligji për Tatimin mbi të Ardhurat Personale parashikon gjobë prej 50 deri në 250 euro, në kundërvlerë në denarë, për personat fizikë që nuk paraqesin deklarimin për të ardhurat nga qiraja ose nënqiraja./Tv Koha/

Continue Reading

Më të lexuarat