Lajme nga bota
Trump paralajmëron Iranin që të bëhet serioz për bisedimet për përfundimin e luftës
Presidenti amerikan, Donald Trump, tha se negociatorët iranianë “duhet të bëhen seriozë shumë shpejt” lidhur me bisedimet me Shtetet e Bashkuara për t’i dhënë fund luftës “para se të jetë shumë vonë”, teksa afati i vendosur ndaj Teheranit për hapjen e Ngushticës kyç të Hormuzit po afrohet.
“Ata po na ‘luten’ që të arrihet një marrëveshje, gjë që duhet ta bëjnë pasi janë shkatërruar ushtarakisht, kanë zero shans të rimëkëmben, dhe prapë publikisht deklarojnë se thjeshtë po ‘e shohin propozimin tonë’”, shkroi Trump në rrjetet sociale më 26 mars.
Deklaratat e tij vijnë një ditë pasi Irani tha se po shqyrton planin e paqes prej 15 pikash të paraqitur nga SHBA-ja, që thotë se duhet të plotësohen pesë kushte në mënyrë që konflikti të përfundojë.
Detajet e planit amerikan nuk janë bërë publike, por mediat perëndimore kanë raportuar se propozimi përfshin disa nga kërkesat kyç të Uashingtonit që i ka pasur edhe para se të niste konflikti aktual përmes sulmeve ajrore të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit më 28 shkurt.
“Bëjnë mirë që të bëhen seriozë shumë shpejt, para se të jetë shumë vonë, sepse nëse ndodh kjo, nuk ka më kthim prapa dhe nuk do të jetë e bukur”, shtoi Trump.
Përderisa plani raportohet se sugjeron çmontimin e ndërtesave bërthamore të Iranit, kufizimin e aftësive të tij raketore dhe përfundimin e mbështetjes për bashkëpunëtorët rajonalë, gjithashtu besohet se përfhin disa elementë të rinj, sikurse çështjet që ndërlidhen me Ngushticën e Hormuzit, e cila është pothuajse e mbyllur krejtësisht pasi Irani ka goditur disa anije.
Irani ka reaguar ashpër, duke thënë se kushtet amerikane janë të tepruara dhe se lufta do të marrë fund kur ai të vendosë se kur janë plotësuar kushtet e tij. Teherani insiston se ka të drejtë të zhvillojë programin e raketave balistike dhe ka sovranitet mbi Ngushticën e Hormuzit.
Më 26 mars, një zyrtar i lartë iranian i ka thënë Reutersit se Teherani e sheh planin prej 15 pikave si plan që u shërben vetëm interesave të SHBA-së dhe Izraelit, duke e quajtur atë të “njëanshëm dhe të padrejtë”.
Një ditë më parë, zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, u tha gazetarëve se kishte “elementë të vërtetësisë” në raportimet e mediave, por nuk konfirmoi ndonjë detaj.
Ajo gjithashtu sugjeroi se Trump do të konsideronte sulme më të gjera ndaj Iranit nëse Teherani dështon të “kuptojë se është mposhtur ushtarakisht”.
Më 26 mars, Axios citoi dy zyrtarë amerikanë dhe burime të tjera që thanë se ushtria amerikane po përgatit një gamë opsionesh për një “goditje të mundshme finale” kundër Iranit.
Sipas raportimit, skenarët e mundshëm përfshinin një invazion ose bllokadë të ishullit Harg, qendra kryesore e eksportit të naftës së Iranit, si dhe një invazion të ishullit Larak, i cili luan një rol kyç në kontrollin e Teheranit mbi Ngushticën e Hormuzit.
Si një rrugë kryesore për tranzitin e naftës dhe gazit, Ngushtica e Hormuzit është bërë një çështje qendrore e luftës amerikano‑izraelite me Iranin. Trafiku detar në këtë rrugë – që është një arterie e rëndësishme për furnizimet globale me naftë dhe gaz – është pothuajse i ndalur për shkak të sulmeve iraniane mbi disa anije dhe kërcënimeve të mëtejshme nga Teherani.
Më 21 mars, presidenti Trump vendosi një afat 48-orësh për Iranin për të hapur Ngushticën e Hormuzit, por më pas e zgjati atë ditën tjetër për pesë ditë të tjera. Afati përfundon më 27 mars.
Gjatë një konference për media në Shtëpinë e Bardhë më 26 mars, Trump tha se besonte se Teherani po kërkonte negociata për shkak të “dhuratës” për SHBA-në, pasi tha se ka lejuar dhjetë cisterna nafte të kalojnë nëpër kornuz.
Teherani ka thënë se anijet nga vendet “joarmiqësore” do të kenë kalim të papenguar përmes Ngushticës së Hormuzit. Zyrtarët nuk kanë specifikuar se cilat vende përfshihen, megjithatë raportohet se anijet nga Malajzia dhe Pakistani janë lejuar të kalojnë.
Ndërkaq, Trump ka shtyrë aleatët e SHBA-së të ndihmojnë në hapjen e këtij rrjeti ujor jetik. Disa vende evropiane thanë se ishin të gatshme të shqyrtonin ndihmën pasi të përfundonte konflikti, ndërsa të tjerat e refuzuan kërkesën, e cila erdhi pa asnjë specifikë.
Më 26 mars, Trump kritikoi aleatët e tij të NATO për mosndihmën ndaj SHBA-së, duke shtuar se “SHBA nuk ka nevojë për asgjë nga NATO.”
“Shtetet e NATO-s nuk kanë bërë absolutisht asgjë për të ndihmuar me këtë komb të çmendur, tani ushtarakisht të shkatërruar, të Iranit”, shkroi ai.
Gjatë një interviste për Fox News fundjavën e kaluar, sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha se kuptonte zemërimin e Trumpit, duke shtuar se aleanca po synon që të punojë në këtë çështje së bashku me Japoninë, Korenë e Jugut, Australinë, Zelandën e Re, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Bahrejnin.
Gjatë fjalës së tij vjetore më 26 mars, Rutte nuk përmendi Ngushticën e Hormuzit, por paralajmëroi për lidhjet e Iranit me Rusinë.
Ai po ashtu përsëriti se dërgesat e armëve amerikane për Ukrainën, të paguara nga aleatët evropianë të Kievit, janë “kritike”, pasi vëmendja globale ka kaluar në mënyrë të konsiderueshme nga pushtimi rusi i Ukrainës, drejt konfliktit në Lindjen e Mesme.
Lajme nga bota
Tensione në Ngushticën e Hormuzit, SHBA-të godet anijet iraniane ndërsa Irani sulmon objektet e naftës në Emiratet e Bashkuara Arabe
Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara kanë goditur shtatë mjete të shpejta detare iraniane në Ngushtica e Hormuzit, ndërsa Uashingtoni po përpiqet të garantojë kalimin e sigurt të anijeve të bllokuara në këtë korridor jetik detar.
Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Koreja e Jugut raportuan për sulme ndaj anijeve gjatë së hënës në këtë rrugë strategjike. Autoritetet në Emirate njoftuan gjithashtu për një zjarr në portin e naftës në Fujairah, pas një sulmi që i atribuohet Iranit.
Kompania ndërkombëtare e transportit detar Maersk bëri të ditur se një nga anijet e saj me flamur amerikan ka arritur të largohet nga ngushtica nën mbrojtjen e ushtrisë amerikane, në kuadër të operacionit të quajtur “Projekti Liri”. Sipas kompanisë, kalimi është kryer pa incidente dhe i gjithë ekuipazhi është në gjendje të mirë shëndetësore.
Nga ana tjetër, ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, deklaroi se zhvillimet e fundit tregojnë se “nuk ka zgjidhje ushtarake për një krizë politike”, duke e cilësuar operacionin amerikan si “Projekt bllokimi”.
Lajme nga bota
Këshilli i Evropës mbush 77 vjet
Këshilli i Evropës është një organizatë ndërkombëtare për të drejtat e njeriut, demokracinë dhe sundimin e ligjit në Evropë, me seli në Strasburg të Francës.
Është themeluar më 5 maj 1949 për të arritur një bashkim më të madh midis vendeve anëtare mbi bazën e traditave të tyre të përbashkëta të lirisë politike.
Ideologët më të mëdhenj të Këshillit të Evropës ishin Winston Churchill, Robert Shuman dhe Konrad Adenauer.
Këshilli mbron lirinë e shprehjes dhe të mediave, barazinë dhe minoritetet në vendet anëtare.
Kjo organizatë ka realizuar edhe fushata për mbrojtje të fëmijëve, kundër gjuhës së urrejtjes si dhe për të drejtat e romëve, të cilët përbëjnë komunitetin më të madh në Evropë.
Këshilli i Evropës u ndihmon vendeve anëtare që të luftojnë korrupsionin dhe terrorizmin si dhe që të kryejnë reformat e duhura gjyqësore.
Grupi i saj i ekspertëve për Kushtetutë, i njohur si Komisioni i Venecias, ofron këshilla ligjore për shtete të ndryshme në botë.
Duke qenë organizatë ndërkombëtare, Këshilli i Evropës nuk mund të bëjë ligje, mirëpo ka aftësi të nxisë zbatimin e marrëveshjeve ndërkombëtare, të arritura nga vendet anëtare për tema të ndryshme.
Dy trupat kyçë të Këshillit janë: Komiteti i Ministrave dhe Asambleja Parlamentare.
Ndryshe nga BE, Këshilli i Evropës nuk mund të bëjë ligje detyruese, por ka fuqinë për të zbatuar marrëveshjet ndërkombëtare të përzgjedhura e të arritura nga shtetet evropiane për tema të ndryshme.
Trupi më i njohur i Këshillit të Evropës është Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut, e cila zbaton Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut.
Anglishtja dhe frëngjishtja janë dy gjuhët zyrtare të saj.
Komiteti i Ministrave, Asambleja Parlamentare dhe Kongresi gjithashtu përdorin gjuhën gjermane, italiane, ruse dhe turke për disa nga puna e tyre.
Lajme nga bota
Hezbollahu përjashton dialogun me Izraelin dhe paralajmëron vijimin e luftës
Sekretari i përgjithshëm i Hezbollahut, Naim Qassem, deklaroi sot se grupi i mbështetur nga Irani nuk do të përfshihet në negociata të drejtpërdrejta me Izraelin dhe do të vazhdojë atë që e quajti “rezistencë mbrojtëse” ndaj sulmeve në vijim.
Në një deklaratë të gjatë me shkrim, Qassem tha se Izraeli, i mbështetur nga Shtetet States, ka dështuar të mposhtë Hezbollahun.
Sipas tij, forcat izraelite janë përballur me rezistencë të fortë dhe kanë arritur në një “rrugë pa krye”.
Një armëpushim në konflikt u shpall në mes të prillit nga presidenti amerikan Donald Trump, pas bisedimeve me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu dhe presidentin libanez Joseph Aoun.
Marrëveshja pritet të mbetet në fuqi edhe për dy javë të tjera, megjithëse të dyja palët kanë vazhduar shkëmbimin e zjarrit.
Qassem paraqiti kushtet për çdo marrëveshje të mundshme, duke përfshirë ndalimin e plotë të armiqësive në tokë, det dhe ajër, tërheqjen e Izraelit nga territoret e pushtuara, lirimin e të burgosurve, kthimin e banorëve të zhvendosur dhe rindërtimin.
Ai theksoi se Hezbollahu nuk do të çarmatoset, duke i cilësuar armët e tij si të domosdoshme për mbrojtje ndaj asaj që e quajti agresion izraelit, dhe paralajmëroi se grupi do të vazhdojë t’u përgjigjet sulmeve.
Në përfundim, ai deklaroi se Hezbollahu do të vijojë luftën derisa të rikthehet çdo territor libanez i pushtuar.
Ndërkohë, grupi nuk ka qenë drejtpërdrejt i përfshirë në bisedimet për armëpushimin Izrael-Liban, por ka sinjalizuar se do ta respektojë atë, për sa kohë që edhe Izraeli ndalon sulmet.
Qeveria libaneze nuk ka kontroll të drejtpërdrejtë mbi Hezbollahun, megjithatë një rol kyç në negociata po luan kryetari i parlamentit dhe aleati i grupit, Nabih Berri.

