Lidhja e Sindikatave të Maqedonisë, nisi protestën para Kuvendit duke bllokuar dy rrugët që cojnë drejt parlamentit për të detyruar deputetët që në këmbë të shkojnë në punë. Sindikalistët kërkojnë rritjen e pagës minimale në 600 euro dhe pagave tjera për 100 euro.

Në dy lokacione rreth Kuvendit, nga 21 punëtorë më flamuj dhe fishkëllima shprehën pakënaqësinë duke kërkuar nga deputetët që paga minimale të rritet në 600 euro kurse pagat tjera për 6000 denarë.

Punëtorët protestues dërguan mesazhin se deputetët janë ata që më shumë se një vit bllokojnë ligjin për rritjen e pagave minimale dhe se nuk duan ta pranojnë nismën e LSM-së për uljen e pagave të funksionarëve.

Kreu I LSM-së Slobodan Trendafilov deklaroi se shumë deputetë janë zgjuar më herët që para orës 9.00 të jenë në punë që të mos përballen me punëtorët për shkak se, sic tha, turpërohen nga ata.

“Turpërohen nga votuesit e tyre për shkak re refuzojnë ta rrisin pagën punëtore, kurse nga ana tjetër do të rritet jo vetëm për 9.2%, por 100 ose 120.000 denarët e tyre do të shtohen me 21% rritje tëp agave. Të jetë turpi më I madh ata janë të gatshëm që koeficientët e pagave të tyre ulin për 9%, vetëm që të mos rriten pagat e punëtorëve”

Advertisement

Sindikalistët kërkuan nga deputetët që në seancë parlamentare të propozojnë rritjen e pagës minimale mnë 600 euro dhe pagat tjera punëtore për 6.000 denarë dhe nëse këtë nuk e bëjnë, sipas LSM-së, do të mbledhin 10.000 nënshkrime dhe do të propozojnë uljen e pagave të funksionarëve.

Sipas paralajmërimeve, punëtorët të enjten në këtë mënyrë do ta bllokojnë Odën Ekonomike, kurse për të martën e ardhshme edhe Qeverinë.

LSM-ja vlerësoi se për ditën e sotme deputetët nuk guxojnë të kërkojnë harxhime të rrugës duke paralajmëruar se do ta kërkojnë raportin nga Kuvendi se cili deputet ka kërkuar t`I mbulohen harxhimet e rrugës.

Disa ditë pasi ligjvënësit francezë votuan për ndalimin e rrjeteve sociale për fëmijët nën moshën 15 vjeç, kryeministri spanjoll Pedro Sanchez premtoi të mbrojë fëmijët e Spanjës “nga Perëndimi i Egër digjital”.

“Fokusi i veçantë mbi të miturit vjen për shkak të rrezikut të shtuar të dëmeve afatgjata, pasi ata ende po zhvillohen kognitivisht,” i tha DW Paul O. Richter, bashkëpunëtor i lidhur me think tank-un Bruegel me bazë në Bruksel. “Ekziston shumë hulumtim që tregon korrelacione të forta midis përdorimit të mediave sociale dhe problemeve të shëndetit mendor.”

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, gjithashtu ka shprehur mbështetje për një kufi moshe në të gjithë BE-në, në përputhje me një ligj të ri australian që vendosi kufirin e moshës 16 vjeç për përdorimin e rrjeteve sociale.

Por si mund të zbatohet një ndalim i tillë ― dhe a do të funksiononte vallë?

Cilat vende evropiane po mendojnë të ndalojnë rrjetet sociale për fëmijët?

Advertisement

Në Francë, projektligji do të dërgohet tani në senatin e parlamentit francez për votim.

Në Spanjë, pritet që Këshilli i Ministrave të miratojë ndalimin

“Sot, fëmijët tanë janë të ekspozuar ndaj një hapësire që kurrë nuk ishte menduar ta lundronin vetëm, një hapësirë varësie, abuzimi, pornografisë, manipulimit dhe dhunës,” tha Sanchez ndërsa njoftoi ndalimin e propozuar.

Edhe vende të tjera evropiane po konsiderojnë një ndalim të rrjeteve sociale për fëmijët .

Në fund të vitit 2025, Danimarka vendosi të mbrojë fëmijët dhe të rinjtë nga keqtrajtimi online dhe “të krijojë një kuadër më të mirë ligjor për jetën e tyre digjitale.”

Advertisement

Italia ka prezantuar gjithashtu një projektligj në parlamentin italian për të vendosur kufizime në mediat sociale, përfshirë edhe për influencuesit fëmijë nën moshën 15 vjeç.

Orët e shfletimit  të përmbajtjeve jan të dëmshme po riformatojnë trurin e të rinjve dhe shkaktojnë ankth e rreziqe për shëndetin, thonë ekspertët.

Javën e kaluar, Portugalia paraqiti një projektligj që kërkon pëlqimin e prindërve për fëmijët nën moshën 16 vjeç për të aksesuar përmbajtjen e rrjeteve sociale.

Austria gjithashtu po shqyrton një ndalim të rrjeteve sociale, ndërsa Mbretëria e Bashkuar ka nisur një proces konsultimi mbi këtë çështje.

Ndërkohë, parlamentarët evropianë nëntorin e kaluar (2025) rekomanduan një ndalim të mediave sociale në të gjithë Evropën për fëmijët nën moshën 16 vjeç, ndërsa sugjeruan  që adoleshentët 13 deri në 16 vjeç të mund të kenë qasje me pëlqimin e prindërve.

Advertisement

Një ide që po diskutohet për verifikimin e moshës është një ID digjitale në të gjithë BE-në. Richter, bashkëpunëtor i lidhur me Bruegel, tha se ID-ja digjitale e BE-së parashikohet si një mjet që do të verifikonte moshën e përdoruesit pa kompromentuar të dhënat personale.

“Do t’u lejonte njerëzve të verifikonin në mënyrë digjitale se janë mbi një moshë të caktuar pa pasur nevojë për të regjistruar asnjë të dhënë personale shtesë, si data e lindjes, emri, adresa ose numri i identifikimit. Kjo do të lehtësonte zbatimin e një kufizimi moshor digjital,” tha Richter.

Eksperti: Ndalimi i mediave sociale nuk do të lehtësonte ‘problemet strukturore’

Richter u pajtua se mungesa e kërkimeve të mjaftueshme e bën të vështirë të argumentohet në mënyrë përfundimtare për një moshë specifike si kufiri optimal.

Vetëm BE-ja mund të detyrojë platformat online të bëjnë ndryshime sistematike

Advertisement

Bashkimi Evropian ka mbështetur një moshë madhore digjitale, por ka paralajmëruar shtetet anëtare që të mos shkelin Ligjin e tij për Shërbimet Digjitale (DSA), i cili kërkon nga kompanitë teknologjike të zbusin rrezikun lidhur me algoritmet dhe ndikimin te të miturit.

“DSA dhe Komisioni i BE-së janë entitetet e vetme që mund të vendosin detyrime shtesë mbi platformat shumë të mëdha,” u tha gazetarëve Thomas Regnier, zëdhënësi i Komisionerit për Teknologjinë.

Para një jave, Elon Musk, pronari i platformës së mediave sociale X, e etiketoi kryeministrin e Spanjës “një tiran dhe tradhëtar të popullit të Spanjës,” pasi ky i fundit njoftoi planet e tij për të ndaluar mediat sociale për fëmijët.

Advertisement

Nënkryetari i BDI-së, Arbër Ademi ka reaguar lidhur me shkrimin e ministrit të Drejtësisë, Igor Filkov lidhur me interpretimin që ministri ka bërë për gjuhën shqipe.

Ademi thotë se shembulli tipik i një shovinisti të vogël i kalitur nga agjenturat e Beogradit. Ai, ka problem. Problemi i tij është mentaliteti i tij, e jo Kushtetuta, e jo ligji.

“Ligji për përdorimin e gjuhëve është miratuar në vitin 2018 dhe për herë të parë në mënyrë të plotë është bërë operacionalizimi i normës kushtetuese që trajton përdorimin e gjuhëve në RMV, si normë e përgjithshme.

Ligji për përdorimin e gjuhëve, në nenin 1 paragrafin 3 thotë: “në të gjitha organet e qeverisjes shtetërore në Republikën e Maqedonisë, institucionet qendrore, ndërmarrjet publike, agjencitë, drejtoritë, institucionet dhe organizatat, komisionet, personat juridikë që ushtrojnë autorizime publike në përputhje me ligjin dhe institucionet e tjera, gjuha zyrtare, përveç gjuhës maqedonase dhe shkrimit të saj, është gjuha që e flasin 20% e qytetarëve të Republikës së Maqedonisë dhe shkrimit të saj, në mënyrë të përcaktuar me këtë ligj”. Mbi bazën e interpretimit të kësaj dispozite është qartë se përpos në institucione, organe dhe kështu me radhë, edhe në komisione siç është edhe komisioni për provimin e jurisprudencës, gjuhë zyrtare është edhe gjuha që e flasin 20% e qytetarëve gjithnjë duke u thirrur në dispozitat e ligjit për përdorimin e gjuhëve. Prandaj paragrafi përfundon me fjalët “në mënyrë të përcaktuar me këtë ligj”, e jo me ndonjë ligj tjetër.

Andaj edhe tendencat apo qëndrimet që insistojnë që këtë çështje ta trajtojnë me ligjin për provimin e jurisprudencës apo me interpretime të tjera të çuditshme amatoreske janë të gabuara në rrethana kur ligji për përdorimin e gjuhëve është “lex specialis” në pjesën e përdorimit të gjuhëve dhe ka epërsinë e zbatueshmërisë në raport me të gjitha aktet tjera normative. Trajtimi në mënyrë parciale nëpër akte të ndryshme normative i përdorimit të gjuhëve nuk ka qenë i suksesshëm, andaj edhe fokusi ka qenë miratimi i një akti të vetëm. Çdo veprim tjetër mund të konsiderohet si përpjekje për të “çmontuar” ligjin për përdorimin e gjuhëve. Këtë nuk duhet lejuar. Ligji ka mekanizmat e vet për zbatueshmëri dhe duhet në vazhdimësi të bëhen përpjekje për zbatim pragmatik të dispozitave ligjore.

Advertisement

Në bazë të kësaj konstatojmë se:

• përdorimi i gjuhës në komisione para miratimit të ligjit për përdorimin e gjuhëve nuk ka mundur të zbatohej vetëm duke u thirrur në amendamentin V, pasi që kjo dispozitë është e karakterit të përgjithshëm dhe parimisht e pazbatueshme (ashtu siç është e formuluar) (sqarim për disa analistë dhe disa “ekspertë” se pse nuk është zbatuar gjuha në komisione para miratimit të ligjit për përdorimin e gjuhëve);

• trajtimi normativ i gjuhës është i mjaftueshëm me dispozitat ligjore të ligjit për përdorimin e gjuhëve, dhe nuk duhet i njëjti të jetë objekt edhe në ndonjë ligj tjetër”, shkruan Ademi.